Geert-Jan Knoops: ‘Ik hoop dat Trump dit leest’

 Volgens Knoops is het probleem dat het Strafhof afhankelijk is van de medewerking van landen. Het kan bijvoorbeeld een arrestatiebevel uitvaardigen, maar heeft geen eigen politiemacht om iemand daadwerkelijk op te pakken. Hij noemt als voorbeeld de Russische president Vladimir Poetin, die ondanks een arrestatiebevel Mongolië bezocht, en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die naar Hongarije reisde. Het Strafhof kan landen die niet meewerken daarop aanspreken, maar volgens hem ontbreken krachtige sancties. „Dat betekent dat je het internationaal recht vrijblijvend kunt ondermijnen en dat zie je nu gebeuren.”

Dat was anders bij de tribunalen voor voormalig Joegoslavië en Rwanda, legt Knoops uit. Die hadden steun van de VN-Veiligheidsraad en daardoor meer mogelijkheden om landen onder druk te zetten. Zo konden uiteindelijk prominente verdachten als Slobodan Milošević, Radovan Karadžić en Ratko Mladić worden vervolgd. „Hoe politieker verdeeld de wereld is, hoe minder kracht het internationaal recht heeft, terwijl dat juist de momenten zijn waarop je het nodig hebt,” aldus Knoops.

Waarom de één wel en de ander niet?

Knoops ondervindt de ongelijkheid ook terug in zijn eigen werk. Hij staat momenteel een voormalig minister uit de Centraal-Afrikaanse Republiek bij. Verdachten vragen hem waarom zij wel in Den Haag terechtstaan, terwijl leiders uit machtigere landen buiten schot blijven. Een groot deel van de verdachten die voor het Strafhof zijn verschenen komt uit Afrika. Dat voedt volgens Knoops het gevoel dat het internationale recht niet voor iedereen op dezelfde manier wordt toegepast.

Een cliënt vroeg hem onlangs waarom hij eigenlijk nog voor het Strafhof werkt als hij zoveel kritiek heeft op het systeem.„Je moet het niet zien als een systeem dat af is". Juist omdat het internationale strafrecht nog relatief jong is, hoopt hij er als advocaat aan bij te dragen dat het systeem zich verder ontwikkelt.