Alle 60-plussers op valpreventie-cursus sturen? 'Mensen die wat ouder zijn en vallen, hebben ook meteen wat'

Driekwart van de doden door een val zijn ouder dan 60 jaar, daarom zouden ouderen kracht- en balansoefeningen moeten doen. Zo'n valpreventie-cursus kan daarbij helpen. Van der Velde legt uit dat ook na zo'n val, waardoor iemand bijvoorbeeld een gebroken heup heeft, er nog zo'n 10 procent komt te overlijden. "Dat kunnen directe gevolgen zijn van de val, zoals hersenletsel. Maar vaak zijn het de complicaties die na zo’n breuk komen, zoals in bed liggen en spierverlies of ontstekingen of trombose, wat tot overlijden kan leiden."

Onderliggende problemen

Die "negatieve spiraal" moet voorkomen worden, zegt Van der Velde. "Ook als er geen letsel is, is de kans op herhaald vallen in die komende maanden het grootst en dan kan je wel letsel oplopen. Daardoor kan je in de problemen raken. Onderliggende oorzaken moeten opgespoord en mee aan de slag gegaan." Daarnaast moet er gekeken worden naar onderliggende problemen, zoals hart- en vaatziekten of zenuwaandoeningen. "Elke val moet je serieus nemen en realiseren dat je valpartijen kan voorkomen als we tijdig erachter komen wat er aan de hand is."

Vergrijzing

Door de vergrijzing in Nederland is straks één op de vier personen boven de 67 jaar, legt Tineke Abma, hoogleraar Ouderenparticipatie aan de Erasmus Universiteit, uit. De fysieke ruimte is daar niet op ingericht, maar ook op sociaal gebied valt er veel te winnen, stelt Abma. "Je zou naast oog voor de kwetsbaarheid ook oog moeten hebben voor de talenten en vitaliteit van ouderen, evenals de wil om te blijven bijdragen. Dat is de beste manier om vitaal te blijven."

Broosheid

Anneke Sipkens, directeur-bestuurder van ouderenvereniging ANBO-PCOB, stelt dat mensen op oudere leeftijd "brozer" worden en "minder de gaten" hebben. "Maar dat het tot de dood kan leiden, is echt heel treurig en verdrietig." Een verplichte valpreventie-cursus is "moeilijk" te verplichten in Nederland, vermoedt Sipkens. "Wat echt belangrijk is, is dat mensen bewust zijn dat ze veel kunnen doen om vallen te voorkomen." Zo kan men nu al een risicotest aanvragen bij de huisarts en in huis veel doen qua preventie. 

Bewustzijn

Beller Frans van Kalmthout heeft zo'n cursus gedaan. "Als je ouder wordt, kun je geen twee dingen tegelijk", is wat hem voornamelijk is bijgebleven. Luisteraar Ilse Simon "verzwikte" bij een val, maar wist door zo'n cursus dat ze op haar zijkant moest vallen. "Vooral het opstaan is een probleem bij oudere mensen." Beller Liesbeth van den Haak brak haar arm bij een val. "Mensen die wat ouder zijn en vallen, hebben ook meteen wat." Luisteraar Anita Groeneveld geeft valpreventie-cursussen en meldt dat de meeste cursisten "geen bewustzijn" hebben in hun benen. "Mensen doen het vanuit automatisme en dat kan een groot gevaar zijn."