Ruim 50 landen buigen zich over de energietransitie tijdens Nederlands-Colombiaanse top

Bij de klimaattop denk je waarschijnlijk aan Conference of the Parties (COP). Eens per jaar komen landen bijeen om te praten over klimaatverandering. Tijdens een van deze conferenties werd destijds ook het klimaatakkoord van Parijs gesloten, waarin wettelijk is vastgesteld dat de opwarming van de aarde ruim onder de 2 graden Celcius moet blijven. Elk jaar nemen 198 landen van over de hele wereld deel aan deze top om te onderhandelen en afspraken te maken. Toch blijft één onderwerp structureel onderbelicht: fossiele brandstoffen. Colombia én Nederland besloten daarom een nieuwe conferentie te starten die zich juist daarop richt. Een conferentie genaamd Transitioning Away from Fosil Fuels. 

Exportmiddel

"Landen durven het eigenlijk niet over olie, kolen en gas te hebben", legt Maarten van Gestel uit. Hij is klimaatjournalist bij Trouw. "Alle landen die aanwezig zijn op zo'n klimaattop, al die 200 landen, hebben een veto. Dus ze moeten het allemaal eens worden over een soort slotverklaring. Je merkt dat die olieproducerende landen, zoals Rusland geen zin hebben in een klimaatakkoord wat hen verbiedt om nieuwe olie te gaan winnen en exporteren", zegt hij. Het gevolg is dat er wereldwijd nog steeds amper beleid is om de overstap naar duurzame energie te versnellen. 

"Ze blokkeren de ambitie om serieus een eind te maken aan de grootste veroorzaker van klimaatverandering: fossiele brandstoffen", zegt Van Gestel. Een paar jaar geleden verscheen in een slotakkoord voor het eerst de zin: 'we should move away from fosil fuels'. "Maar daar is nooit verdere invulling aangegeven." En dus besloot Colombia daar op in te spelen. Die ene zin vormde de basis voor deze nieuwe conferentie. 

Colombia als kartrekker

Opvallend is dat juist Colombia het voortouw neemt.  "Het is heel interessant want Colombia is zelf ook een land die heel erg afhankelijk is van fossiele brandstoffen. (...) Hun hele economie is ervan afhankelijk." Toch erkent het land dat dit geen houdbaar verdienmodel is voor de lange termijn. Ook zien de huidige machthebbers nieuwe kansen. "Ze hebben een best wel links-progressieve regering. (...) Ze hebben daar ook echt een van de meest ruige delen van de wereld qua windkracht." Het investeren in windenergie is een gat in de markt voor het land. 

Nederlandse samenwerking

Colombia klopte bij Nederland aan voor ondersteuning. "We zijn al veel verder met de energietransitie", legt Van Gestel uit. Tegelijkertijd hebben wij een goede handelsrelatie met Colombia, met name door de import van kolen. Bovendien heeft Nederland een positie waarmee het andere landen kan meekrijgen. "Meer dan het groepje hele linkse Zuid-Amerikaanse landen die daar op die top zijn." 

Voor Colombia is de keuze voor Nederland dus logisch. Dat Nederland daadwerkelijk instapte, was echter verrassend. De afspraak werd gemaakt door Sophie Hermans, klimaatminister ten tijde van kabinet-Schoof. "Een beetje tot iedereens verbazing kondigde ze dat aan", zegt Van Gestel. "Niemand had verwacht dat het minst ambitieuze kabinet op klimaat van de laatste jaren in een keer zo'n wereldwijde top zouden organiseren." 

Groene energie als economisch redmiddel

Maar met de huidige geopolitieke ontwikkelingen wordt wederom duidelijk dat een eigen energievoorziening geen overbodige luxe is. Eerder spraken we bij De Nieuws BV ook al over het belang van een energietransitie. Juist vanwege de onrust op het wereldtoneel maar ook omdat de duurzame markt nu nog veroverd kan worden. Iets waar onze fossiele concurrenten niet per se om staan te springen. "De olie-exporterende landen proberen nog zo lang mogelijk die oliemiljarden te verdienen. En dat geld gebruiken ze vaak wel om in hun eigen land een transitie door te maken", zegt Van Gestel. Het zijn juist die landen die weinig belang hebben bij een energie-onafhankelijke rest van de wereld.

"Tegelijkertijd is er ook zo'n sterke consensus in de klimaatwetenschap", benadrukt Van Gestel. Zo is zonne-energie de goedkoopste manier om energie op te wekken en dit wordt alsmaar goedkoper. "Dus op een gegeven moment kunnen landen of bedrijven ook niet meer tegen die harde cijfers op." Juist die kennis en concrete oplossingen worden gedeeld tussen de ruim vijftig landen die deze dagen samenkomen in Colombia.