Op zoek naar de oerkip: ‘Alle kippen hebben nog hetzelfde gedrag’

Volgens De Rooij is de oerkip bijzonder, juist omdat die nog in het wild voorkomt. "Die leeft nog maar op een aantal plekken ter wereld in het wild, en Thailand is er eentje van." Officieel heet de oerkip het Bankivahoen. Alle kippen die wij vandaag consumeren, stammen van deze soort af.

Wat de kip volgens haar uniek maakt, is dat het gedrag door de eeuwen heen nauwelijks is veranderd. "Het bijzondere van de fokkerij van kippen is dat kippen altijd op hun uiterlijkheden en op hun productiecapaciteiten zijn gefokt. En dat hun gedragingen dus altijd hetzelfde zijn gebleven", vertelt De Rooij.

Dat is anders bij andere dieren, zoals honden. "De labrador is wel echt een heel ander dier dan de wolf waar die van afstamt." Bij kippen is dat verschil er volgens haar nauwelijks. "Het is bijzonder dat alle kippen die in onze productiecyclus zitten, nog hetzelfde gedrag hebben als die oerkip."

Leven in het bos

Door het gedrag van de oerkip te bestuderen, wordt duidelijk wat kippen van nature nodig hebben. Volgens De Rooij is het belangrijkste inzicht dat kippen eigenlijk bosdieren zijn. "De kip leeft buiten, laten we dat vooral niet vergeten. Het is een bosdier en een kip leeft in het bos."

Daar hoort ook beschutting bij. “Een kip houdt van beschutting en vindt het fijn om ergens veilig onder te zitten.” Daarnaast zijn kippen voortdurend actief. "Een kip houdt erg van scharrelen en is de hele dag bezig om blaadjes te bekijken en naar dingetjes te zoeken. De kip verveelt zich niet, maar is eigenlijk bezig met het zoeken naar eten."

Ook de sociale structuur is belangrijk. "Kippen leven in hele kleine groepjes met hennen en hanen bij elkaar." Volgens De Rooij zijn dit fundamentele elementen van het leven van een kip. "Dit zijn een paar elementen die fundamenteel zijn in het leven van een kip, die in de stal eigenlijk niet meer voorkomen."

Creatievere blik nodig

De vraag is in hoeverre deze natuurlijke omstandigheden haalbaar zijn binnen de huidige pluimveehouderij in Nederland. Volgens De Rooij begint verbetering met kijken naar het natuurlijke gedrag van de oerkip. "Ik denk dat we moeten kijken naar wat we nu doen. Als we kijken naar verbeteringen, dan nemen we het oerkipsysteem als uitgangspunt."

Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat kippen meer afleiding krijgen en zich minder vervelen. Uiteindelijk zou er volgens haar breder gekeken moeten worden naar het systeem zelf. "Het is fundamenteel om te kijken hoe we het systeem kunnen veranderen, zodat de kippen toch buiten kunnen leven." Ook kleinere groepen zouden kunnen bijdragen aan beter dierenwelzijn.

Maar dat vraagt volgens haar om een andere manier van denken. "Dat vergt wel een iets creatievere blik dan op dit moment wordt ingezet", aldus De Rooij.