Kinderen uit arme gezinnen leven gemiddeld tien jaar korter: 'Hardnekkig probleem'

"De hele omgeving is ongezond ingericht, zeker voor mensen die armer zijn", vertelt Lingsma. "En we maken hen het verwijt dat ze geen gezonde keuzes maken." En dat is onterecht, ziet ze. 

Beleid gericht op collectief

"Gezondheid wordt te veel gezien als iets individueels, terwijl we beleid meer moeten richten op de omgeving en het collectief. Dat dat niet gebeurt, zijn politieke keuzes", vertelt de hoogleraar. Ze denkt dat dit onder meer komt doordat "de winst op de lange termijn ligt, dus het is moeilijk voor politici om daar credits voor te krijgen."

Ook Lieke Boonen, adjunct-directeur van Pharos, een organisatie die zich richt op het terugdringen van gezondheidsverschillen, beaamt het idee dat beleid meer op de omgeving zou moeten worden gericht. "Dit probleem komt niet alleen door een ongezonde leefstijl, maar ook door de omgeving waarin mensen opgroeien."

Boonen ziet dat mensen die met armoede te maken krijgen in de zorg terechtkomen, "terwijl de oorzaak achterliggend is". Daarom probeert de organisatie met professionals deze oorzaak bespreekbaar te maken. "Dit is iets collectiefs. We kunnen niet zeggen dat alleen de huisartsen dit moeten doen, maar we moeten samen met professionals in welzijn en zorg inzetten op preventie en op het sociale", aldus Boonen.

Structureel te weinig

Shakib Sana, huisarts in Rotterdam en oprichter van gezondheidskloof.nl, ziet dat sommige van zijn patiënten die bijvoorbeeld achterliggende financiële problemen hebben, ook weer bij hem terugkomen nadat hij ze naar een helpende instantie heeft doorverwezen. "Dan zeggen patiënten dat het geld structureel te weinig is, waardoor ze iedere keer in de problemen terechtkomen."

Luisteraar Petra van der Pol leeft in armoede en is slachtoffer van de toeslagenaffaire. "Tijdens de toeslagenaffaire had ik met drie kinderen 70 euro in de week te besteden, en nu blijft er 60 euro over."

Van der Pol weet goed dat haar geldproblemen niet komen doordat ze niet weet hoe ze gezond moet leven. "Ik ben sportmedisch instructeur van oorsprong, dus ik weet hoe ik gezond moet leven." Nu kampt ze na vier burn-outs met een chronisch vermoeidheidssyndroom, waardoor ze niet kan werken. "Een hoop mensen zegt dat ik gewoon moet gaan werken. Ik zou heel graag willen dat ik het kon."