Opnieuw formeren nieuwe norm maken na kabinetsval? 'Alweer naar de stembus is te makkelijk'

In provincies en gemeenten werkt het al zo dat er een nieuwe samenstelling komt wanneer een coalitie valt. Ook in het buitenland zijn er van dit soort voorbeelden, zoals in Denemarken. Volgens Bijl is een kabinetsval een "makkelijke escape" richting nieuwe verkiezingen. Dat bepaalt het kabinet, niet de Tweede Kamer. Bijl meent dat de Kamer dan ook "te weinig te zeggen" heeft in het politieke bestel. 

Draagvlak

Bijl onderstreept dat opnieuw formeren "des te interessanter" is, omdat de partijen dan "gedwongen" worden om naar elkaar te luisteren. "Ik denk dat er draagvlak voor zou zijn." Claes de Vreese, hoogleraar Politieke communicatie aan de UvA, komt uit Denemarken, waar minderheidskabinetten en opnieuw formeren vaak voorkomen. "Het is rustiger en het werkt goed in Denemarken, omdat mensen er gewend aan zijn."

Kamerontbinding

In Denemarken komt het dus vaker voor dat er opnieuw geformeerd wordt. "De val van een kabinet betekent niet per se nieuwe verkiezingen. Soms zitten er drie partijen in een kabinet en stapt er eentje uit of treedt er eentje toe. Een kabinet kan aanblijven zolang er geen meerderheid tegen zich hebben in het parlement", legt De Vreese uit. Maar in Nederland werkt het allemaal net anders, vertelt oud-politicus Gerdi Verbeet. "Wat veranderd moet worden, is dat de Kamer hun eigen ontbinding kunnen bepalen. Als het verschoven wordt naar de Kamer, is het op een betere plek."

Weeffout

Verbeet staat wel achter vaste verkiezingsdata, maar "dan moet het wel zo zijn dat de Kamer daarover beslist." Vooralsnog is dat niet het geval, maar volgens Verbeet is het "vreemd" als het minderheidskabinet van Jetten dit voorstel zou doen. "Dit kabinet is een weeffout", vindt politiek commentator Kees Boonman. "Het punt is dat dit kabinet niets klaarmaakt."

Tussenformatie

Boonman meent dat De Graafs uitspraken over opnieuw formeren is "afgesproken" met premier Jetten, aangezien De Graaf nog wel eventjes vicepresident van de Raad van State blijft en op deze manier een "balletje opgooit" om door te gaan met het huidige kabinet. "Het toverwoord gaat 'tussenformatie' worden", denkt de politiek commentator. 

Luisteraar Wilco Pels vindt verkiezingen vaak een "herhaling van zetten" van de politieke partijen. "Het lijkt me goed als ze de klus waarmaken waarvoor ze gekozen zijn." Beller John van der Zeeuw wordt "moedeloos" van de vele verkiezingen. "PVV was groot, Pro ook. Het zijn tegengestelden, maar er is een land te besturen. Ga eens luisteren naar elkaar."