Hoe wordt jouw festivalpilletje gemaakt? 'Je weet niet wat je krijgt en of het van goede kwaliteit is'

Drugspret

"De cijfers over drugsgebruik op festivals lopen uiteen", legt misdaadjournalist Noa van Oostrom uit. "Uit onderzoek van Jellinek blijkt dat meer dan de helft van de festivalgangers weleens drugs gebruikt op een festival."

Het stijgende drugsgebruik heeft volgens haar een relatie met de hoge prijzen van drankjes op dit soort feesten. "Ik betaalde laatst zeventien euro voor een klein bekertje Aperol Spritz op een festival", vertelt Van Oostrom. "Terwijl een xtc-pilletje ongeveer vijf euro kost. Dat is dus een stuk goedkoper."

Waar komt dat pilletje vandaan?

Dat deze drugs ergens uit een lab komen, waar drugskoks in schuren staan te koken, is vaak niet iets waar gebruikers aan denken. "Dat is natuurlijk een ver-van-je-bedshow voor veel gebruikers", legt officier van justitie Leonie Okhuijsen uit. "Zij willen een leuke avond en denken vaak niet na over de wereld die erachter zit, maar ook niet over hoe het wordt gemaakt."

"Ik vind dat gebruikers zich daar niet druk genoeg om maken en veel te weinig hun eigen verantwoordelijkheid nemen", stelt Okhuijsen. "Als er geen vraag naar die drugs was, dan zouden die drugs niet worden gemaakt." En om dat pilletje, lijntje coke of likje MDMA bij de gebruiker te krijgen, vindt veel geweld plaats. "Er worden mensen omgelegd en er zijn explosies. Met name in de cokewereld is er veel aan de hand: ontvoeringen, martelingen en noem maar op. Ontzettend veel geweld om jou van drugs te kunnen voorzien."

"Ik sprak ooit iemand binnen justitie die criminelen had afgeluisterd in een drugslab", vertelt Okhuijsen. "Die zei: 'Als je hoort wat voor zooi ze erin gooien, snap je niet dat je dat in je lichaam wilt hebben.'"

Productielocaties

Ook het taalgebruik rondom drugsproductie is volgens Okhuijsen misleidend. "Wij spreken eigenlijk altijd over productielocaties, omdat laboratorium of lab het idee geeft dat mensen in witte jassen onder perfecte omstandigheden aan het werk zijn. Maar dat is verre van de werkelijkheid."

De drugs worden vaak gemaakt in afgelegen schuren. "Het is echt een chemisch proces en het is niet zo dat de mensen die daar produceren altijd veel verstand hebben van wat ze doen. Je weet dus eigenlijk niet zo goed wat je krijgt en of het een goed product is. En dat zal ook per keer verschillen."

En hoe zien die productielocaties eruit? Dat verschilt per locatie, legt Okhuijsen uit. "In de meeste productielocaties staan grote ketels. Die zijn speciaal gemaakt of aangepast, waarin een chemisch proces plaatsvindt." Met de grondstoffen, ook wel precursoren genoemd, moet een chemische reactie plaatsvinden. "Dat moet vervolgens weer gezuiverd worden. Daar zijn hele installaties voor nodig."

Gevaarlijke onderneming

"Bij xtc-labs zie je vaak dat er explosiegevaar is", vertelt misdaadjournalist Chiel Timmermans. "In 2022 vond in het dorp Beesd een explosie plaats. Daarbij vloog een ketel door het dak van een loods. Die bleef vervolgens dertien seconden in de lucht voordat hij weer neerkwam. Dat laat zien hoeveel druk en kracht er bij zo'n proces komt kijken."

"Ook zie je vaak dat er giftige dampen vrijkomen. Mensen ruiken die niet altijd omdat ze geurloos zijn, met soms fatale gevolgen. Bij een lab net over de grens in België, in de buurt van Eindhoven, zijn drie twintigers om het leven gekomen. Zij lagen dood in een lab. Dat is verschrikkelijk. Er komen enorm veel risico's kijken bij zo'n productielocatie."

Benieuwd naar meer verhalen van Chiel Timmermans over zijn ervaringen met drugslabs als misdaadjournalist? Of hoor je graag wat officier van justitie Leonie Okhuijsen nog meer te vertellen heeft over drugskoks, grondstoffen en ketelbouwers? Beluister dan de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau via je favoriete podcast-app.