Naar homepage
Binnenland

Poep van duizenden jaren oude mammoet kan mogelijk bijdragen aan nieuwe antibiotica
AVROTROS

foto: Dries Budding en Bas Wintermansfoto: Dries Budding en Bas Wintermans
  1. Nieuwschevron right
  2. Poep van duizenden jaren oude mammoet kan mogelijk bijdragen aan nieuwe antibiotica

Toen in maart 2015 in Rusland een mammoet werd opgegraven aarzelden twee Nederlandse microbiologen geen seconde. Zo'n mammoet is namelijk een buitenkans vanwege de onbekende en stokoude bacteriën, want die kunnen helpen nieuwe antibiotica te ontwikkelen.

In Radio EenVandaag praten betrokken onderzoekers Dries Budding, microbioloog aan het Amsterdam UMC en Gilles van Wezel, moleculair bioloog aan de Universiteit Leiden over het onderzoek.

Bij aankomst op de koudste plek ter wereld mochten de microbiologen het 700 kg zware beest helpen tillen. Eerder was het 40.000 jaar oude dier uit de de permafrost van de Noordelijke IJszee gegraven. De aanwezige internationale groep wetenschappers was dolenthousiast om het stokoude maar goed geconserveerde dier te mogen onderzoeken. Het DNA zou klonen mogelijk maken, maar de Nederlandse microbiologen waren op iets anders uit.

Kleine fliebertjes in een buisje

De Russen waren niet enthousiast om de mammoet weg te geven indertijd. "Er liggen dus geen grote stukken mammoet in onze ijskast", vertelt microbioloog Dries Budding. Pas 2 jaar later gaan ze weer terug naar Rusland voor om DNA-samples te halen. "We zijn een jaar bezig geweest met exportmonsters."

De ramp met de MH17 dreigde het onderzoek te dwarsbomen, maar gelukkig had de verkilde relatie tussen Rusland en Nederland geen effect op de wetenschappers. "We hebben ze toen aangeschreven met de vraag of we hun lab mogen gebruiken. We hebben DNA geïsoleerd en mee hiernaartoe genomen."

Van beperkingen hadden ze daardoor geen last, want voor DNA heb je namelijk geen exportvergunning nodig. Met slechts een paar 'kleine fliebertjes, een snotje in een buisje' kwamen ze thuis. Maar de bacteriën die in poep van de mammoet hadden gezeten bleken zeer interessant.

Nieuwe antibiotica door oude mammoetpoep

Want bacteriën van 40.000 jaar oud kunnen wetenschappers enorm helpen in het zoeken naar nieuwe vormen van antibiotica. We raken namelijk steeds meer resistent tegen de huidige antibiotica, en oud, onaangetast materiaal kan uitkomst bieden. "In Nederland zijn we gelukkig nog niet zo resistent tegen antibiotica, maar in India of Turkije is het een ramp. Gewone middelen werken niet meer. Mammoetpoep kan uitkomst bieden", licht Budding toe.

De Leidse Bioloog Gilles van Wezel werkt daarom sinds een jaar samen met Budding. Hij is expert in het vinden van nieuwe antibiotica. Hij is hoopvol, maar ook voorzichtig: "Het DNA van een mammoet is totaal anders. De gevonden bacteriën maken veel moleculen aan, maar voordat je er eentje geïsoleerd hebt, moet je zeker weten dat we echt nieuwe dingen zien. We staan pas aan het begin."

Radio EenVandaag

Dit artikel is een bijdrage van Radio EenVandaag, elke werkdag tussen 14 en 16 uur op NPO Radio 1. Meer over de uitzending is te vinden op EenVandaag.nl, Facebook of op Twitter.

Ster advertentie
Ster advertentie