Commotie over onbeperkt eten en drinken voor kinderen in attractieparken: 'Dit concept is schadelijk'

Hoewel obesitas niet door één dag in het attractiepark veroorzaakt wordt, waarschuwt Van Rossum dat het creëren van een omgeving "heel bepalend" is voor wat men consumeert. "De omgeving beïnvloedt ons eet- en drinkgedrag. Hier wordt onbeperkt frisdrank onderdeel van de omgeving en dat is niet de richting waar we op willen als samenleving", zegt de hoogleraar. "De omgeving bepaalt ook wat de ouder beslist voor het kind."

Suikerklontjes

Een beker Cola staat gelijk aan zo'n 13 suikerklontjes. De herbruikbare beker meermaals vullen, betekent dat je ver boven de "strengste" norm van suikerinname per dag zou komen, legt Van Rossum uit. "We vragen mensen gezonder te leven, maar richten de omgeving in om ongezonde keuzes te maken." Bovendien zorgt het ervoor dat zoete dranken gelijk komen te staan aan "iets leuks en lekkers", terwijl het dus ongezond is. "Dat is verkeerd."

Voorbeeldfunctie

De Efteling en andere attractieparken kunnen met ditzelfde concept er ook voor kiezen om een "positieve voorbeeldfunctie" te vervullen, bijvoorbeeld door water en gezonde drankjes aantrekkelijker te maken. "Kinderen bouwen in zo’n park herinneren op. Als je gezonde keuzes net zo aantrekkelijk maakt als de ongezonde keuzes, gaat dat heel goed samen met de ambitie die attractieparken hebben", denkt Van Rossum. 

Merkbinding

Voedselwaakhond Foodwatch waarschuwt dat de herbruikbare beker ervoor kan zorgen dat kinderen op één dag "meer calorieën frisdrank binnenkrijgen" dan hun totale dagelijkse energiebehoefte, "zonder dat je ook maar een hap hebt gegeten." Liz Kunst, campaigner bij Foodwatch, benadrukt dat dit concept "schadelijk" is voor kinderen, "omdat het ook heel erg merkbinding oplevert. Daardoor hebben ze het gevoel dat Cola bij hen past en dat ze dat fijn vinden, dat nemen ze de rest van hun leven met zich mee." 

Verzonken-kosteneffect 

"We zijn heel vatbaar voor de verleidingen om ons heen", vertelt gedragsonderzoeker Aranka Sinnema. De herbruikbare beker kan ook een stimulans zijn om gezondere keuzes te maken, maar het stimuleert ook overconsumptie. "Een vaste prijs is fijn, daar houden consumenten van. Het geeft zekerheid en je betaalt maar één keer. De negatieve kant is het verzonken-kosteneffect, je hebt al betaald en wil het er dus uithalen. Drinken raakt losgekoppeld van of je feitelijk dorst hebt", legt Sinnema uit. 

Gezondere keuzes

"Dat moment van frictie of heroverwegen zit hier niet meer in, je loopt ernaartoe en pakt. Dat stimuleert tot meer drinken dan je nodig hebt", benadrukt Sinnema. De Efteling zou ervoor kunnen kiezen om gezondere keuzes, zoals bruiswater, prominenter op het menu te zetten of als 'meest gekozen' aan te prijzen. "Dat de Efteling actief promoot wat de beste keuzes zijn, zouden ze prima kunnen doen." 

Vreetschuur

Maikel Rutgers is creative director van de attractieparken Drouwenerzand en De Waarbeek, waar bezoekers zo'n 20 euro betalen voor toegang en onbeperkt eten en drinken. Rutgers grapt dat ze de term "vreetschuur" regelmatig horen, maar benadrukt dat er ook attracties en shows te zien zijn. Bovendien zijn er genoeg "keuzes" te maken in het eten en drinken, zoals suikervrije alternatieven en fruit. "We proberen het een beetje te sturen, maar mensen moeten zelf kunnen kiezen wat ze willen eten en drinken." 

Betutteling

Beller Oscar Grandia is de afgelopen tijd met zijn kinderen naar andere attractieparken geweest en denkt dat een verbod op onbeperkt eten en drinken "niet veel" gaat helpen. "Ik kan me niet voorstellen dat een verstandige ouder hun kind de hele dag Cola drinken en frikandellen laat eten." Luisteraar Hans Grootveld vindt het een "grote betutteling" als het verboden zou worden. "Je gaat niet elke dag naar het pretpark."