Steeds meer Nederlanders ervaren eenzaamheid: 'Funest voor de samenleving'

In de zomermaanden neemt eenzaamheid toe, omdat vaste routines wegvallen en sociale contacten op vakantie gaan. Dat valt echter niet op, waardoor eenzaamheid niet wordt opgemerkt door mensen in de omgeving, zegt het onderzoek van Humanitas. Machielse noemt het een "complex thema", omdat het een "containerbegrip" is, terwijl de ervaring voor iedereen anders kan zijn. "Het kan gaan om het missen van een partner of vriend, maar ook dat je je niet gezien of gewaardeerd voelt door de samenleving, omdat je er niet in past."

Paradoxale tendens

Een signaal van eenzaamheid is dat iemand zich terugtrekt, vertelt Machielse. "Dat is een paradoxale tendens die we hebben: als we echt behoefte hebben aan contact, verbergen we het en trekken we ons terug, waardoor het niet zichtbaar is voor anderen." En dat is schadelijk. Niet alleen voor de persoon zelf, omdat je van chronische eenzaamheid gezondheidsproblemen kunt krijgen, maar ook voor de samenleving is het schadelijk als mensen zich terugtrekken. 

Vluchtige samenleving

Jerzy Soetekouw, directeur van Humanitas, meent dat de "vluchtige samenleving" ervoor heeft gezorgd dat "1 op de 7" Nederlanders aangeeft dat eenzaamheid hun leven "beheerst." Soetekouw benadrukt dat social media "een wereldbeeld vol verbindingen" voorschotelt, maar dat het in werkelijkheid gaat om "vluchtig" contact. "Het is funest voor de samenleving." 

'Eén groot feest'

"Jongeren schamen zich vaak voor eenzaamheid, omdat andere jongeren dat niet lijken te ervaren", meent Jolanda van Gerwe, pedagoog en directeur van Join Us, een organisatie dat zich inzet tegen eenzaamheid onder jongeren. "Eenzaamheid wordt ook geassocieerd met ouderen, dus ze identificeren zich daar ook niet mee." Vooral tussen de 18 en 25 jaar zouden jongeren eenzaamheid ervaren. "Het helpt om eerlijk te zijn dat het leven niet een groot feest is en dat het soms moeilijk is."

Zielig

"Eenzaamheid is heel normaal. Het is een heel normale emotie die aangeeft dat je behoefte aan contact niet goed is ingevuld, doe er wat aan", zegt beller Josja Biessen. "Eenzaamheid is een taboe. Je leert van kinds af aan dat je dingen samen moet doen en dat je zielig bent als je alleen bent", meent luisteraar Fataneh Farzad. "Je moet alles zelf ondernemen en die uitreikende hand van een ander mis je. Het leven is alleen zwaarder, dat kunnen mensen die in een stel leven niet voorstellen", aldus beller Petra Borsboom.