Hoe belangrijk is ASML voor Nederland?

Nederlandse economie

"ASML is zo'n belangrijk bedrijf geworden, eigenlijk voor de hele wereld", legt Marc Hijink uit. "Daardoor is het ook voor Nederland economisch gezien een belangrijk bedrijf." ASML is een techbedrijf dat machines ontwikkelt en maakt voor onder andere het produceren van computerchips. "Als je kijkt naar de economische groei van Nederland komend jaar, dan is dat 1,4 procent. Een vijfde ongeveer komt door ASML en het ecosysteem", vertelt Hijink.

Politiek

Dat ASML belangrijk is voor Nederland, is ook zichtbaar in de politiek. Zo waren premier Rob Jetten en oud-premier Schoof aanwezig bij de start van het nieuwe project Beethoven. "Vanuit de tijd dat Mark Rutte daar zat, weten we dat de macht van ASML groot is", legt Hijink uit. "Voormalig bestuursvoorzitter Wennink kon naar het Torentje bellen."

Toch werd project Beethoven ASML niet in de schoot geworpen, vertelt Hijink. "Wennink moest echt dreigen met vertrekken. Of in ieder geval dat subtiel laten merken, dat er voor ASML overal de rode loper wordt uitgelegd, ook in Singapore of in Korea." Volgens Hijink gaat het in Nederland moeizaam. Hij merkt dat politiek Den Haag niet goed begrijpt hoe de chipindustrie werkt en welke rol ASML daarin speelt. "Dat besef is de laatste tijd wel een beetje doorgedrongen, omdat de Amerikanen de hele tijd in onze nek zitten te hijgen. Zij willen liever niet dat wij ingewikkelde apparatuur naar China sturen, want daar hebben zij een enorme technische concurrent aan."

Niet één bedrijf

"We hebben het de hele tijd over dat ene bedrijf, maar eigenlijk hebben we het over een paar honderd bedrijven", legt Hijink uit. "Want ASML is een soort regisseur van een hele ingewikkelde machine. Je kunt het vergelijken met een soort kathedraal. Dan moet je ook allerlei specialisaties, metselaars, beeldhouwers en noem maar op, voor hebben."

En al die specialisten leveren ook weer onderdelen die ASML nodig heeft. "Het zijn bedrijven uit Brabant, Duitsland en Frankrijk. En al die bedrijven hebben ook economische belangen. Als Wennink dus naar het Torentje stapt in zijn lange regenjas en daar even Rutte de les leert, dan spreekt hij dus eigenlijk namens heel deep-tech Nederland. Al die bedrijven die ingewikkelde technologie maken waarmee je bijvoorbeeld chips produceert."

Unieke samenwerking

"ASML, of de Brainport-regio, onderscheidt zich ten opzichte van andere digitale hubs wereldwijd door de manier van samenwerken en een soort cultuur van open innovatie", legt Hijink uit. "Dat bedrijven elkaar vertrouwen en dat ze een soort langetermijndoel met elkaar delen, is iets wat lastig te kopiëren is. Dat maakt die regio uniek, die modus operandi."

China

"ASML is redelijk een household name geworden", legt Hijink uit. "Maar omdat Nederland zelf eigenlijk geen fatsoenlijke chipindustrie meer heeft. Sterker nog, Europa heeft weinig chipindustrie. Dat speelt zich allemaal af in Azië en Amerika." China zou ook heel graag zo’n bedrijf als ASML willen, maar het is lastig om de machines van ASML te kopiëren, legt Hijink uit. "Wat je wel ziet bij andere chipmachines die ook in de fabriek nodig zijn, is dat die al gekopieerd zijn. En dan zie je dat de Chinese alternatieven eigenlijk gepusht worden door de Chinese overheid, want die wil niet afhankelijk zijn van westerse technologie."

"De Chinese overheid wil graag van die westerse afhankelijkheid af:, legt Hijink uit. Maar zolang dat niet lukt, heeft Nederland een grote machtspositie met een bedrijf zoals ASML, legt Hijink uit: "ASML geeft Nederland heel veel invloed in de wereld."
 

Wil je beter ingelicht zijn?

Beluister dan de volledige uitzending van Goed Ingelichte Kring van zaterdag 12 september 2026. Hierin bespreekt Patrick Lodiers met brigade-generaal Han Bouwmeester de invloed van het weer op militairen. Daarnaast gaat het over het gebruik van AI in de berichten van premier Rob Jetten, met politiek verslaggever bij BNR Leendert Beekman en economieverslaggever bij de Volkskrant Peter de Waard.