Nieuwe dingen leren op latere leeftijd: waarom het juist goed is voor je

Voor wethouder Sofyan Mbarki (PvdA), verantwoordelijk voor onder meer Sport en Bewegen, is het een herkenbaar onderwerp. Hij haalde zelf pas op zijn 41ste zijn zwemdiploma. Iets waar hij nog steeds trots op is. Dat hij zo laat begon, had een duidelijke reden. "Op mijn school werd het schoolzwemmen afgeschaft," vertelt Mbarki. "En als puber maakte het je ook onzeker dat je niet kunt zwemmen, dus ik pakte het later ook niet meer op."

In het zwembad had hij daar zo zijn trucjes voor. "Ik zei dan dat ik wel op de handdoeken zou letten, of ik bleef gewoon aan de rand hangen." Soms werd hij toch betrapt. "Dan zei een oplettende badjuf: volgens mij kun jij niet zwemmen. Dan was ik heel snel weer uit het water."

Drempel

Toch besloot Mbarki later alsnog zijn diploma te halen. Een belangrijke reden waren zijn kinderen. "Toen ik met hen langs de Amsterdamse grachten liep, dacht ik: wat als er eentje in kukelt?" De eerste zwemles voelde spannend. "Je moet wel een drempel over," zegt hij. "Maar het helpt dat je niet de enige bent. Er waren meer volwassenen die het nog moesten leren."

Volgens neuropsycholoog Erik Matser is zo’n drempel heel begrijpelijk. "Dat is psychologie," zegt hij. "Maar ons brein blijft ook op latere leeftijd heel plastisch." Sterker nog: nieuwe dingen leren is juist goed voor de hersenen. "Als je beweging weer opstart, vertraagt dat je cognitieve veroudering," legt Matser uit. "Het kan zelfs helpen om het risico op ziektes als Alzheimer te verkleinen." Zo is het initiatief om oudere mensen weer te laten zwemmen een perfect voorbeeld van waar we naartoe moeten volgens de neuropsycholoog. 

Nieuwe dingen leren

Volgens Matser is het belangrijk om jezelf te blijven uitdagen. "De combinatie van bewegen en denken, zoals bij balsporten, is heel gezond voor je hersenen." 

Een voordeel van ouder worden is volgens hem ook dat je meer tijd hebt om iets te leren. "Misschien duurt het iets langer voordat je iets onder de knie hebt, maar je hebt vaak wel de tijd om die vertraging weer in te halen."

Zwemlessen voor één euro

Met de goedkope zwemlessen wil Amsterdam die stap makkelijker maken. Volgens wethouder Mbarki is dat hard nodig. "Amsterdam is een waterrijke stad," zegt hij. "Veel kinderen hebben inmiddels een diploma, maar er is ook een groep volwassenen die nooit heeft leren zwemmen." Juist voor hen kan de prijs een drempel zijn. "Tijd en geld spelen vaak een rol," zegt Mbarki. "Door zwemles voor één euro aan te bieden proberen we die drempel weg te nemen. Uiteindelijk gaat het ook om zwemveiligheid in de stad."

En wie twijfelt om op latere leeftijd nog iets nieuws te leren, krijgt van Matser een simpel advies: gewoon beginnen. "Laat het over je heen komen en probeer er plezier in te krijgen. Je zet je hersenen in een vernieuwingsproces, en de kans is groot dat je het uiteindelijk ontzettend leuk vindt."

Ook luisteraars van Villa VdB deelden hun ervaringen. Van een cursus kitesurfen tot een opleiding om alsnog een droom te volgen. En een opa die nieuwe technologieën leert om met zijn kleinkinderen te kunnen communiceren.