Private bijles vergroot de kansenongelijkheid

De afgelopen tien á vijftien jaar is private bijles booming. "We zijn het presteren van kinderen steeds belangrijker gaan vinden", zegt Bert Wienen van het Nederlands Jeugdinstituut. Dat is op vele vlakken problematisch. Enerzijds omdat we al jaren praktisch geschoolden tekort komen. Het investeren van ontzettend veel tijd en geld om maar een hoog niveau te behalen, gaat onze maatschappij niet verder helpen. Daarnaast legt het veel druk op het kind, dat juist voldoende moet kunnen ontspannen. "We hebben internationaal gezien de meeste contacturen. Kinderen gaan al heel veel naar school", vertelt Thijs Roovers. Hij is oprichter van het Instituut voor Inclusief Onderwijs maar keerde terug naar het klaslokaal.

Kosten

Bovendien is er maar een selecte groep die private bijles überhaupt kan betalen. "95 euro per uur is niet gek", zegt Wienen. Een paar jaar geleden waarschuwde de Onderwijsraad al dat de toegang tot kwalitatief goed onderwijs te veel afhankelijk is geworden van de portemonnee van de ouders. De raad adviseerde dat er goed gekeken moet worden naar de rol van het groeiende aantal commericële huiswerkaanbieders in het basis- en voortgezet onderwijs. Toch zien Wienen en Roovers hoe het inzetten van bijles steeds meer genormaliseerd wordt. 

Het is niet nodig, stelt Roovers. Scholen hebben zelf ook middelen om kinderen extra te ondersteunen wanneer zij achterlopen. Er wordt dan maatwerk geleverd. Commerciële partijen zijn nu soms gestuurd op het maken van toetsen. In plaats van dat er kennis wordt bijgebracht, leren kinderen hoe ze kunnen slagen. Dat is niet het doel van onderwijs. "De kwaliteit van een diploma wordt dan ook minder", zegt Roovers daarover. "Ze zijn niet bezig met het vergaren van kennis maar kinderen aan het leren hoe ze toetsen moeten maken." 

Sociale kloof

Het grootste probleem ligt er volgens beiden in dat de sociaaleconomische kloof vergroot wordt door de inzet van bijles. "Als je ouders geen dikke portemonnee hebben, kan je fluiten naar een goede positie", zegt Roovers. "Een kleine groep krijgt op deze manier meer macht en geld." Wanneer een kind achterloopt, kunnen ouders in gesprek met de school. Zij kunnen dan kijken naar passende manieren om te helpen. Het is absoluut niet nodig om private bijles in te zetten, benadrukt Roovers. "Mensen sparen brood uit hun mond om het beste voor hun kinderen te doen."

Het beste voor je kind is bovendien niet zoveel mogelijk leren. Als we het vergelijken met andere landen gaan kinderen in Nederland al veel naar school. "Laten we er ook voor zorgen dat die kinderen voldoende kunnen ontspannen", zegt Roovers. Het stigma dat presteren het hoogste doel is, moet er ook van af. Daar ligt ook een rol voor de maatschappij, zegt Wienen. "Een mbo'er kan nog steeds geen hypotheek betalen met waardering."