LTO-voorman Koopmans: 'Ik sta in de meewerkstand, maar niet tegen elke prijs'

Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) werd gisterenavond en vannacht aan de tand gevoeld tijdens het stikstofdebat, maar ondanks de ingrijpende plannen voor boeren bleef hij volgens Koopmans fier overeind. "Ik was vaktechnisch erg onder de indruk. Hij is nog maar net minister, maar hoe hij dit debat deed vond ik knap. Er zijn een aantal inhoudelijke punten waarop we het echt oneens zijn, maar hij stond als een huis."

In het stikstofpakket staat dat de landbouw 46 procent minder moet uitstoten, er 50 procent minder uitstoot van mobiliteit en de industrie moet zijn en in 2035 niet meer dan 2,6 koeien per hectare mogen grazen. Daarnaast moeten rond vijftien natuurgebieden stikstofarme zones van 1 kilometer komen en rond 85 andere natuurgebieden stikstofarme zones van 500 meter. Daartegenover staat 20 miljard euro voor steun aan boeren en betere natuurbeheer.

Van Essen is ervan overtuigd dat het land met deze ideeën weer van het slot gaat en dat er weer vergunningen kunnen worden afgegeven voor onder meer nieuwbouwplannen. Alle pogingen van de oppositiepartijen om nog iets te wijzigen aan de plannen liepen op niets uit, omdat de minister anders vreest de doelen niet te halen en de steun te verliezen van Progressief Nederland. Zonder die steun van de grootste linkse oppositiepartij is het lastig om een meerderheid voor elkaar te krijgen in zowel de Eerste en Tweede Kamer.

'Wordt in Den Haag te makkelijk gedacht'

Van Essen wil met stikstofzones van 500 of 1000 meter en andere 'generieke' maatregelen, zoals minder koeien per hectare, de vergunningverlening weer op gang krijgen. Zo is het kabinet van plan bij elf Gelderse kwetsbare natuurgebieden zulke zoneringen in te stellen. Volgens provincie Gelderland is dat een buitenproportionele maatregel en zijn vier gebieden voldoende.

Koopmans sluit zich daarbij aan. "Er wordt in Den Haag te makkelijk gedacht over het zoneringsgebied. Ik snap de houding van provincie Gelderland, maar tegelijkertijd moeten we kijken hoe we dit op de beste manier kunnen laten landen. Soms zijn de lijnen in het pakket wel heel heftig getrokken."

'Gemiddelde boer bestaat niet'

Daarnaast is het volgens hem een grote fout dat de verbinding van doelsturing is weggehaald bij de koeiennorm. "Dat heeft de minister op dit punt niet begrepen." Met doelsturing wordt bedoeld dat het kabinet een vaste, maximale veebezetting oplegt, terwijl eerder was afgesproken dat boeren zelf mochten bepalen hoe ze milieudoelen halen.

Door de nieuwe koeiennorm (maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare in 2035) zijn boeren woedend, omdat het haaks staat op de beloofde flexibiliteit. Desalniettemin zitten de meeste boeren in Nederland onder de norm, gemiddeld op 2,2.

Toch is het een groot probleem, verzekert Koopmans. "De gemiddelde boer bestaat niet. Er zijn tienduizenden bedrijven en gezinnen waarbij een aantal doelbewust en met overheidshulp tot een veel hogere norm zijn gekomen. Zij hebben een probleem. Op dit punt gaan we zeker niet bijgeven."

'1 januari 2027 moet het geregeld zijn'

Op andere vlakken is hij weer zeer te spreken over het stikstofpakket. Zo wordt de kritische depositiewaarde (de maximale hoeveelheid stikstof die een specifiek natuurgebied kan verdragen zonder dat de biodiversiteit wordt aangetast) zoals het nu op tafel ligt geschrapt, zegt Koopmans.

Hij wilde graag naar een rekenkundige ondergrens en dat gaat op termijn gebeuren, verzekerde Van Essen. Ook is de LTO-voorman er heilig van overtuigd dat met deze maatregelen de vergunningverlening snel weer op gang komt. "Uiterlijk 1 januari 2027 moet het allemaal geregeld zijn, dat bouwprojecten makkelijk weer vergunningen kunnen krijgen. Dat verdient Nederland."