Is kauwgom wegwerpplastic? Het kabinet vindt van wel en wil een verbod

Zo’n 3,5 miljoen kilo kauwgom gaat er in Nederland per jaar doorheen. Het is misschien niet bij iedereen bekend, maar in bijna al die kauwgom zit plastic. Het is het spul dat het zo lekker kauwbaar maakt: synthetische gom, op basis van synthetische polymeren, oftewel plastic, dat van aardolie wordt gemaakt. 

Als je op kauwgom kauwt, komen er volop microplastics vrij. Die komen vervolgens allemaal in het milieu terecht en blijven daar ook tientallen jaren liggen, wanneer kauwgom op straat uitgespuugd wordt. 

En dat gebeurt aan de lopende band. Na sigarettenpeuken is kauwgom het meest voorkomende zwerfafval in Nederland. 13 procent van al het Nederlandse zwerfvuil bestaat uit kauwgom. "Onwijs asociaal", zegt Leen Pronk van de gemeente Den Haag, temidden van talloze donkere vlekken op de tegels van de Grote Markt. "Die puntjes zijn allemaal kauwgom. Er zijn genoeg prullenbakken waar je het in kan gooien."

150.000 euro

Met een speciale machine met heet water probeert de gemeente al die zwarte vlekken weer te verwijderen. "Met dit apparaat doe je ongeveer 50 vierkante meter per dag. Dat is niks. En over veertien dagen ligt het weer vol, kan je weer opnieuw beginnen."

De meeste gemeenten beginnen er niet eens aan. Den Haag is voor dit klusje alleen elk jaar 150.000 euro kwijt. Die opruimkosten zouden verhaald moeten worden op kauwgomproducten, vindt het kabinet.

Wegewerpplastic of voedingsmiddel

Die producenten voelen zich overvallen door het hele idee en reageren fel. Ze vinden het een "ongekende maatregel" met "grote gevolgen". Alleen natuurlijke kauwgom zou dan nog mogen worden verkocht. Daarvoor moeten fabrikanten dan natuurlijke gom gebruiken, dat veel duurder is. 

Bovendien ziet het kabinet kauwgom in dit plan als een als een vorm van wegwerpplastic. Fabrikanten betogen dat ze daar niet thuishoren; zij maken gewoon een voedingsmiddel.

Hoeveel kans van slagen het plan heeft, daar laat het kabinet zich niet over uit. Maar gemeenten zien het wel gebeuren. Recent zijn er allerlei strenge regels gekomen voor wattenstaafjes, rietjes en frietbakjes. Misschien lukt het dan voor kauwgom ook.