Een heleboel kleine kerncentrales bouwen als oplossing voor energieproblemen? 'Héél veel geld voor nodig'

Kleine kernreactoren, ook wel SMR's genoemd, moeten volgens nieuwe plannen na 2030 in gebruik gaan. Kernenergie is schoon, neemt relatief weinig ruimte in, is een betrouwbare bron van energie en kan ons dus ook uti de energieproblemen helpen. Een ideale oplossing, lijkt het. Maar is dat wel realistisch? Turkenberg stelt dat het beschikbare geld hiervoor, zo'n 200 miljoen euro, "veel te weinig" is. "Er worden negen type kernreactoren in Europa ontwikkelt en moet in 3 jaar uitgeserveerd worden. Dat is peanuts bij wat je nodig hebt." 

Lokaal niveau

Turkenberg is niet tegen het ontwikkelen van kerncentrales, maar stelt dat het "tienvoudige" nodig is deze nieuwe type reactoren te ontwikkelen. "Als je iets van kernenergie wil hebben, kun je beter naar heel grote kerncentrales kijken. Je hebt iets van 60 kleine nodig hebben om evenveel stroom te hebben als zo'n heel grote." Een kleine reactor kan op lokaal niveau genoeg energie leveren, maar dus niet voor omliggende gemeenten, bijvoorbeeld. 

Hobbels op de weg

Bovendien zal de ontwikkeling ontzettend lang duren, meldt Turkenberg. Zo heeft de technologie van deze nieuwe reactoren nog zo'n vijf jaar nodig, waarna er gekeken wordt naar de eisen rondom zo'n kerncentrale en de vergunningsprocedure duurt ook weer een kleine vijf jaar. De bouw kost vervolgens ook weer acht jaar. "Dan kom je over 2045 heen voor het werkelijk stroom aan het net levert", wat natuurlijk haaks staat op de wens om het in 2030 te hebben opgebouwd. 

Recyclen

Het afval van een kerncentrale is voor velen ook een reden om hier aan te beginnen. "We werken aan centrales die gerecycled kunnen worden. Maar er blijft altijd afval over die afgevoerd moet worden en ondergronds moet worden opgeslagen", legt Jan Leen Kloosterman, hoogleraar Reactorfysica aan de TU Delft, uit. "Of je nou een grote of kleine centrale hebt, de gevormde activiteit van de radioactiviteit is gelijk. Daar maak ik me geen zorgen over." 

Meerdere soorten energie

"De toepassingen zijn talrijk. Dat is de ontwikkeling die kan helpen om ons elektriciteitssysteem schoon te maken", gaat Kloosterman verder. Keesjan Stapel, de voorzitter van de dorpsraad in Opmeer, waar men wel oren heeft naar deze kerncentrales, vindt het ook "belangrijk" om de energieproblemen op te lossen. "Iemand moet ermee beginnen en Opmeer heeft het initiatief genomen om dit verder te onderzoeken." Tegelijkertijd stelt Stapel dat het om een "en-en-situatie" gaat en er ook andere, schone energie ontwikkeld moet worden. 

Volgens Daan Welling, campaigner voor WISE, is een en-en-sitautie niet nodig. "Het is ontzettend dure energie en dat is ook nog eens energie die veel te laat komt, daar kan de klimaatcrisis niet op wachten", zegt Welling over kernenergie. "Kerncentrales leveren maar een klein percentage, misschien 5 tot 10 procent van de energievoorziening die we nodig hebben. We kunnen beter inzetten op zonne- en windenergie." 

'Tijd verloren'

Beller Aad de Kool meent dat men hier "20 jaar terug" al mee had moeten beginnen. "We zitten in een transitie, we zijn de tijd verloren, nu uitvoeren." Luisteraar Rik Zakee vreest vooral voor het kernafval en de gevaren daarvan, vooral omdat dat veel beveiliging vereist. "Als je iets aan de klimaatproblemen wil doen, moeten we onze levensstijl aanpassen. We moeten het energieverbruik verminderen."