Steeds minder mbo-studenten: 'Er zit iets heel erg scheef in de beeldvorming'

Bij opleidingen tot bijvoorbeeld buschauffeur of beveiliger is de afname in het aantal studenten het meest zichtbaar. Alleen voor technische opleidingen stijgt het aantal aanmeldingen licht, maar ook in die sector zijn nog heel veel extra mensen nodig. Volgens Brus is de "ongelijkheid" in de waardering van het mbo ten opzichte van een hbo- of wo-opleiding onderdeel van het probleem. "Je leest alleen maar negatieve dingen over het mbo, maar er gebeuren mooie dingen die onderbelicht worden."

Ladder

Brus meent dat het onderwijssysteem wordt gebracht als een "ladder", waarbij het mbo onderaan staat en studenten worden aangespoord om hogerop te komen. "Maar trap die ladder kapot, mensen moeten op de plek komen waar ze het beste passen", vindt Brus. Ook ouders spelen daarin een rol. "Er moet meer gekeken worden naar je talenten dan naar het papiertje dat je hebt gehaald." 

'Niet goed voor de samenleving'

"We ontgroenen en vergrijzen tegelijkertijd in Nederland", vat Adnan Tekin, voorzitter van de MBO Raad, het samen. Inmiddels zijn er 40 duizend mbo-studenten minder. "Dat is niet goed voor de samenleving, we draaien op mbo’ers", zegt Tekin. In het coalitieakkoord van het komende minderheidskabinet wordt er gesproken over het belang van mbo'ers en hun beroepen, maar alsnog wordt "hoger onderwijs" als "beter gezien", stelt Tekin. "Daar is moeilijk tegenop te boksen." 

Stagebegeleiders

Tekin legt uit dat er ook nog eens een tekort is aan stagebegeleiders, met name in de zorg. "De huidige stagiairs zijn de werknemers van morgen, dus behandel ze ook goed." Mbo-studenten zijn ook niet verzekerd van een stagevergoeding, maar dat moet van het toekomstige kabinet ook eens veranderen. "We hebben ongelooflijk veel praktische kennis nodig. We moeten daar met meer waardering naar gaan kijken", reageert Brigitte van den Berg, Europarlementariër namens D66. 

Bijbaan

Mbo-studenten die fulltime stage lopen, kunnen daarnaast (in sommige gevallen) geen bijbaan onderhouden. Maar zonder stagevergoeding is het voor hen niet te doen om rond te komen. Bovendien krijgen mbo'ers pas op hun 18e studiefinanciering, ook al beginnen zij vaak op hun 16e met hun opleiding. "We moeten anders over vakmanschap gaan praten. We hebben mensen nodig die van aanpakken weten en daar moeten we in investeren", concludeert Van den Berg. 

Herwaarderen

Jean Paul Poell is mbo-docent en meent dat de "waardering" voor het mbo tekortschiet. "Daar is echt veel te winnen." Arjan Elbers, de oprichter van Stichting Guruz, schaart zich daarachter en voegt daad bij het woord. "De oplossing zit niet bij roepen dat Den Haag het moet herwaarderen. Wij moeten duidelijk maken dat het mbo fantastisch is", zegt Elbers. Daarom maakt hij spotjes om jongeren te stimuleren om naar het mbo te gaan. 

Pensionado's

Elbers denkt ook een "oplossing" te hebben gevonden voor het tekort aan stagebegeleiders. "Bel de pensionado’s eens op en laat hen de stagiairs begeleiden", zodat zij hen een dag of drie kunnen begeleiden op de werkvloer. Beller Lammert Wierstra denkt dat jongeren al veel eerder in aanraking moeten komen met mbo-beroepen. "In het vervolgonderwijs moeten de brugperiodes ingericht worden zodat jongeren zich kunnen oriënteren op 'met de handen werken'-beroepen."