Wat gebeurt er in de hersenen van iemand die stemmen hoort?

Stemmen horen komt best veel voor, legt Sommer uit. "We hebben in 2016 onderzoek gedaan. Daar vonden we het bij zo'n 30 procent van de algemene bevolking." Vaak zijn het dan alleen woordjes, of de naam van de persoon. Het komt doordat wij voor een groot gedeelte denken in taal, zegt Sommer. 

'De stem'

"We hebben allemaal wel een soort van stemmetje in je hoofd. Weet je, als je haast hebt, dat zegt: opschieten, opschieten." Soms kan er iets gebeuren waardoor iemand dat stemmetje niet meer herkent als eigen. Het wordt dan 'de stem'. Volgens Sommer kan het te maken hebben met de plek in de hersenen waar die stemmen gevormd worden.

Dat is het gebied van Broca, dat in de linker hersenhelft tussen het oog en het oor ligt. Voor taal is die helft de dominante. Het meeste praten en denken in taal komt vanuit die linker hersenhelft.

Die stem in je hoofd kan onschuldig blijven, legt Sommer uit. "Het komt voor dat rond de jongvolwassenheid die stemmen een negatiever karakter krijgen. En dat er ook wanen ontstaan. Een waan is een overtuiging die niet klopt. Dan is er sprake van een psychose." Bij een psychose kan agressie voorkomen, maar dat is niet altijd zo. "Het is toch wel een hele kleine minderheid van het totaal aantal levensdelicten."

Van onschuldig naar agressie

"We zagen bij mensen met een psychose ook taalactiviteit in de rechter hersenhelft. Normaal gesproken wordt die helft onderdrukt. Als die onderdrukking wegvalt, dan krijgt die rechter evenknie ineens ook babbels." Waarschijnlijk herkennen mensen het daarom niet als hun eigen hardop denken. 

Of degene die de stemmen hoort weerstand kan bieden aan de stem, is per persoon afhankelijk. "De meeste mensen voeren de opdrachten niet uit. Dat is ook een deel van therapie, dat leer je mensen ook in behandeling." Behandeling is wel degelijk mogelijk, benadrukt Sommer. "Psychose is over het algemeen best goed te behandelen. Meestal is het een combinatie van medicijnen en psychotherapie."

Hulp

Niet iedereen die stemmen hoort hoeft hiervoor hulp te zoeken. Sommer: "Maar wanneer die stemmen erg negatief worden, je gevaarlijke opdrachten gaan geven en als er ook wanen bij komen, is er sprake van een psychose. En dan is zeker behandeling verstandig."