De (nieuwe) defensiekoers van Amerika

De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth kondigde deze week het project genaamd Meridian aan. Het doel is om toekomstbestendige wapens en systemen te ontwikkelen. Het project wordt geleid door Emil Michael, chef Technologie van het ministerie van Defensie. Daarnaast zijn er drie ondervoorzitters, een van hen Elon Musk. Dat is best opvallend aangezien de tech-ondernemer eerder met veel bombarie de Amerikaanse politiek verliet. 

Technologie als wapen

Als je kijkt naar het doel van het project lijkt het wel weer logisch dat Musk wordt ingevlogen. "Steeds meer taken van de overheid worden uitbesteed aan de tech-sector en voor een deel zit dat in het militaire domein", vertelt Paul Verhagen. Hij is AI-, tech- en Amerikaanse politiek-expert verbonden aan The Hague Centre for Strategic Studies en de UvA. Tegelijkertijd heeft de tech-wereld niet dezelfde belangen als de staat. Dat is een zorg die Ben Bekkering, ex-marinier en onderzoeker bij Instituut Clingendael, heeft. "Als je private ondernemers, zeker op de schaal van Musk daar laat zitten, dan vraag ik me wel af waar het naartoe gaat met de wereld", zegt hij. "De enige nuancering is wel dat ze over 120 dagen een rapport moeten opleveren waarbij Hegseth vervolgens kan doen wat hij wil." 

In principe is het inzetten van technologie voor militaire doeleinden niet nieuw. "Technologie is super nuttig. Dat was ook al tijdens de Koude Oorlog zo. De Amerikanen hadden met name een technologisch voordeel en niet een mankracht voordeel", zegt Verhagen. Met de onrustig in de wereld is een technologische slag slaan geen overbodige luxe. Op verschillende manieren wordt nu al AI ingezet tijdens oorlogsvoering. "AI wordt al gebruikt om satellietbeelden te analyseren", vertelt Verhagen. In Israël gaat dat al verder en wordt AI ingezet om zelf in te schatten waar een Hamas-doelwit zich bevindt. De menselijke hand heeft dan drie seconden om de drone-aanval wel of niet plaats te laten vinden. 

Toekomstbestendige defensie

Het is dus duidelijk dat technologie onmiskenbaar is voor de toekomst van defensie. Toch is dit project volgens Verhagen er ook vooral eentje voor de bühne. "Het is een marketingding. We weten dat technologie ten grondslag ligt van militaire slagkracht. Dat willen ze versnellen. En in de beeldvorming van Pete Hegseth doe je dat door excentrieke tech miljardairs binnen te trekken en te vertellen wat zij precies moeten doen met het gebruik van AI en tech." Op deze manier zetten ze zich ook af van het systeem. "Rond Trump is een soort weerbarstigheid ten aanzien van instellingen. Regels zijn per definitie slecht." De betrokkenheid van Musk in dit hele project is daarmee ook erg logisch. 

Desondanks is het opnieuw een wake-up-call dat we niet achter kunnen blijven als het gaat om innovatie en defensie. "Europa heeft de nodige uitdagingen", stelt Bekkering. "Hoe blijven we zelf nog onze positie: onze welvaart, welzijn en stabiliteit in de wereld waarborgen?" Dat gebeurt in ieder geval niet zomaar. "Europa heeft huiswerk te doen op heel veel vlakken om autonomer te worden. Ook om hier de technologie-race op verstandige wijze aan te gaan."