1 op de 4 gepensioneerden is niet goed voorbereid op het leven na het werk

Pensioen is meer dan geld

Bij pensioen wordt al snel gedacht aan de financiële situatie. Maar volgens Van Loon is er veel meer dat verandert wanneer iemand stopt met werken. "Werk gaat niet alleen over inkomen, werk gaat ook over sociale contacten, zingeving en structuur." Ook Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ANBO-PCOB, ziet dat mensen moeite kunnen hebben met die overgang. Uit het onderzoek blijkt dat één op de vier gepensioneerden zich niet goed voorbereid voelt. Zij zouden onder meer willen dat werkgevers eerder met werknemers nadenken over de laatste jaren voor het pensioen en over de mogelijkheden daarna.

Daarom zou er volgens Kooij al veel eerder aandacht moeten zijn voor de overgang naar het pensioen. Niet pas in het laatste jaar voor iemand stopt, maar gedurende de hele loopbaan. Naarmate mensen ouder worden, veranderen bijvoorbeeld hun motivatie en interesses. "Jongeren vinden promotie belangrijk, geld, status. Dat verschuift naarmate mensen ouder worden naar je kennis benutten, kennis overdragen en echt iets zinvols doen."

Niet iedereen wil hetzelfde

Van Loon ziet in haar werk grote verschillen tussen gepensioneerden. Waar de één geniet van alle vrije tijd, kan een ander juist een groot gat ervaren. Dat is niet zo vreemd: bijna 55 procent van de 65-plussers zet zich volgens haar vrijwillig in. Toch voelen sommige mensen zich na hun pensioen juist overbodig. "Die uitnodiging vanuit de samenleving, van: we zien je en we hebben jou nodig, daar kunnen we nog veel aan doen", zegt Van Loon. Volgens haar wordt betaald werk maatschappelijk veel meer gewaardeerd dan andere vormen van inzet, zoals vrijwilligerswerk, mantelzorg of activiteiten in de buurt.

Ook werkgevers zijn aan zet

Een werkgever kan volgens Kooij helpen om de overgang kleiner te maken. Bijvoorbeeld door werknemers eerder te laten nadenken over wat ze willen en kunnen na hun pensioen. Ook geleidelijk minder werken of tijdelijk vrijwilligerswerk doen onder werktijd kan helpen om te ontdekken wat bij iemand past. Dat is niet alleen belangrijk voor de werknemer. Werkgevers kunnen hun oudere werknemers mogelijk ook langer behouden, bijvoorbeeld voor minder uren per week. "Er liggen wel kansen, denk ik, voor werkgevers." Een sociaal pensioen betekent daarmee niet dat iedereen na zijn laatste werkdag actief móét blijven. Het gaat er vooral om dat mensen de ruimte en begeleiding krijgen om zelf te bepalen hoe ze hun nieuwe levensfase willen invullen.