Zijn er inmiddels meer zorgen over dalende geboortecijfers dan overbevolking?

In bijna alle rijke landen van de wereld zie je dat sinds 2010 het geboortecijfer aan het dalen is. Ook in Nederland worden minder kinderen geboren. Het gemiddelde in ons land is gedaald van 3,1 kind per vrouw in de jaren 60 naar 1,4 kind per vrouw. 

Van Wijk is onderzoeker bij het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut, oftewel het Nidi. Volgens hem zijn er meerdere verklaringen te geven voor dat dalende geboortecijfer, maar een van de belangrijkste dingen die steeds naar voren komt is de economische positie van mensen. "Wat we bijvoorbeeld zien is dat in regio's waar de huizenprijzen sterker zijn gestegen, bijvoorbeeld in Amsterdam, dat dat ook regio's zijn waar het geboortecijfer de afgelopen vijftien jaar sterker is gedaald."

Uitstel of afstel?

Ook lijken zorgen over de wereld mee te spelen. Er moet nog wel meer onderzoek naar worden gedaan, vertelt Van Wijk. "Het is nog een beetje de vraag of mensen hun kinderwens gaan uitstellen en die op latere leeftijd inhalen? Of dat dit uitstel tot afstel leidt. Dat moeten we de komende jaren gaan zien."

Bemoeienis overheid

Regeringen in andere landen proberen nu op verschillende manieren vrouwen te bewegen meer kinderen te krijgen. In Australië ontvingen 29-jarigen een brief die hen aanspoorde om over hun vruchtbaarheid na te denken, in de VS worden er subsidies toebedeeld aan jonge ouders en in China zijn de belastingen voor condooms verhoogd. Maar moeten overheden zich eigenlijk wel bemoeien met zoiets persoonlijks als het krijgen van een kind? 

'Gemiddeld genomen krijgen mensen minder kinderen dan ze zouden willen'

Wat de demografisch onderzoeker betreft kun je daar op meerdere manieren naar kijken. "Als er minder kinderen worden geboren, dan hebben we over een jaar of twintig gewoon minder mensen die de arbeidsmarkt betreden en die personeelstekorten kunnen opvullen en gemiddeld genomen krijgen mensen wat minder kinderen dan ze zeggen dat ze zouden willen." Daar zouden beleidsmakers dus wel iets aan kunnen doen. En dan gaat het volgens Van Wijk meer om het faciliteren, dat mensen de kinderen kunnen krijgen die ze willen, dan om echt als doel te hebben dat we meer kinderen zouden moeten krijgen.