Amerika staat zwakker tegenover China: 'Vrees in de VS dat Trump zich laat inpalmen'

Gevolgen voor Nederland?

Voor zowel China als de Verenigde Staten staan er grote belangen op het spel, maar hoe zit dat met Nederland? Ook voor ons is de top belangrijk, zegt Tweede Kamerlid Tom van der Lee (GroenLinks-PvdA). Hij wijst op de situatie rond Taiwan. "Om allerlei veiligheidsredenen is dit bezoek ook voor ons belangrijk", zegt Van der Lee. "Als er een conflict ontstaat rond Taiwan, of zelfs alleen al rond de Straat van Taiwan, kan dat grote gevolgen hebben voor de wereldeconomie."

Zwakkere positie

In aanloop naar de driedaagse top in China strooide Trump rijkelijk met complimenten. Hij benadrukte vooral de 'vriendschap' tussen hem en Xi Jinping. "Trump denkt met dit soort woorden en theater, het paaien en steunen op een persoonlijke relatie, veel voor elkaar te krijgen", zegt Amerika-deskundige Kenneth Manusama. "Het onthult de zwakkere positie waarin Amerika zich bevindt tegenover het rijzende China. Amerika wil die relatie gelijkwaardiger maken, en dat zal China goed in de oren klinken."

Druk opvoeren

Trump zal dus proberen een stabiele handelsrelatie veilig te stellen. "Hij zal de druk opvoeren, maar er zijn weinig middelen om China echt onder druk te zetten." Volgens Manusama bestaat in de Verenigde Staten ondertussen ook de angst dat Trump zich te veel laat inpalmen door Xi Jinping. "Er is vrees dat Amerika te veel zal weggeven op het gebied van importtarieven, maar ook rond Taiwan. Amerika staat er momenteel zwakker voor, en het is de vraag of Trumps persoonlijke stijl daar iets aan kan veranderen."

Een grote knuffel?

Trump zei voorafgaand aan het bezoek ook dat hij verwachtte een "big hug" van Xi te krijgen bij aankomst. "Dat heb ik niet zien gebeuren; het bleef bij een vriendelijke handdruk", merkt China-deskundige Fred Sengers op. Tegelijkertijd is Trumps manier van communiceren en onderhandelen ook een bron van zorg voor China, benadrukt Sengers. "Voor China zijn twee dingen belangrijk: stabiliteit en gezichtsbehoud. Ze willen niet in een onzekere situatie terechtkomen die tot gezichtsverlies kan leiden."

Strakke regie

Normaal gesproken zorgt China er daarom voor dat bij een staatsbezoek alles vooraf strak geregisseerd is. "Zo hoeft Xi alleen nog maar de schouderklopjes in ontvangst te nemen", zegt Sengers. "Maar China heeft zich erbij neergelegd dat het bij Trump anders werkt." Toch houden de Chinezen volgens hem stevig de regie in handen. "Zij bepalen waar de camera’s wel en niet bij zijn." Trump zegt volgens Sengers nog weleens impulsief iets onverwachts. Dat gebeurde eerder tijdens een bezoek aan Japan, toen de Amerikaanse president ineens over Pearl Harbor begon. "Dat wil China koste wat kost voorkomen."

Toch viel Sengers tijdens de eerste dag van het bezoek al een ongeregisseerd moment op. "Dat was in de Grote Hal van het Volk. Trump was daar erg complimenteus. Xi moest lachen toen Trump zei dat hij het meende, omdat hij nooit loog."