De gevolgen van doxing: 'Ze stonden bij het kinderdagverblijf van mijn kinderen'

Doxing

Doxing is het doelbewust verzamelen en/of verspreiden van iemands privégegevens, zoals een telefoonnummer of huisadres, met als doel iemand te intimideren. Sinds januari 2024 is het online verspreiden van deze gegevens strafbaar. "De afgelopen twee jaar zijn er honderd zaken gedagvaard die gerelateerd zijn aan doxing", vertelt misdaadjournalist Sandra van den Heuvel van Het Misdaadbureau. "Ongeveer vijftig strafzaken zijn behandeld bij de rechtbank en in vrijwel alle gevallen leidde dat tot een veroordeling." Van den Heuvel laat weten dat in minder dan vijf gevallen niemand werd veroordeeld voor doxing.

Geschiedenis

De discussie over het strafbaar stellen van doxing laaide op in coronatijd. "Veel mensen herinneren zich nog wel 'de fakkelman' - zoals hij toen werd genoemd - bij de woning van Sigrid Kaag, waar ze woonde met haar gezin. Dat werd live gestreamed", legt Van den Heuvel uit. Sigrid Kaag deed daarna aangifte vanwege de bedreigende situatie, maar ook de beelden van haar woning werden op dat moment verspreid. "Dat werd als intimiderend ervaren en dat is waar we nu de strafbaarstelling voor hebben."

Agressie-expert Arjan de Wolf legt uit dat doxing functioneert als een tribunaal. "Deze mensen hebben een afkeer van politieke instituties; dat hoort bij het denkbeeld dat zij hebben." Daardoor vervagen volgens De Wolf de grenzen. "Zij vinden het rechtvaardig om dit te doen."

Ook ver vóór de coronatijd werden er al publieke tribunalen gehouden, legt De Wolf uit. "Dat komt uit de middeleeuwen, denk aan de schandpaal." Volgens hem worden er tegenwoordig geen fruit en eieren meer naar mensen gegooid, maar heeft dit zich verplaatst naar het internet. "Sinds de opkomst van het internet is dit versterkt en is het normaler geworden om mensen te bedreigen."

'Ze stonden bij het kinderdagverblijf van mijn kinderen'

De politie heeft regelmatig te maken met doxing, waarbij de gegevens van agenten online of in groepen worden gedeeld, vertelt Koen Simmers van de Nederlandse Politiebond. Hij kreeg hier zelf ook mee te maken: "Recent deelde iemand online, in groepen en op Twitter, mijn personalia met de tekst: 'Dit is Koen, hij is van de politiebond en hij moet voor een tribunaal. Weet je waar hij woont?'"

"Het heeft enorm veel impact gehad. Uiteindelijk heb ik moeten verhuizen, omdat ik thuis ben bedreigd, waar mijn kinderen bij waren", vertelt Simmers. "Ze hebben bij het kinderdagverblijf van mijn kinderen gestaan, mijn auto bekrast en doodsberichten afgegeven bij het politiebureau, met mijn sterfdatum erop."

Betere beveiliging van politiegegevens

"Wat heel fijn zou zijn, is als we politiegegevens veel beter gaan beveiligen", stelt Simmers. Hij pleit voor het werken onder nummer, niet alleen voor specialistische diensten en rechercheurs, maar ook voor wijkagenten en andere politieagenten. "Onder nummer werken betekent dat wanneer je een proces-verbaal opmaakt, daar niet jouw naam in staat maar een nummer. Dat nummer is wel voor de rechter op te vragen, maar niet voor iedereen zichtbaar. Nu staat in een proces-verbaal letterlijk je voornaam, doopnaam en achternaam, waardoor iedereen je kan opzoeken."

Hulp zoeken bij doxing

"We horen dat zowel minderjarigen als meerderjarigen slachtoffer worden van doxing", vertelt Babette Keuning van hulplijn Offlimits. Bij minderjarigen gebeurt dit vaak op school, als gevolg van pesten. "Veel jongeren zijn zich niet bewust van de gevolgen die dit kan hebben", stelt Keuning. "De impact kan heel groot zijn: iemand kan zich zelfs in zijn eigen huis onveilig voelen en niet meer naar school of werk durven."

Keuning benadrukt dat slachtoffers van doxing altijd contact kunnen opnemen met hulplijn Offlimits. "Contact opnemen via chat of telefoon is anoniem. We kunnen het gesprek aangaan en een luisterend oor bieden." Daarnaast kan Offlimits praktische tips geven over hoe informatie van het internet kan worden verwijderd.

"Wat ons uniek maakt, is onze 'trusted flagger'-status. Dat betekent dat we goed contact hebben met veel socialmediaplatformen en een verwijderverzoek kunnen indienen." Keuning benadrukt ook dat het belangrijk is dat meer mensen weten dat het verspreiden van persoonsgegevens strafbaar is. "Lang niet iedereen weet dat dit strafbaar is en dat je hiermee naar de politie kunt stappen."

Benieuwd naar het hele verhaal van Koen Simmers van de Nederlandse Politiebond? Of wil je meer horen over de observaties van agressie-expert Arjan de Wolf en Babette Keuning van hulplijn Offlimits? Beluister dan de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau, onder andere via de NPO Luister-app.