Drugs in de haven van Vlissingen: 'Jonge uithalers wagen leven voor fatbike'

De haven van Vlissingen

Het Misdaadbureau is deze week neergestreken in de haven van Vlissingen. "Wij zitten eigenlijk op een soort lange pier", vertelt Timmerman. "Hier komen de containerschepen vanuit de hele wereld naar Vlissingen om vooral fruit te brengen", legt ze uit. Vlissingen staat bekend als de bananenhaven van Europa. "Het is zeker de bananenhaven en er komen containerschepen binnen, maar de bananen komen vooral op losse pallets binnen", legt Chris Mels, regiodirecteur van de Douane, uit.

Coke tussen de bananen

In de haven van Vlissingen komt voornamelijk bulk binnen: grote schepen met bergen kolen, steen of andere producten. "Dat is losgestorte bulk", legt Mels uit. "En heel technisch gezien zijn er dan de losse pallets en breakbulk. Tussen al die pallets kan dus drugs zitten." Een bekend voorbeeld is drugs tussen een pallet bananen. "Het zit zeker tussen de bananen, dat zien we het meest", vertelt Mels. "Ik noem dat vaak witte bananen. Ze komen als het goed is groen binnen, als ze geel zijn moet je opletten. En af en toe zitten daar witte bananen tussen, dus echt blokken met cocaïne tussen de bananen."

Juist deze vorm van import vereist een andere manier van controleren op criminele activiteiten dan containerschepen. "Het is veel arbeidsintensiever, niet alleen voor de bedrijven, maar ook omdat zo'n palletboot hier dan anderhalve dag ligt te lossen", stelt Mels Hoe lang het lossen duurt, ligt aan de grootte van het schip. "Als daar alleen containers op zouden zitten, dan zou dat binnen een aantal uur wel geregeld zijn."

Mels legt uit dat het onmogelijk is om alle bananen die via Vlissingen Nederland en Europa binnenkomen te controleren op drugs. "De ondernemers willen natuurlijk ook dat ze geel of groen in de winkel komen en niet dat het bruine bananen zijn", legt hij uit. "Als je hier alles heel lang gaat controleren, dan zijn zij ook niet blij en wij ook niet als we een banaan kopen." Daarom maakt de douane gebruik van een risicoanalyse. "Wij controleren niet alles, dat kan ook gewoon niet. Maar met een goede risicoanalyse, steekproeven en onverwachte controles halen wij toch behoorlijk wat witte bananen eruit."

Vlissingen als drugshaven?

De haven van Vlissingen is een belangrijke haven in Europa. "Het is een belangrijke infrastructuur en we willen natuurlijk dat die infrastructuur op de goede manier wordt gebruikt en niet op een verkeerde manier", stelt burgemeester Van den Tillaar. "Wij kijken zeker ook met die ogen naar de haven", zegt hij. "Dat doen we vooral met alle partijen die daarin samenwerken: de collega's van de douane natuurlijk, maar ook de Marechaussee, de Belastingdienst, de gemeente en de havenpolitie houden toezicht. Zo proberen we natuurlijk grip te houden op wat er binnenkomt."

"Wij zien verschillende smokkelmethodes, dus in de bananen, maar ook onder water bij het schip", vertelt Mels. Hij legt uit dat er soms duikers worden ingezet om de drugs onder het schip weg te halen, zowel door de douane als door de criminelen. "We hebben ze ook hier aangetroffen en in de haven zelf van hier uit het water zien duiken, dan naar de fruithaven gaan. En wij hebben ze letterlijk daar op kunnen pakken."

Strandjutten voor coke

"Vlissingen wordt Flakka City genoemd en wat er in Vlissingen gebeurt, komt als een olievlek naar Middelburg", vertelt Geertje Vierhuis, ex-verslaafde en woonachtig in Middelburg. Flakka is een drug, ook wel de zombiedrug genoemd, die erg verslavend is. "Ik zie dat veel gebruikers van Vlissingen naar Middelburg komen." Volgens haar heeft dit een grote impact op jongeren in Middelburg die snel geld willen verdienen. "Het gebeurt vaak dat jongens van twaalf, dertien jaar worden geronseld om drugs uit te halen of drugs op te halen en die krijgen daarvoor een fatbike."

Daarnaast ziet Vierhuis dat het heel gewoon is om op zoek te gaan naar drugs. "Wanneer er weer drugs worden gevonden langs de stranden, weet je hoeveel mensen uit Vlissingen en Middelburg gaan zoeken op de stranden in de hoop dat ze een pakketje kunnen vinden, zodat ze binnen zijn."

Vierhuis maakt zich zorgen dat de meeste mensen de gevolgen van dit strandjutten niet overzien. "Alle drugspakketten hebben stempels en als jij dat pakketje hebt en ze komen, dan heb je een probleem. Ze kunnen van alles gaan doen. En dat niet alleen, als de politie je pakt, dan zit je gewoon vast. Wil je dat risico lopen om even binnen te zijn met een paar duizend euro voor het pakketje dat je hier zo op het strand hebt gevonden? Ik denk het niet."

Benieuwd naar het hele gesprek in de haven van Vlissingen met burgemeester Bas van den Tillaar, regiodirecteur van de Douane Chris Mels en voormalig drugsverslaafde Geertje Vierhuis? Beluister dan de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau in je favoriete podcast-app.