appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

Het Mediaforum

Podcast van Het Mediaforum, de dagelijkse mediarubriek in het programma Spraakmakers.

Podcast afleveringen

Het mediamoment van Sterkenburg gaat over Maurice de Hond. Hij vraagt zich af waarom kranten zijn stukken over het coronavirus niet willen plaatsen. Waarom vindt Nikki dit zo stuitend? Is het logisch dat Maurice de Hond niet meteen overal als gast gevraagd werd toen de coronacrisis uitbrak? Volgens Sterkenburg heeft De Hond zijn podium gehad en moet hij niet in een “zielige slachtofferrol” kruipen.

Aan tafel zitten Nikki Sterkenburg, Leonard Ornstein en Spraakmaker Mark Vermeulen.

Het mediamoment van Ornstein, politiek journalist VPRO, gaat over een artikel in de Volkskrant met de titel: ‘Lockdown holt grondrechten uit’. Waarom vond hij dit zo sterk?

Verder: sociale media kleurden zwart gisteren voor Blackout Tuesday. Het iniatief kwam vanuit de muziekwereld maar werd door mensen, bedrijven en organisaties over de hele wereld overgenomen. Sterkenburg plaatste ook een zwart kader op haar sociale media. Wat is haar gedachte daarachter? Kritiek was dat het opportunistisch zou zijn. Hoe kijken onze gasten daar naar? Wat zou er in Nederland moeten gebeuren tegen racisme en welke rol kan de overheid daarin spelen? Zou dit een verkiezingsthema worden? Ornstein: “Timing is ook een politieke zaak”

Ook hebben we het over een artikel in het NRC van vandaag. De NPO wil nu toch gaan samenwerken met streamingdiensten als Netflix. Het gaat om een experiment waarbij het mogelijk is om vijf series op deze manier te maken. Enkele voorwaarden: De videodiensten krijgen de series pas een half jaar na het uitzenden op tv en de productiekosten worden fifty-fifty verdeeld. De afleveringen moeten minstens een miljoen per aflevering kosten. Dat is veel hoger dan de gebruikelijke budgetten. Wat vinden onze gasten van een samenwerking van de publieke omroep met dit soort commerciële partijen? Volgens Ornstein kan het geld beter geïnvesteerd worden in onderzoeksjournalistiek.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Mireille van Ark koos voor haar Mediamoment een fragment van CNN. De verslaggeefster, Sara Sidner, dient in het begin echt als doorgeefluik omdat ze direct de vragen van Floyds familie doorgeeft aan de politiechef. Moet je dit wel zo doen? Hoe journalistiek is dit? Is deze situatie voor te stellen in de Nederlandse media en hoe zou dat er dan uit zien? De verslaggever werd emotioneel. Doet dat af aan haar professionaliteit?

Aan tafel zitten Mireille van Ark, Jaap van Zessen en Spraakmaker Adriana van Dooijeweert.

Het mediamoment Van Zessen gaat over een video van de New York Times. De video is een analyse van de ruim 8 minuten van de arrestatie van George Floyd. Waarom vindt Van Zessen deze video zo goed? Kan hij zich zoiets in Nederland ook voorstellen? Beelden van bewakingscamera’s in de buurt krijgen en zelfs de naam van de agent publiceren.

Ook hebben we het over de demonstratie in Amsterdam gisteren. Er is veel kritiek op Femke Halsema. We staan stil bij hoe de burgemeester zich vervolgens verdedigt in haar media-optredens, gisteren en vanmorgen. Hoe deed Halsema dit? Is het terecht dat de kritiek zich voornamelijk op Halsema richt? Gaat het soms te veel over Halsema, in plaats van over ‘de burgemeester van Amsterdam’? Voordat Van Zessen bij het AD begon maakte hij zelf een soort media-analyses voor gemeenten, door te kijken op sociale media. Bijvoorbeeld na Project-X, waar de burgemeester bijna hetzelfde reageerde als Halsema. Hoeveel betrouwbare informatie kun op die manier verzamelen? Volgens Van Zessen zag je gisteren de dynamiek op sociale media al groeien. Dat had de gemeente moeten zien aankomen volgens hem. Ze hadden een plan B moeten hebben, vindt hij.

Tot slot, gisteravond zijn in het Radio 1- programma Kunststof de eerste twee Tegels uitgereikt. Deze journalistieke prijzen, in de categorie Achtergrond, gingen naar het verhaal over de Toeslagen-affaire (van RTL en Trouw) en naar het verhaal over de angstcultuur binnen de UvA (NRC). Terechte winnaars? Is dit waar de journalistiek om draait?

Vandaag zit Charlotte Nijs, Politiek verslaggever van Hart van Nederland voor het eerst in het Mediaforum. Haar mediamoment ging over het gebrek aan nieuws. Op Tweede Pinksterdag werden veer versoepelingen doorgevoerd maar omdat het een feestdag was bleef veel verslaggeving uit. Hoe ziet het er nu uit op het terras, bij de musea en in het OV? Is het wenselijk dat er dagen zijn zonder verslaggeving of moeten we alle dagen paraat staan om nieuws te maken? Daarnaast laten steeds meer mensen de coronamodus los nu de maatregelen langzaam versoepeld worden. Is dit terecht of vergeet men de dreiging?

Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Charlotte Nijs en Spraakmaker Ineke Sluiter

In de Amerikaanse media wordt het nieuws gedomineerd door de dood van George Floyd, die om het leven kwam nadat een agent een lange tijd zijn knie op de nek van Floyd gedrukt hield. Het leidde tot felle protesten in verschillende steden. Het behoorde tot een van de vele incidenten van politiegeweld tegenover zwarte burgers in de VS. De partijen staan steeds harder tegenover elkaar en bij de demonstraties lopen de gemoederen hoog op. Ook in andere delen van de wereld wordt verontwaardigd gereageerd en is er meer aandacht voor racisme. De protesten krijgen bijval, maar hebben ze zin? Leveren de demonstraties iets op of brengen ze vooral veel onrust in de VS?

Donald Trump uit zich vaak negatief over de media. Journalisten beginnen langzamerhand een doelwit te worden. De journalisten worden uitgemaakt voor fake nieuws en het leidt tot veel polarisatie en gebrek aan respect voor de pers. Wat betekent het voor de westerse democratie als de nieuwsvoorziening continu wordt gedemoniseerd? De anti-media retoriek die met Trumps opkomst gepaard ging werkt veel onrust in de hand. Worden we in Nederland ook kritischer op onze media door herhaaldelijke kritiek op Amerikaanse media?

We hebben het over de Netflix documentaire ´Jeffrey Epstein: Filflty Rich´ waarin de makers duiken in het reilen en zeilen van de beruchte miljardair. Verschillende slachtoffers, in de film aangeduid als ´overlevers´, politiemensen en andere betrokkenen komen aan het woord in de vierdelige serie. Het resultaat is verbijsterend. Want hoe kon Epstein zo lang ongestoord doorgaan met het misbruiken van jonge, minderjarige meisjes? Zijn de makers goed beslagen te ijs gekomen? Is dit naast een serie ook dagelijkse journalistiek?

Aan tafel zitten Hasna El Maroudi, Freek Staps en Spraakmaker GeertJan Lassche.

We bespreken de staat van corona in Mongolië. Dit land heeft het goed gedaan, maar klopt de informatie die rondgaat? Waarom hebben we over dit goede nieuws weinig tot niets gelezen?

Verder hebben we het over een opvallend incident dat zich afspeelde in Central Park, New York. In een video is te zien dat een vrouw de politie belt en vertelt dat een donkere vogelspotter, die overigens het filmpje maakt, haar leven bedreigt. Dit gebeurde, terwijl de jongeman slechts had gevraagd of ze haar hond kon aanlijnen. Hierna raakte ze alles kwijt, zoals haar werk en hond. Dat was niet zijn bedoeling, waarom dan toch filmen? Zegt dit incident meer over de Amerikaanse samenleving dan over de vrouw?

Tot slot gaat het over de dood van George Floyd, die stikte doordat een agent minutenlang met zijn knie op zijn nek duwde, leidt in Minneapolis tot hevige rellen. Hier in Nederland delen veel mensen hun medeleven, of boosheid, via social media. Waarom speelt de zaak hier in Nederland ook zo? Hier in Hilversum is afgelopen woensdag een man doodgeschoten door de politie. Hoe komt het dat we daar veel minder over horen? De video waarin George Floyd een aantal keer zegt dat hij niet kan ademen wordt getoond op nieuwssites en in journaal, zelfs deels in het Jeugdjournaal. Hier kwam kritiek op, onder meer van Sa’ada Nourhusen, hoofdredacteur van OneWorld. Zij zegt dat die beelden niet de hele tijd getoond hoeven worden. Is het beter de beelden niet uit te zenden?

Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Reint Jan Renes.

Het mediamoment van Hadderingh gaat over de sluiting van slachterij Vion in Apeldoorn en in Groenlo. Het speelt in hun regio, dus Omroep Gelderland gaat hier mee aan de slag. Hadderingh: “In deze coronacrisis worden verdienmodellen blootgelegd”. Hadderingh heeft nog veel vragen. Waarom wonen de arbeidsmigranten bijvoorbeeld in Duitsland? Verhalen van arbeidsomstandigheden van arbeidsmigranten zijn verhalen die we wel al eerder gehoord hebben. Waarom is er verder nooit actie ondernomen? Welke rol kan de media hier in spelen?
Het mediamoment van Kuijpers gaat over het Kamerdebat van gisteren. We horen staatssecretaris Alexandra van Huffelen in debat met CDA-kamerlid Pieter Omtzigt. Wat viel haar op in dit debat?

Vandaag zou president Trump een decreet ondertekenen, waarmee het mogelijk moet worden bedrijven als Twitter “streng te reguleren of te sluiten”. Wat hiermee concreet wordt bedoeld is niet duidelijk. Aanleiding voor het decreet zijn de disclaimers die Twitter sinds kort plaatst bij Trumps tweets. Mensen worden gewezen op extra achtergrondinformatie, waarin de beweringen van Trump worden gefactcheckt. Trump twitterde dat stemmen per post fraudegevoelig is; iets wat de staat Californië mogelijk maakt. Twitter verwijst vervolgens door ‘lees hier de feiten over stemmen per post’. Is het goed dat Twitter dit doet? Hoe kun je het beste modereren? Hadderingh: “Social media is soms een open riool”. Kuijpers: “Een kleine hele luidruchtige minderheid op Twitter wordt gezien als representatief voor het medium Twitter en wat de man op de straat al dan niet zal vinden”. Volgens Kuijpers zijn we een gematigder volk dan op Twitter te lezen is. “We zijn niet de schuimbekkende anonieme Twitteraars die je voorbij ziet vliegen”. Zijn we inderdaad gematigd? En is het als een soort reminder fijn om een dergelijke disclaimer bij een tweet te hebben?

Tot slot hebben we het over de column van Wouter van Noort. 5G-masten die in de fik worden gezet uit corona-angst. bijna een zesde van de Nederlanders gelooft dat het virus een biowapen is… Journalisten hebben vaak de neiging om dit soort opvattingen weg te zetten als complottheorieën en maken het soms zelfs belachelijk. Volgens Noort, columnist van het NRC handelsblad, moeten journalisten hier juist niet te lacherig over doen. We zouden beter eens wat vaker in de spiegel moeten kijken. De omarming van alternatieve media komt volgens hem mede door het wantrouwen in traditionele media. Heeft hij een punt? Volgens Hadderingh is het belangrijk om te blijven luisteren naar je publiek. Worden mensen te snel in een hoek geduwd door traditionele media? Hadderingh: “We moeten opletten dat we alle mensen, alle meningen en perspectieven als media blijven volgen”. Hoe kunnen we als media het beste met de verschillende theorieën en opvattingen omgaan?

Gisteren ging het er in het Mediaforum ook al over, het non-actief stellen van Arjan Peters. Hoofdredacteur van de Volkskrant, Klok, zit aan tafel. Vandaag heeft de Volkskrant een klein stukje over deze kwestie in de krant: De non-actief stelling volgt op een onderzoek naar zijn benadering van vrouwelijke schrijvers. Wat betekent dat? Klok kan er niet al te veel over kwijt: “Als journalistieke organisatie wil je het liefst totale openheid geven en hier heel transparant over zijn. Maar in dergelijk geval ben je in de eerste plaats werkgever en moet zorgen voor een zorgvuldige procedure. En daarbij hoort niet een discussie in de media”. Wanneer de procedures afgerond zijn zal er verantwoording worden afgelegd. Nu doet Klok “het maximale met de rem erop” – om de betrokkenen te beschermen.

Aan tafel zitten Pieter Klok, Hansje van de Beek en Spraakmaker Rens van Tilburg.

Dan hebben we het over een uitzending van Medialogica gisteren op tv. Eén van de makers, van de Beek is te gast. De uitzending gaat er over hoe het boerenprotest in het najaar van 2019 begon als een charme-offensief omslaat in wantrouwen richting de overheid en het RIVM in het bijzonder. Wat triggerde om dit onderwerp te gaan maken? In de uitzending is een centrale rol weggelegd voor Geesje Rotgers van de organisatie Agrifacts. Een organisatie die is opgericht om cijfers te checken die de overheid en ook het RIVM geeft over de boerensector. Het RIVM zou volgens Agrifacts bewust de verontreiniging overdrijven. Een meetpunt van het RIVM staat bijvoorbeeld vlakbij een rioolput. Daardoor zou de verontreiniging hoog zijn. Maar als later blijkt dat de gassen die daar gemeten worden in lage concentraties voorkomen, wordt die informatie in het rapport van Agrifacst bewust weggelaten. Bovendien werkt Rotgers ook nog voor het Mesdagzuivelfonds, dat zich als wetenschappelijk instituut presenteert, en voor de Belangenorganisatie voor Varkenshouders. Zelf noemt ze zich onderzoeksjournalist. Is dat zorgelijk? Klok heeft ook gekeken: “Dit liet voor mij zien: het is helemaal geen wetenschappelijk debat, ze willen gewoon het RIVM ondermijnen”. Is door media proportioneel gereageerd toen? Hoe bepaal je als media wie je wel of geen podium geeft?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Het Mediamoment van Boonman gaat over Europa. Volgens hem is er te weinig aandacht voor de Europese politiek, ook in de media. Als je naar talkshows kijkt zit er bijvoorbeeld ook niet vaak een Europarlementariër aan tafel. Waarom is dat? Regelmatig is er kritiek op Europa. Boonman vindt dat de berichtgeving verder moet gaan dan dat. Pechtold zegt: “Alles wat goed gaat dat belichten we veel te weinig”.

Aan tafel zitten Barbara Barend, Kees Boonman en Spraakmaker Alexander Pechtold.

Het mediamoment van Barend gaat over AZ. Ze verbaast zich over het moment waarop AZ bij UEFA aankaart dat ze vinden dat zíj kampioen hadden moeten zijn. Het is al lang beslist, het beleid van KNVB is ook duidelijk. Is het inderdaad een gekke timing?

Ook hebben we het over literair recensent van de Volkskrant, Arjan Peters. Hij is op non-actief gesteld. Volgens het NRC Handelsblad is door de Volkskrant onderzoek gedaan naar de handelswijze van de recensent. Directe aanleiding voor het onderzoek is een uitspraak van schrijfster Maartje Wortel in een Volkskrant-artikel. Zij zei op 4 maart dat een vriendin van haar ’s nachts een bericht had ontvangen van “een gezaghebbend recensent”. ‘Ik ga je recenseren, zullen we morgen lunchen?’ Wortel noemde dat “nog net geen #MeToo”. Kernvraag die we in dit Mediaforum willen behandelen is: hoe behandel je dit heikele onderwerp als journalist zonder de plank mis te slaan en betrokkene onterecht te beschadigen en de mogelijke slachtoffers recht te doen? Pechtold: “Als journalistiek zelf onderdeel worden van zo’n integriteitsvraag, dan hanteren ze de standaarden anders”. Is het vreemd dat de Volkskrant weinig richting geeft in wat er precies speelt? Had de Volkskrant beter zelf naar buiten kunnen komen met het nieuws, zodat ze zelf de regie erover konden houden? Kans op speculaties is natuurlijk groot. Pechtold: “Non- actief is niet voor een keertje te laat komen”. Moet de Volkskrant openheid van zaken geven? Boonman: “Zoiets moet binnen 24 uur helder zijn, je kan het niet laten slepen. Elke dag dat er langer duurt, dat er vaagheid over bestaat schaadt iedereen”

Tot slot, gisteren werd bekend dat de moeder van premier Rutte is overleden. Dat is al op 13 mei gebeurd, en ze is afgelopen vrijdag begraven. In de tussentijd is het stil gehouden. Mieke Rutte- Dilling was 96 jaar en ze is niet aan de gevolgen van corona gestorven. Is het bijzonder dat het zo lang stil gehouden is? Nu het in het nieuws was werd het ook in het buitenland gebracht. Is dat gek?

In zijn mediamoment wil Bhikhie graag stilstaan bij de ontslaggolf bij The Atlantic. Is het opmerkelijk dat daar veel mensen ontslagen worden, terwijl er wel behoefte is aan nieuws? En hoe speelt dit in andere landen? Bij Talpa zijn natuurlijk ook veel ontslagen gevallen. Lokale media voelt de coronacrisis ook. Al is volgens Kleijn juist die lokale media belangrijk.

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Avi Bhikhie en Spraakmaker Fred Teeven.

Het mediamoment van Kleijn gaat over de, nu al legendarische, voorpagina van de New York Times. De krant plaatst bijna 1000 namen van overledenen op de voorpagina. Kleijn vindt het indrukwekkend. Op de website heeft de New York Times het op een andere manier aangepakt. In dit weekend waarin de voorpagina geplaatst werd en de grens van 100.000 coronadoden werd bereikt is, ging Trump golfen. Slechte timing? Is het terecht dat dit zo breed wordt uitgemeten? Ook de democratische presidentskandidaat, Joe Biden, had het dit weekend zwaar te verduren. Vanuit de kelder waar hij in quarantaine is gaf hij een interview. Blijft hij te veel hangen in ouderwetse denkbeelden?

Dit weekend ook overal in Europa in het nieuws: gebroken coronaregels door prominenten. Luuk de Jong had een barbecue, maar bood meteen excuses aan. Is daarmee de kou uit de lucht? En van der Bellen, de Oostenrijkse president, ging slordig om met de regels en bleef te lang in een restaurant. Is dat slordig, als beleidsmaker? En Cummings, in het Verenigd Koninkrijk hield zich niet aan het beleid dat hij zelf geadviseerd had. Johnson houdt Cummings de hand boven het hoofd. Telt het ene geval zwaarder dan het andere? Liggen de politici in Nederland ook zo onder druk?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Catherine Keyl en Spraakmaker Hans de Boer.

Het mediamoment van Keyl gaat over ‘lauwe reacties van presentatoren’. Wat bedoelt ze hiermee? En hoe hadden de presentatoren volgens haar moeten reageren? Keyl: “Als iemand zo moedig is om dat voor zo’n groot programma en publiek naar buiten te brengen, daar mag je wel een beetje extra aandacht aan geven”

Kuijper is benieuwd hoe het Suikerfeest dit jaar gevierd gaat worden. “Er is eigenlijk weinig belangstelling voor hoe moslims de coronacrisis doorkomen”. Er zijn natuurlijk maatregelen genomen, bijvoorbeeld het dragen van mondkapjes. Maar Kuijper verbaasd zich erover dat er relatief weinig aandacht voor het feest is in de media. “De aandacht voor religie is in het algemeen niet groot geweest”, zegt hij. Hoe doen ze dat bij het Nederlands Dagblad? Zou Kuijper dit graag bij andere media ook graag willen zien?

De privéruimtes van de koning zijn met publiek geld betaald, terwijl hij vijf miljoen euro krijgt om het zelf te betalen. Dat wist NRC naar boven te halen. Het is niet de eerste keer dat de koninklijke familie rommelt met potjes en regelingen. Willem-Alexander kreeg subsidie voor kroondomeinen die niet open zijn voor publiek, en zijn moeder en tantes kregen een flinke korting op hun erfbelasting omdat ze kunst maatschappelijk toegankelijk zouden maken, maar die bleef gewoon op zolder staan. En dit waren alleen nog maar recente voorbeelden. De koning werd de laatste tijd heel positief gezien, en zijn speech op 4 mei maakte veel indruk. Heeft dit invloed op dat beeld? De koning handelt natuurlijk niet alleen en heeft ook te maken met adviseurs. Kuijper: “Waarachtig leiderschap bestaat soms in het overrulen van je adviseurs”. Zou er transparanter met de informatie opgegaan moeten worden?

Donald Duck heeft geld gekregen van de Europese Commissie. En dat had het tijdschrift duidelijker moeten vermelden, oordeelde de Reclamecodecommissie. Journalist Peter Teffer beet zich hier voor Follow the Money al eerder in vast, en wist via een WOB-procedure al eerder te achterhalen dat de Europese Commissie zich echt op tekstniveau met de strips heeft bemoeid. In het blad zie je bijvoorbeeld dat de Zware Jongens makkelijker op te sporen zijn als er beter tussen landen wordt samengewerkt. De reclamecode commissie oordeelde dat de Donald Duck transparanter had moeten zijn. De Europese Commissie kon op deze manier wel een publiek bereiken dat ze anders misschien niet zouden bereiken. Kuijper: “Vanuit de Europese Commissie is het een hele slimmer truc geweest”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Paul Römer spreekt over de aanwezigheid van Hoekstra, Wiebes en Koolmees die eerlijk werden verdeeld over de talkshowtafels. Bij het nieuwe steunpakket lag de focus op het schrappen van de ontslagboete. Gisteren werd er een extra steunpakket gepresenteerd voor bedrijven, van nogmaals 13 miljard vrijgemaakt. Men spreekt van een duivels dilemma, maar waarom?

Aan tafel zitten Paul Römer en Henrike van Gelder en Spraakmaker Hella Hueck.

Henrike van Gelder neemt voor de eerste keer plaats voor het Mediaforum. Haar Mediamoment van Henrike van Gelder gaat over mensen die moeilijk te interviewen zijn. Sommige mensen weigeren mee te werken aan een interview en dat drijft de interviewer in, soms zichtbaar, in een hoekje. Het lijkt dan bijna alsof je kinderen aan het interviewen bent. Hoe ga je om met mensen die eigenlijk geen antwoord willen geven?

Verder spreken we over de oproep van Mark Rutte tijdens de persconferentie aan jongeren om mee te denken over de coronacrisis. Hij vroeg hun om met ideeën te komen. In hoeverre kunnen kinderen bijdragen aan de discussie en beleid? Hoe vraag je kinderen wat hun rol is?

Het Mediamoment van Paul Römer gaat over de Ere Zilveren Nipkowschijf voor Matthijs van Nieuwkerk. Hoe heeft hij al die jaren het programma interessant kunnen houden? Programmamakers krijgen vandaag de dag een extra uitdaging voor hun kiezen, nu er geen groot publiek aanwezig kan zijn bij de opnames van veel televisieprogramma’s. Hoe maak je TV-programma’s geschikt en interessant ondanks de coronamaatregelen?

Tot slot: geen zin meer in corona? Begrijpelijk. Veel mensen proberen het nieuws iets meer naast zich neer te leggen. Toch zijn er mensen die geheel het nieuws ontwijken. 30% ontduikt het nieuws in zijn geheel. Wat betekent het om je onttrekken aan al deze informatie? Wat motiveert deze mensen om zich af te sluiten van het nieuws?

Aan tafel zitten Jan Slagter, Margriet Brandsma en Spraakmaker Gijs Groenteman.

Voor het Mediamoment van Brandsma gaan we naar Polen. Daar hebben negen DJ’s van het populaire radiostation Trojka ontslag genomen nadat een lied uit de hitlijst werd geweerd van de zender. Welk nummer was het en waar gaat het over? Wat zegt dit over de politieke situatie in Polen?

Verder spreken we Lars Geerts, aanwezig bij de technische briefing in Den Haag. Hij praat ons bij. Er is eerder een fout gemaakt bij een getoonde grafiek. De sterfte in Nederland in verhouding met de rest van de wereld blijkt groter dan voorheen gemeld. Een opvallend moment, volgens Geerts. Welke gevolgen heeft deze fout?

Het Mediamoment van Slagter gaat over iets uit de persconferentie. Hij vindt het jammer dat Rutte het in de persconferentie niet meer over de coronadoden heeft. Volgens hem zou daar meer aandacht voor mogen zijn, bijvoorbeeld een gedenkmoment. Zegt het iets over de fase waarin we beland zijn? We praten nog door over de persconferentie van gisteren. Moet Rutte er echt mee aan de slag, of is het vooral om de jongeren alert te houden? Groenteman noemt de oproep van Rutte een pedagogische truc om de jongeren erbij te betrekken. Het is een manier om ze te laten nadenken over de situatie. Is het opvallend dat Rutte zich bewust tot de jongeren richt? Brandsma: “Ik vind het een heel mooi gebaar, maar neem het wel serieus”. Volgens Slagter moet de media goed controleren wat Rutte hier daadwerkelijk mee doet. Ook Brandsma zegt: “We moeten goed in de gaten houden of dit inderdaad geen loze praat is”

Tot slot hebben we het over de uitzending van Medialogica gisteravond. Het ging onder andere over de mogelijkheden, of het gebrek aan mogelijkheden die journalisten tegenwoordig hebben. Nieuws opvangen in de wandelgangen is niet meer gemakkelijk, de WOB-verzoeken staan on hold. Hoe kun je als journalist nu het beste te werk gaan? Een WOB-verzoek is volgens Brandsma een “effectieve manier om dingen boven tafel te krijgen”. Volgens haar is het flauwe kul dat er geen tijd voor zou zijn. Slagter is het hiermee eens: “Dat is de meest cruciale fout die ze gemaakt hebben, om dat stil te zetten”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Papaikonomou wil een oproep doen naar aanleiding van alle ophef die is ontstaan vanwege die divibokaal van de NOS. Gisteren is dit in het Mediaforum al uitgebreid besproken. Papaikonomou wil dat de media transparanter zijn in hoe ze met diversiteit omgaan. Wat bedoelt ze daarmee? Veel redacties worstelen met dit thema, en dat is niet zo gek. Papaikonomou: “Diversiteit en inclusie zijn vage begrippen”. Volgens haar moet er ook goed gekeken worden naar hoe het achter de schermen gaat. Want hoe zit het met de redactiecultuur, hoe zorg je dat iedereen zich veilig voelt? En hoe geef je leiding aan mensen met verschillende achtergronden en perspectieven? Volgens Groenhuijsen moet je vooral kijken of het schade berokkend en of er kwade bedoelingen in het spel zijn. Hij vindt dat er veel openheid is. Maar is dat zo? Is het kwalijk om namen op te schrijven en afkomst er achter zetten?

Aan tafel zitten Charles Groenhuijsen, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Onno Hoes.

Het mediamoment van Groenhuijsen gaat over Tara Reade, de vrouw die de Amerikaanse presidentskandidaat Joe Biden onlangs beschuldigde van grensoverschrijdend gedrag. Amerikaanse media zijn in haar verleden gedoken. Waarom wil Groenhuijsen het hier graag over hebben? Is het toevallig dat dit naar buiten komt tijdens een verkiezingscampagne? En hoe kijkt Amerikakenner Groenhuijsen naar Biden? Groenhuijsen: “Het is absoluut niet de gedroomde kandidaat, maar democraten zullen het er nu mee moeten doen”

Tot slot, vannacht gaf Donald Trump weer een persconferentie waarin hij zei een malariamedicijn preventief in te nemen zodat hij niet besmet zal raken. Door Fox News werd verrassend gereageerd op deze persconferentie. Zien we hier dat Trump en Fox News verder van elkaar verwijderd gaan raken? Groenhuijsen: “Ook bij Fox News begint langzaam door te dringen dat dit geen manier is om een land te regeren en het nadelige gevolgen kan hebben op 3 november”.

We hebben het over de NOS. Die kwam dit weekend onder vuur te liggen na publicaties op GeenStijl over het bestaan van een zogenaamde ‘Diversiteitsbokaal’ die wordt uitgereikt aan redacteuren die minderheden aan het woord laten. Ook zou de NOS in een bestand de etniciteit van mensen bijhouden. Dit nieuws leidde tot woedende reacties. Onder andere columnist en schrijver Özcan Akyol trok vel van leer tegen dit zogenaamde ‘elite-racisme’. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Worstelen meer media hier mee? Hoe gaat Ronald Ockhuysen als hoofdredacteur van het Parool hiermee om? “Je probeert mensen met een niet-westerse mensen aan het woord te laten, omdat de wereld er nu eenmaal zo uitziet”. Arjen Fortuin ziet weinig kwaad in het elkaar doorspelen van tips en namen: “Er circuleren natuurlijk overal op redacties deskundigenlijstjes”.

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Arjen Fortuin en Spraakmaker Frédérique Spigt.

Het mediamoment van Fortuin gaat over de voetbalwedstrijd Borussia Dortmund - Schalke04. Aan het einde van de wedstrijd liepen de spelers naar de ‘Gelbe Wand’, waar de harde kern normaal gesproken staat. Alleen er stond natuurlijk niemand, want het was een leeg stadion. Waarom vond hij dit zo’n mooi moment? Ockhuysen viel ook op dat er “anders wordt gejuicht; je mag elkaar niet meer in de armen vallen”.

Het mediamoment van Ockhuysen gaat over het legendarische radioprogramma Curry en Van Inkel. Door de luisteraars van Veronica werd dit programma uitgeroepen tot het meest legendarische radioprogramma van die zender. De verkiezing vond dit weekend plaats in het kader van het 60-jarige bestaan van het radiostation. Ockhuysen noemt het baanbrekende radio.

En gisteren was het de internationale dag tegen homo-, lesbo-, bi-, trans- en interseksefobie. Voor D66-leider Rob Jetten een goede reden om via Twitter en Instagram eens te delen wat voor een bagger hij regelmatig naar zijn hoofd krijgt geslingerd. Jetten was niet de enige die dit weekend liet weten wat online verwensingen met hem doen. Misdaadjournalist Chris Klomp schreef een open brief aan iemand die hem online met de dood bedreigt, en gravin Eloïse - de 17-jarige dochter van Prins Constantijn en prinses Laurentien - ageerde tegen haattweets die ze kreeg na het plaatsen van een foto omdat ze was geslaagd voor school. Drie verschillende voorbeelden van wat online-haat doet. Is het goed om daar op deze manier tegen ageren? Zou handhaving beter moeten en moeten we kijken naar wie er achter bepaalde accounts zit? Ockhuysen zegt dat als je mensen zou vragen waarom ze iets schrijven, dat ze het vaak niet zo zullen bedoelen: “Dan blijkt het toch iemand te zijn die boos is en met zijn primaire emoties niet zo goed kan omgaan”. Zou negeren beter zijn, of is dit normaal en hoort het er nu eenmaal bij? Fortuin: “Ik ben zo ver dat ik er geen zin in heb om dat normaal te vinden”.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

En we bespreken een doorbraak: onderzoekers van de Universiteit Utrecht en het Erasmus MC denken binnen een halfjaar een coronavaccin op de markt te kunnen brengen. Dat maakten zij gisteren bekend in een online persconferentie. Een opvallende claim, want het ontwikkelen van een vaccin duurt doorgaans jaren. Zo schreef de Volkskrant al enige tijd geleden: het snelst gemaakte vaccin ooit, daar werd vijf jaar over gedaan. Wat zouden media moeten doen met een claim als deze? Is het aan de media om dit soort nieuws eerst op een weegschaaltje te leggen, of geldt gewoon: nieuws is nieuws?

Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Jaap van Zessen en spraakmaker Jim Jansen.

We hebben het over een opvallende documentaire die vandaag online komt bij Videoland. Wanneer kun je spreken van kinderarbeid, als zij vloggen op het internet? En we hebben het over mondkapjes, waarvan het RIVM vanaf het begin stelde dat ze weinig nut hebben. Toch zullen we er binnenkort ook in het Openbaar Vervoer aan moeten geloven. Daarbij verschijnen ze veel in de media. Hoe gaan de media hiermee om?

Tot slot bespreken we Facebook die in totaal 52 miljoen euro aan schadevergoedingen gaat betalen aan moderators die een posttraumatische stressstoornis hebben overgehouden aan hun werk. Moderators beoordelen online beelden en kunnen de meest gruwelijke dingen te zien krijgen: van kinderporno tot gewelddadige verkrachtingen. De moderators zeggen niet voldoende te zijn ondersteund door Facebook. Hoe opmerkelijk is het dan Facebook zal opdraaien voor de behandelingen van deze moderators? Kan dit werk niet door computers gedaan worden?

Het Mediamoment van Wijndelts gaat over een burgerfoto van het moment van de ontploffing van de fabriek in Enschede, gisteren precies 20 jaar geleden. De foto haalde de voorpagina van de Volkskrant, ondanks dat de foto behoorlijk bewerkt is. Volgens Njiokiktjien zou deze foto nu niet meer in de krant geplaatst worden. Waarom niet?

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Joost Oranje en Spraakmaker Ilvy Njiokiktjien.

Het Mediamoment van Oranje gaat over een interview met Hakim Zyijech. Vanavond neemt Ajax in samenwerking met Ziggo afscheid van Ziyech. In speciaal interview opgenomen in het Amsterdamse filmtheater Tuschinski blikt de voetballer terug op 4 bewogen jaren. Oranje vertelt waarom hij er naar uitkijkt.

In de nacht van 2 op 3 juni 2015 ging het in Irak mis. Bij een Nederlands bombardement op een munitie fabriek van IS vallen 70 doden, voornamelijk burgerslachtoffers. Dat er zoveel burgerslachtoffers waren gevallen kwam aan het licht dankzij speurwerk van NRC en de NOS. Vandaag is er een debat in Den Haag over. Is de positie van minister Bijleveld nog houdbaar? De informatie over Hawija druppelt naar buiten dankzij journalistiek speurwerk en niet dankzij de openheid van het ministerie van Defensie. Is dat treurig of bewijst het juist hoe belangrijk journalistiek speurwerk is? Journalist Pieter Klein van RTL4 refereerde twee dagen geleden in een column over de ernst van de geslotenheid van het kabinet. Klein heeft veel onderzoek verricht naar de fouten die belastingdienst heeft gemaakt bij de toeslagenaffaire. Hij heeft het dan over de motie die gaat over het inlichtingenrecht van ons parlement. Over het recht van een of meer leden om informatie te krijgen als kamerleden dat willen, opgenomen in artikel 68 van de grondwet. Maar die motie ligt nog op de plank. Is onze overheid niet transparant? Oranje: “Het is: alles openbaar, tenzij… maar het wordt vaak juist andersom in de praktijk gebracht”. Volgens hem kennen we allemaal “de WOB-verzoeken die we doen en dan allemaal zwartgelakt in de brievenbus krijgen”. En wat zijn redenen om niet transparant te zijn? Hoe is het in andere landen geregeld?

Tot slot: gisteren hebben we weer massaal naar de persconferenties van Rutte en De Jonge gekken. Nu bleek de brandende vraag waar veel mensen een antwoord op wilden; kunnen we op vakantie deze zomer? Vervolgens zitten de journalistieke programma’s en talkshows vol om de aangekondigde richtlijnen van het kabinet toe te lichten en vooral ook te commentariëren. Is onze rol van journalisten verandert in deze coronatijd? Bij Vrij Nederland zijn ze scherper gaan kiezen op onderwerpen nu in deze coronatijd. Zijn persconferenties leidend? Hoe gaan de hoofdredacteuren aan tafel hier mee om?

Zijn we corona-moe, wat berichtgeving betreft? Josten heeft het idee dat er nog altijd veel virologen aan talkshowtafel zitten. Maar is dat zo? Volgens Huisjes zijn wij “hier nog lang niet over uitgepraat”. Ten Hoonte zegt: “Ik vind het heel moeilijk om goed uit te kunnen filteren: wat is nu waar?”. Zou er meer aandacht moeten komen voor de grotere thema’s rondom corona, die in de toekomst nog veel invloed gaan hebben? Denk bijvoorbeeld aan de economie. Hoe lang blijft het coronanieuws nog een grote rol spelen? Huisjes: “Je zult een nieuwe nieuwsagenda krijgen, maar corona-gerelateerd zal ie nog heel lang blijven”

Aan tafel zitten Bert Huisjes, Marc Josten en Spraakmaker Marjolein ten Hoonte.

Huisjes wil in zijn mediamoment een ode brengen aan de verslaggevers die rampen verslaan. Want iedereen vlucht, en zij gaan er naartoe. Dat maakt volgens grote indruk op de verslaggevers. Heeft Huisjes zelf bepaalde momenten die hem bijgebleven zijn waar hij verslag deed? Heeft het hem veranderd? En is iedere journalist geschikt om verslag te doen van een ramp? Huisjes: “Het is opvallend dat bij rampenverslaggeving in de journalistiek, dat is vaak waar het beste in mensen naar boven komt en het fundament krijgen voor hun verdere leven”

We hebben het dus over rampenverslaggeving. En dus ook automatisch ook over Scheveningen. Het dramatische ongeval met de surfers beheerste gisteren het nieuws. Veel aandacht ervoor ook in nieuwsrubrieken, in de talkshows en vanochtend uiteraard in de kranten en hier op de radio. Hoe werd het nieuws gebracht? Ten Hoonte: “Ik vind dat hier bijna boven-volwassen mee omgegaan wordt”. De berichtgeving leek vooral feitelijk en weinig emotioneel. Klopt dat?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Vandaag is het precies tien jaar geleden dat in Tripoli het vliegtuig van de Libische luchtvaartmaatschappij Afriqiah Airways neerstortte. Onder de 103 slachtoffers van de vliegramp waren 71 Nederlanders. De 9-jarige Ruben uit Tilburg was de enige die de ramp overleefde. En tot op de dag van vandaag wordt de familie door journalisten benaderd. Tot ergernis van de tante die de zorg voor hem heeft opgenomen. Waarom blijven journalisten hem jaar in jaar uit benaderen? Brandsma: “We waren het er met zijn alle over eens dat je dit niet doet, en toch doen we dit elk jaar weer”. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Hoe zouden zij reageren als de hoofdredacteur zou vragen met dit onderwerp aan de slag te gaan?

Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Roos Schlikker en Spraakmaker Ed Nijpels.

Het mediamoment van Brandsma gaat over een verschil in waardering voor cultuur in Nederland en Duitsland. Volgens Brandsma is er een groot verschil. Wat zijn die verschillen? In Duitsland hoef je je “niet te verontschuldigen dat je in de cultuursector zit”, aldus Brandsma. Schlikker zegt: “Cultuur is dat waar we naar teruggrijpen als we het moeilijk hebben”. Het is volgens haar niet alleen maar ‘voor de leuk’, het is noodzaak. Waarom is de bijdrage voor cultuur lager? Zou de cultuursector als een ‘normale’ economische sector behandeld moeten worden? Brandsma geeft aan dat het benoemen van cultuur van belang is. “Mark Rutte heeft tijdens al zijn persconferentie het woord ‘cultuur’ nog nooit laten vallen”

En er wordt deze dagen veel herdacht. Tripoli, de vuurwerkramp in Enschede… En natuurlijk is corona overal aanwezig. We denken aan de slachtoffers en onze familie en natuurlijk ook aan ons zelf. Maar volgens trauma-expert Berthold Gersons is er iets merkwaardigs aan de ramp met het coronavirus: de impact is immens, maar publieke woede en verdriet zag je lange tijd nauwelijks in de media. Dat zei hij afgelopen weekend in de Volkskrant. Is dit herkenbaar voor onze gasten? Hoe zou je als land met het verdriet om moeten gaan? En wat zou de rol van media kunnen zijn?

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Angela de Jong en Spraakmaker Han ten Broeke.

Het mediamoment van de Jong gaat over Boer Zoekt Vrouw.Ze dacht dat ze alles wel gezien had, maar het programma had toch weer een primeur in deze laatste aflevering. Wat vond ze er van? En hoe waren de kijkcijfers? De Jong: “Ik denk dat iedereen heel verbaasd is over die kijkcijfers”.

De belastingdienst heeft nu toegegeven dat een aantal mensen met een dubbele nationaliteit extra streng zijn gecontroleerd bij de aangifte van de inkomstenbelasting. Bij hun aanhoudende speurwerk hadden Pieter Klein van RTL en Jan Klein Nijenhuis van Trouw al eerder opgemerkt dat de belastingdienst aan etnisch profileren deed. Muntz verbaast zich aan de druppelsgewijze manier waarop de informatie over deze kwestie naar buiten komt.Hij noemt het racisme. Thomas Muntz: “Ik krijg het idee dat de belastingdienst nog steeds niet doorheeft hoe zwaar dit onderwerp is”.

Ten Broeke kan zich voorstellen dat er een reden voor is om bepaalde mensen onder de loep te nemen. Hij is het in ieder niet eens met de benaming ‘racisme’, die Muntz gebruikt. Slaat de media de juiste toon aan? En is het toeval dat het nieuws nu naar buitenkomt?

Ieder land gaat anders om met het coronanieuws en maatregelen brengen. Boris Johnson vertelde zijn onderdanen gisteren dat ze alert moesten blijven. Hij deed dit via een opgenomen videoboodschap. Dat is iets anders dan de persconferenties die we in Nederland steeds met zijn allen kijken. Waarom zou Johnson hiervoor gekozen hebben? Welke verschillen zien we tussen landen? En hoe zouden burgers het liefst geïnformeerd worden? Wanneer kiest men voor een toespraak en wanneer voor een persconferentie? Zenders moeten natuurlijk ook nog zendtijd beschikbaar blijven stellen. Ten Broeke: “Ik denk dat als Rutte elke week een toespraak zou willen houden, dat het over twee weken klaar is”. Zien we ook verschil in hoe de debatten nu en een aantal weken geleden gevoerd werden?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Frank van Pamelen.

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Renzo Veenstra en Spraakmaker Bero Beyer.

Het mediamoment van Veenstra gaat over Ongehoord Nederland. De omroep-in-oprichting deelde gisteren haar nieuwste video waarin een interview afgenomen werd met een medium en de energie van Pim Fortuyn, die via het medium sprak. Wat vindt Veenstra hier van? “Ik heb er hard om gelachen,maar ik vond het ook pijnlijk om te zien”. Ongehoord Nederland wil er zijn voorde mensen die meer rechts georiënteerd zijn. Missen onze mediakenners dit "tegengeluid"? Veenstra: "De enige tegengeluiden die je hoort zijn mensen als Robert Jensen en Ongehoord Nederland die met totaal lachwekkende en ongeloofwaardige programma’s komen”. Waar zitten die verschillen in bij linkse- of rechtse media? Is de NPO per definitie links?

Ornstein wil het hebben over een stuk van EU-ambassadeurs in China Daily. Het ging om een opiniestuk,waarin men wilde vermelden dat het coronavirus uit China komt. Maar, het persbericht mocht alleen geplaatst worden als die zin geschrapt werd. Volgens Ornstein is juist dat zinnetje heel belangrijk. Hij zegt dat dit compromis nooit gedaan had mogen worden.



Wekenlang ging veel media-aandacht uit naar Brabant, de provincie die het zwaarst getroffen is door corona, en de provincie waarvan Renzo Veenstra de regionale omroep bestiert. De afgelopen week lukte het de provincie weer om alle landelijke aandacht op zich te vestigen. Ditmaal met de vorming van een omstreden provinciecoalitie, met CDA, VVD, Lokaal Brabant én Forum voor Democratie. Waarom is de vorming van een coalitie in een provincie landelijk nieuws? Hoe kijkt Veenstra hier naar? En hoe schrijft Omroep Brabant hier over? Veenstra: “We blijven kritisch, maar doen het wel neutraal”

En een jongeman uit Utrecht gaat de wereld over. Deze week is de cover van Time gewijd aan een opiniestuk van Rutger Bregman,die betoogt dat dit het moment is om de economie te hervormen. Ondertussen vliegt zijn jongste boek ‘De meeste mensen deugen’ nog steeds de winkels uit.Rutger Bregman is een fenomeen. Wat is de kracht van Bregman? Is Bregman vooral goed in vragen en discussies opwerpen, en niet degene die antwoorden geeft?

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Lennart van Dijk.

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Martha Riemsma en Spraakmaker Diederik Ebbinge.

Het mediamoment van Riemsma gaat over de vuurwerkramp. Volgende week is het 20 jaar geleden dat dit gebeurde. Hoe gaat Tubantia hier stil bij staan? Hoe erg leeft dit verhaal in Enschede en de regio?

Het mediamoment van de Winther gaat over een krantenbericht met de kop ‘gezondere hap, minder drank’. Hij vond het opvallend en kijk naar zijn eigen situatie en de mensen om hem heen. Studenten drinken minder alcohol sinds de coronacrisis. Maar hoe zit dat met de gasten aan tafel? De Winther: “Het idee dat je minder gaat drinken tijdens deze crisis kwam toch heel onbekend voor”.

We spreken ook met Lars Geerts, die ons vanuit Den Haag bijpraat over de technische briefing. Wat is bijvoorbeeld het nieuws rondom grote evenementen? Kunnen die pas doorgaan als er een vaccin beschikbaar is?

Hoe hebben onze mediakenners naar de persconferentie gekeken? Werd alles duidelijk gecommuniceerd? Is de emotie in de berichtgeving veranderd? Waar eerder de cijfers gebracht werden met persoonlijke verhalen, wordt het nu een soort gegeven; “die cijfers worden klinisch”, aldus Riemsma.
We kijken ook naar het taalgebruik in de persconferentie. Hoe wordt beeldspraak gebruikt in de media? Is het nuttig, bruikbaar? Riemsma: “Anderhalvemetersamenleving is een bruikbaar frame, dat hoef je niet uit te leggen”. Moet je het frame waarmee gesproken wordt overnemen?
Het kabinet lijkt heel eensgezind. Is dat achter de schermen ook zo? Zijn er spanningen? Hoe gaan politiek journalisten nu te werk? Is het eenvoudig om aan informatie te komen? Vaak lekt de informatie al uit. Ebbinge vindt dit ongezellig: “Een maand gleden zaten we vol spanning wat er gezegd ging worden, nu weten we twee dagen van tevoren wat er gezegd gaat worden; dat is toch niet gezellig?”

Tot slot: Terwijl het kabinet zich druk bezighoudt met de bestrijding van het coronavirus, zijn even verderop op het Binnenhof de politici van DENK en 50Plus vooral met zichzelf in gevecht. Fractievoorzitter van DENK, Azarkan, werd gisteren door het bestuur geroyeerd. En bij 50Plus is er veel interne kritiek op het functioneren van kamerlid Corrie van Brenk. Beide politici zochten gisteren de media op. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Moet je als programmamaker deze mensen uitnodigen op een avond waarop ook een belangrijke persconferentie gehouden wordt?

Met Koningsdag en de herdenking en festiviteiten rond 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog had de afgelopen anderhalve week bol moeten staan van uitbundige festiviteiten. Door corona gingen deze festiviteiten niet door en werd de programmering aangepast. Vooral rond Koningsdag en Bevrijdingsdag werden de feestelijkheden naar de online wereld verplaatst. Hoe hebben onze mediakenners deze dagen beleefd? Roos Schlikker: “Ik vond deze dodenherdenking de indrukwekkendste die ik ooit heb gezien”. Het zijn bij uitstek dagen waarop mensen elkaar opzoeken om het samen te vieren. Kan online die rol overnemen? Zit er nog een verschil tussen de beleving van vieren en herdenken? Is herdenken gemakkelijker alleen?

Aan tafel zitten Roos Schlikker, Elger van der Wel en Spraakmaker John de Wolf.

Van der Wel wil het hebben over hoe de journalistieke focus verschuift tijdens de coronacrisis. Wat valt hem op? We zien het bijvoorbeeld in de Volkskrant vanmorgen, Willem Feenstra schreef voor die krant zeven weken lang vanuit het Amphia Ziekenhuis in Breda. Is dit een logisch moment om te stoppen?

Het mediamoment van Schlikker gaat over de theaterwereld. Vandaag in het nieuws dat een derde van de theaterzalen denkt ten onder te gaan als er niks gebeurt. Welke initiatieven ziet zij ontstaan?

En we hebben het over het protest gisteren. Actievoerders tegen de lockdown, maar ook tegen 5G en de mainstream media, lieten gisteren luidruchtig van zich horen in onder meer Den Haag en Utrecht. Waar we bij de boeren vooraf wisten dat ze gingen demonstreren blijft deze groep veel onzichtbaarder, ook voor de media. Van der Wel: “Ze hebben het goed verborgen weten te houden, terwijl ik denk: als je wil protesteren wil je toch aandacht en kondig je het aan?”. Waarom is de demonstratie niet aangekondigd? De demonstranten wantrouwen journalisten. Hoe ga je hier als media mee om? Volgens van der Wel moet je vooral duidelijk onderscheid maken tussen meningen en feiten.

We besluiten het Mediaforum met het Taalteam met Jan Beuving.

Tijdens de herdenking viel het op dat naast treffende woorden ook het kapsel van Willem-Alexander herkenning opleverde. Hij zag eruit alsof hij al een tijdje niet naar de kapper was geweest. Kunnen we dit zien als een teken van solidariteit? Verder werd in de speech ingegaan op de rol van het koningshuis in het verleden. In een moment van kritische zelfreflectie blikte Willem-Alexander terug op de rol van Koningin Wilhelmina tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wat is het gewicht van die woorden?

Aan tafel zitten Dieuwertje Kuijpers, Marc Chavannes en Spraakmaker Diederik van Vleuten.

Radio FunX is gestopt met het programma Ramadan Late Night, omdat meerdere medewerkers van FunX werden bedreigd. Ramadan en muziek zouden niet samengaan. Presentator Morad El Ouakili wordt nu persoonlijk beveiligd. Hoe ga je als zender om met de balans tussen persoonlijke veiligheid en het belang van de persvrijheid?

Het mediamoment van Chavannes ging over het interview van Lodewijk Asscher bij Op1, die voor de eerste keer vertelde over zijn persoonlijke familiegeschiedenis in de context van 4 en 5 mei. Zijn vader heeft moeten onderduiken om gered te kunnen worden. Chavannes benadrukt dat sommige politici persoonlijke verhalen delen om politiek te bedrijven, maar dat in het geval van Asscher soberheid centraal stond en het een integer verhaal was. Familieverhalen staan centraal bij het herdenken van de oorlog, wat is het effect hiervan?

Tot slot: Christiaan Tiebert en zijn collega’s hebben de befaamde Pulitzer Prize in de wacht gesleept, de oscar voor de journalistiek. Deze kreeg hij voor een serie verhalen over de Russische schaduwoorlog in Afrika en het Midden-Oosten. De basis lag bij ‘Bellingcat’, waarbij gebruik werkt gemaakt van openbare bronnen in combinatie met recherche technieken. Dit is een nieuwe vorm van datajournalistiek. Wat betekent dit voor de rol van de journalist in de nieuwe open source wereld? Hoe moeten we om gaan met deze nieuwe methode van informatie inwinnen?

Aan tafel zitten Kees Boonman, Frénk van der Linden en Spraakmaker Gerdi Verbeet.

Gisteren, 3 mei, was De Dag van de Persvrijheid. Hoe staat het met de persvrijheid tegenwoordig in Nederland? Van der Linden vindt dat “bij ons de persvrijheid te wensen overlaat”. Wat zien we in het buitenland gebeuren? Wanneer voorlichters benoemen wat wel en niet meegenomen mag worden: valt dit wel onder persvrijheid? Tasten mediatrainingen en persvoorlichters de persvrijheid aan? Is onze overheid transparant genoeg? Volgens Verbeet “valt en staat democratie met transparantie”. Vanuit politiek oogpunt is het volgens haar ook helemaal niet gemakkelijk om complexe vragen en zaken in één zin te beantwoorden. De Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) is tijdelijk opschort. Wat vinden onze mediakenners hiervan? Is het zorgelijk?

Het mediamoment van van der Linden gaat over de column van Rosanne Hertzberger in NRC. Hij merkt dat hij het eigenlijk altijd oneens is met haar. Waarom blijft hij lezen, houdt het hem scherp? Van der Linden: “Wat is er fijner dan opgestookt worden door Rosanne Hertzberger?”. Zijn er andere columnisten waar onze mediakenners zich aan ergeren?

Het mediamoment van Boonman gaat over buitenlands nieuws. Volgens hem kijken we te weinig naar wat er gebeurt in het buitenland. Bijvoorbeeld over de verkiezingen in Polen, “waar het democratisch systeem wankelt”, aldus Boonman. Komend weekend is het Europadag en Boonman is benieuwd of daar in Den Haag ook meer aandacht voor zal zijn.

Arno Kantelberg: “Alles is lelijk”

vrijdag 1 mei 2020, 10:50 uur

We spreken over ‘Planet of the Humans’, de nieuwste film uit de koker van Michael Moore. De regisseur Jeff Gibs, komt zelf uit de milieubeweging, maar betoogt nu dat groene energie helemaal niet groen is. De film is deze maand in zijn geheel te zien op YouTube en is al door zeker vier miljoen mensen bekeken. Enkele Amerikaanse milieuorganisaties willen dat de film verboden wordt. Is deze film betrouwbaar in journalistiek opzicht? Gaat deze film iets teweegbrengen?

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Haroon Ali en Spraakmaker Jeroen Smit.

We hebben het over de rol van Instagram en TikTok tijdens de huidige coronacrisis. Is er op Instagram iets veranderd in deze tijd? Daarnaast gaat het over China waar een journalist is veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf, omdat hij kritiek had op de partij. Moet dit consequenties hebben?

Verder hebben we het over TMF die vijfentwintig jaar geleden werd gelanceerd. Waar lag de kracht van de Nederlandse muziekzender The Music Factory? En wat voor invloed heeft TMF gehad op de Nederlandse cultuur?

Aan tafel zitten Catherine Keyl, Charles Groenhuijsen en Spraakmaker Paul Depla.

We spreken met Lars Geerts die in Den Haag de technische briefing volgt. Hij praat ons bij over de stand van zaken.

Vindt er een verschuiving plaats bij programma’s? Probeert men meer een afwisseling te maken van corona-onderwerpen en niet-corona-onderwerpen? Hoe doen ze dit bijvoorbeeld bij Op1? Eén van de presentatoren, Groenhuijsen, vertelt. De informatiebehoefte blijft groot, we weten eigenlijk weinig, maar Depla ziet wel een behoefte aan “stellige uitspraken”. Volgens Depla moet je voorzichtig zijn met uitspraken doen als je er weinig over weet. Hoe bepaal je wie je aan het woord laat als expert en wie niet?

Het mediamoment van Keyl gaat over de Netflix serie Unorthodox. Wat vindt zij zo goed aan deze serie? Heeft deze tip nog een link met haar Joodse achtergrond, waar ze twee dagen geleden in de Volkskrant een artikel over gaf?

Groenhuijsen wil stilstaan bij de vermeend seksueel wangedrag van presidentskandidaat Joe Biden met Tara Reade -die vroeger voor Biden werkte-, naar aanleiding van een stuk in ‘The Washington Post’. De krant zegt in een opiniestuk dat Biden er open over moet zijn. Waarom doet hij dat niet? Ook tussen Fox News en Trump zijn spanningen. Zijn er verhoudingen aan het verschuiven in het Amerikaanse medialandschap?

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Margriet Brandsma en Spraakmaker Quirine Eijkman.

Gisteravond werd op NPO 1 de extra NOS-uitzending 'Het coronavirus: feiten en fabels' uitgezonden. Met onder andere wetenschappers, Jacco Vonhof namens het MKB en burgemeester Aboutaleb van Rotterdam. Er kwamen ruim 10.000 vragen binnen. Onze mediakenners hebben gekeken. Wat vonden zij ervan? Muntz: “Ik zat te kijken en kreeg een beetje een verkiezingsavondgevoel”. Zijn alle vragen niet al gesteld? Moet je niet wachten met een dergelijk programma tot er grote ontwikkelingen zijn? Hebben onze tafelgasten bepaalde informatie gemist in de uitzending? Bereik je hiermee de mensen die je zou willen bereiken? Zou het meer over besluitvorming moeten gaan en wil je een bestuurder aan tafel?

Het mediamoment van Muntz gaat over beelden van ufo’s, die gisteren door het Pentagon officieel vrijgegeven zijn. Wat vond hij bijzonder? Het blijken oudere beelden te zijn. Waarom zou het Pentagon die beelden nu vrijgeven?

Cabaretier Freek de Jonge publiceert deze week al 40 jaar aan archiefbeelden uit zijn carrière op zijn YouTube-kanaal. Het idee om zijn oeuvre openbaar te maken had hij al langer, maar door de coronacrisis heeft hij besloten het eerder te publiceren zodat er thuis naar gekeken kan worden. Zo’n 200 uur aan materiaal komt online. Alles vanaf de jaren ‘80, van voorstellingen tot lezingen. Hoe zou hij het moeten aanbieden zodat geïnteresseerden online niet verdwalen? Is er behoefte aan zo’n kanaal?

Tot slot, het Taalteam met Jan Beuving.

President Trump heeft gisteren voor het eerst in vier dagen weer een persconferentie gegeven. Eerst deed hij ze dagelijks, maar na zijn opmerking over desinfectiemiddelen injecteren als oplossing voor Corona werd het stil. Tom Kleijn zag een nieuwe Trump gisteren tijdens de Corona-persupdate. Wat was er nieuw ten opzichte van vorige week? In november zijn de verkiezingen. Hoe zal Trump verder gaan met campagne voeren tijdens de coronacrisis? En maakt zijn concurrentie nu nog kans? Kleijn: “Het is moeilijk opboksen tegen een president die elke avond een uur op televisie is”

Aan tafel zitten Tom Kleijn, Jaap van Zessen en Spraakmaker Willem Korthals Altes.

Het mediamoment van van Zessen gaat over Boer Zoekt Vrouw. Het programma laat volgens hem online nogal wat kansen liggen. Hij geeft aan welke ideeën hij hierover heeft. Waaraan heeft de kijker behoefte?

En we blikken terug op een bijzondere Koningsdag vanuit Paleis Huis ten Bosch gister, met een live toespraak, videogesprekken met bekende en onbekende Nederlanders én een nationale toost. De Oranjes gingen hun huis niet uit. Koningsdag was nog nooit zo digitaal. Wat waren de hoogtepunten voor onze mediakenners? Volgens van Zessen zijn dit jaar meer mensen in aanraking gekomen met het Koningshuis. “Vorig jaar stond iedereen lekker buiten bier te drinken”. Hoe is het sentiment? Op welke manier was het anders? Was het gezelliger? Is het voor herhaling vatbaar? En heeft iedereen zich aan de maatregelen gehouden? Korthals Altes vond het in “Amsterdam nu veel gezelliger dan voorheen”.

Vooral onder jongeren zijn er veel ‘coronablokkers’, ofwel mensen die wars zijn van de coronanieuwsberichten. Zij weigeren om zich te bemoeien met het nieuws. Heeft het ontlopen van de nieuwsberichten ook invloed op het volgen van de maatregelen?

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Bert Huisjes en Spraakmaker Lotte Jensen.

Het is vandaag Koningsdag, Willem-Alexander droeg zijn speech voor vanaf Huis Ten Bosch. Koningsdag is al omgedoopt tot Woningsdag. De koning riep het volk op om vol te houden. Wat zagen we terug in de speech en wat is de rol van de koning tijdens de coronacrisis?

Het programma frontberichten laat nog steeds de primaire urgentie zien van bepaalde beroepen ten tijde van de coronacrisis. Het format is simpel, mensen uit de frontline die laten zien hoe hun dagen eruitzien. Het programma roept de vraag op: ‘Hoe gaat onze samenleving eruitzien na corona?’.

Leeft Kim Jong-un nog? Er zijn flinters berichtgeving over dat de Noord-Koreaanse dictator niet in goede gezondheid zou zijn. Waar komen deze geruchten vandaan en kunnen we verwachten dat Kim Jong-un weer opduikt?

Tot slot: Het Taalteam met Frank van Pamelen.

Topman Ben Smith wilde zijn bonus voor KLM afhankelijk maken van de hoeveelheid staatsteun die hij krijgt. Onbegrijpelijk, vindt Minister Wopke Hoekstra die zich strijdbaar opstelt in de kwestie. Ook vanuit de maatschappij is er kritiek op de torenhoge salarissen van een bedrijf dat staatsteun ontvangt terwijl veel kleine ondernemers dreigen om te vallen. Elger van der Wel vraagt zich af: ‘Hoe leg je zoiets uit?’ Is de gunfactor van KLM dusdanig groot dat we dit wel weer zullen vergeten wanneer we zelf weer mogen vliegen?

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Elger van der Wel en Spraakmaker André Rouvoet.

Verkeersinformatie? Niet meer op 3FM. De jeugd heeft zelf genoeg apps, dus was het volgens de zender tijd om te stoppen met het uitzenden van verkeersinformatie. Is er een goede inschatting gemaakt?

President Trump heeft opgeroepen om bleekmiddel of gel te injecteren tegen het coronavirus. Dit is uiteraard extreem gevaarlijk. Waar kan je wel terecht voor de juiste informatie? Bij Sesamstraat. Het kinderprogramma heeft een engelstalige ABC gemaakt over covid-19. Overzichtelijk én toegankelijk.

Verder, langzaamaan komt er ook weer ruimte voor het maatschappelijke debat over het beleid dat gevoerd wordt in de coronacrisis. Een beleid waar moeilijk gestalte aan is te geven, omdat ook de specialisten nog veel informatie missen. We bespreken de dynamiek tussen de beleidsmakers, de rol van de pers en de oppositie.

Tot slot: het Taalteam met Lennart van Dijk.

Deze maand zijn tot nu toe al zeventien mobiele zendmasten in de brand gestoken. Een uitzending van Opsporing Verzocht leverde gisteren verschillende tips op over de vermoedelijke daders. Die moeten waarschijnlijk gezocht worden onder tegenstanders van het nieuwe 5G-netwerk. Maar om wie gaat het precies? Onderzoeksjournalist van Brandpunt+ Eric van den Berg kwam erachter dat deze 5G-tegenstanders hun ‘geheime’ chatgroep per ongeluk open hadden staan waardoor hij een onbedoeld inkijkje in hun gesloten wereldje kreeg. Waar kwam hij achter? Wat is de verantwoordelijkheid van media als het gaat om dit soort complotdenkers die het verband leggen tussen 5g en het coronavirus?

Aan tafel zitten Zoë Papaikonomou, Joost Oranje en Eric van den Berg.

Net als het meerendeel van de beroepen, werkt journalistiek hoofdzakelijk vanuit huis. Toch reist Europa-correspondent Saskia Dekkers voor Nieuwsuur al weer een poosje door België en Frankrijk. Zijn dit soort reportages zo belangrijk dat je het advies ‘thuisblijven’ negeert? Wat is de meerwaarde? Daarnaast spreken we over de diversiteit in de media, waarmee het nog steeds niet goed gesteld is. Hoe komt dat?

Landen waarin de persvrijheid onder druk staat gebruiken de corona-crisis om de pers nóg meer monddood te maken. Dat blijkt uit een rapport van Reporters without Borders. Het gaat dan bijvoorbeeld om China, Hongarije en Brazilië. Ook Nederland ontkomt niet aan kritiek van Reporters without Borders, ons land daalt een plekje op de ranglijst voor de bescherming van de media. We zakken van plek 4 naar plek 5. Is die daling opmerkelijk? Staande media onder druk? Zeuren zij ook niet een beetje teveel?

Kees Boonman bespreekt de persconferentie van gisteravond. Iedereen heeft een mening en de druk van de economie is heel erg groot. De publieke opinie is erg gevoelig. Welk effect heeft het optreden van Mark Rutte en waar speelt empathie een rol? Wat is goed leiderschap?

Aan tafel zitten Kees Boonman, Elske Schouten en Spraakmaker Ron Jans.

Verder is de personele bezetting van de persconferenties divers. Gisteren zagen we Mark Rutte, Tolk Nederlandse Gebarentaal Irma Sluisen de heer Jaap van Dissel. Er was een verschil tussen beleidsmaatregelen en de inzichten van de specialisten. Is het verschil in toon verwarrend?

Naarmate de coronamaatregelen langer duren en het mooie weer aanhoudt, neemt de zucht naar een wat lossere houding toe. Elske Schouten blikt vooruit op de aankomende recessie en wat voor effecten dat zal hebben voor de krantenwereld.

Tot slot: De effecten van de maatregelen zijn niet allerminst. De gedragstherapeut Martin Appelo sprak huidige maatregelen met kracht tegen. Hij is van mening dat het kabinet de effecten van de maatregelen op de lange termijn onderschat. Verder deed hij een oproep om in opstand te komen tegen de maatregelen. Is er plaats voor dit soort kritiek en wat is het sentiment onder de Nederlanders? Hoe doet Mark Rutte het op twitter?

Gert-Jaap Hoekman: “Je hebt niks aan speculeren”

dinsdag 21 april 2020, 15:12 uur

“Ik vind vanavond een van de belangrijkste nieuwsgebeurtenissen van het jaar,” aldus Gert-Jaap Hoekman. Hij ziet dat alle mogelijke scenario's van de aankomende persconferentie worden uitgeplozen. Toch vindt hij dat je daar voorzichtig mee moet zijn: “je hebt niks aan speculeren.” Ook bij het ANP wachten ze liever de persconferentie af, aldus hoofdredacteur Freek Staps.

In het mediaforum zitten vandaag Gert-Jaap Hoekman hoofdredacteur van NU.nl en Freek Staps hoofdredacteur van ANP. Ook zijn Spraakmaker Pier Eringa en onderzoeksjournalist Klaas van Dijken van Lighthouse in de studio. Ze hebben het over de persconferentie van vanavond waarin de nieuwe corona-maatregelen worden bekend gemaakt.

Corona-moe zijn we nog niet, volgens Freek Staps. Hij maakte bekend dat ANP eergisteren het tienduizendste bericht over corona heeft schreven. Ook zijn er twintigduizend foto’s gemaakt over corona bij het persbureau. Staps: “Het blijft corona wat de klok slaat.” Ook bij NU.nl blijft het onderwerp populair. Ze zitten deze week op 9 miljoen unieke bezoekers, terwijl dit normaal rond de 7,5 miljoen is.

Daarnaast heeft journalist Klaas van Dijken van onderzoeksorganisatie Lighthouse het over de situatie op Lesbos. Uit internationaal onderzoek onder leiding van de onderzoeksorganisatie blijkt dat in maart extreem-rechtse groeperingen uit Europa naar het Griekse eiland gingen om te filmen. “We hebben ze niet op iets illegaals kunnen betrappen,” aldus Van Dijken. Wat wel speelt volgens hem is dat ze bewust een verkeerde boodschap brengen.

Aan tafel zitten Martha Riemsma, Angela de Jong en Spraakmaker Arno Visser.

Naarmate de coronamaatregelen langer duren en het mooie weer aanhoudt, neemt de zucht naar een wat lossere houding toe. Angela de Jong: “We willen heel graag hoen dat het niet nodig is en we allemaal weer naar buiten kunnen”. Ook dit weekend hadden de autoriteiten vooral in Limburg en Den Haag de handen vol om mensen te wijzen op hun gedrag. Daarbij kwam ook nog de oproep zaterdag van de Nijmeegse burgemeester Bruls, als hoofd van alle veiligheidsregio’s, om de maatregelen voor jongeren te versoepelen omdat vooral die moeite hebben zich er aan te houden. We snakken naar lucht en bewegingsvrijheid, kunnen we wel zeggen. Moet je daar als media in meegaan, of moeten die het publiek juist blijven wijzen op hun verantwoordelijkheid? Riemsma vindt dat het geen journalistieke taak is om mensen op te roepen thuis te blijven. Waarom doen ze het dan wel? Moet de journalistiek kritisch zijn tegenover de maatregelen? Wordt er op redacties meer gediscussieerd wie je wel of niet aan het woord laat?

Tot slot: nu we met z’n allen zoveel mogelijk thuis zitten, is het tv-gebruik enorm gestegen. Heeft televisie weer de verbindende rol in het gezin? Is het aanbod op dit moment voldoende? Veel producties liggen op dit moment stil. Gaat dit problemen geven in het televisie-aanbod de komende tijd?

Het mediamoment van Thomas Muntz gaat over een overwinning van de onderzoeksjournalistiek. Want gisteren is in Den Haag besloten dan het vaccininstituut niet wordt geprivatiseerd. De verkoop staat ‘on hold’, aldus minister Hugo de Jonge gisteren. Welke rol hebben onderzoeksjournalisten van onder andere Argos, Investico en De Groene hierin gespeeld?

Aan tafel zitten Thomas Muntz, Frénk van der Linden en Spraakmaker Bertho Nieboer.

Is de lezer geïnteresseerd in wetenschap en medisch nieuws? En hoe organiseren wij de journalistiek? Moeten we daar verandering in aanbrengen? Van der Linden vindt dat we daar over moeten nadenken. En hoe gaat Bertho Nieboer, van Medisch Contact, om met de ontwikkelingen in medisch nieuws? Nieuwsuur kijkt bijvoorbeeld ook mee in de ziekenhuizen. Welke koers kiest Medisch Contact nu om zich te onderscheiden? En wat vinden zij, als specialisten, van hoe reguliere media over dit onderwerp schrijven?

De krant De Metro komt niet meer terug in gedrukte vorm. Het gratis dagblad dat altijd in de trein rondslingerde behoort nu voorgoed tot de verleden tijd. Met dit besluit dat er geen gedrukte versie meer komt, komt er ook een einde aan een tijdperk van gratis kranten. Weet u het nog, zo’n vijftien jaar geleden hadden we er op het hoogtepunt van de gratis kranten vier stuks: naast De Metro, ook de Spits, Pers en De Dag. Metro verscheen voor het eerst in juni 1999. Er werd toentertijd gesproken van een serieuze bedreiging voor het dagblad waar je gewoon voor moest betalen. Hoe serieus samen onze mediakenners die bedreiging? Hoe kijken zij naar het journalistieke niveau van de krant? Is het concept achterhaald?

Tot slot: techgigant Google wil met een noodfonds kleine redacties helpen die getroffen worden door de coronacrisis. De precieze omvang van het noodfonds is niet helemaal duidelijk, maar Google wil media bijstaan met bedragen van “enkele duizenden euro’s tot tienduizenden euro’s”, onder andere afhankelijk van de grootte van de redactie. Ook Netflix heeft aangekondigd 1 miljoen vrij te maken voor het steunfonds van de Nederlandse filmwereld. Is dit een goede ontwikkeling?

Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Marc Chavannes en Spraakmaker Sjors Fröhlich.

We spreken Lars Geerts, hij is in Den Haag bij de technische briefing. Hij praat ons bij over de stand van zaken. Voor het mediamoment van Chavannes blijven we in Den Haag. De cultuursector krijgt in deze crisis 300 miljoen. Chavannes vindt dit veel te weinig. Hij legt uit waarom. Fröhlich ziet het belang van cultuur: “Juist in deze tijden moeten we troost halen uit mooie kunst en cultuur, dat moeten we niet kapot laten gaan”. Is de cultuursector het ondergeschoven kindje?

Het mediamoment van Kantelberg gaat over de persconferentie van gisteren. Hij vond het lastig zijn aandacht erbij te houden en ging op andere dingen letten. Wat viel hem op? Kennen de ministers elkaars teksten? En waarom werken ze niet met autocue? Waarom het Kantelberg niet boeide? “Er was niet echt een boodschap, dat haalt de urgentie eruit”

Tot slot: steeds vaker zien we ambassadeurs verschijnen in de Nederlandse media. Vanochtend stond er het Algemeen Dagblad een ingezonden brief van de Franse en Duitse ambassadeur in Nederland. De Chinese ambassadeur zien we ook meer in de media. En gisteren zat de ambassadeur van de Verenigde Staten, Pete Hoekstra bij Jinek aan tafel. Chavannes: “Jinek had geen gast die hem de volle laag gaf, dus uiteindelijk zag je haar besluiten: dan doe ik het zelf maar”. Hoe bijzonder is het dat we de ambassadeurs in deze tijden steeds vaker in de media zien? Als je een ambassadeur aan tafel kan krijgen, moet je dat dan sowieso doen? Is het strategie dat ambassadeurs steeds vaker in de publiciteit treden? En werkt het?

Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Margriet Brandsma en Spraakmaker Ed Kronenburg.

Wat hebben landen met de beste reactie op het coronavirus gemeen? Een vrouwelijke leider. Stelt het Amerikaanse zakenblad Forbes. Dit is het mediamoment van Brandsma. Wat vindt zij interessant in deze kwestie?

Het mediamoment van Ockhuysen gaat over een Voetbal International-verkiezing. Mino Raiola werd door VI uitgeroepen tot meest invloedrijkste Nederlander in het voetbal. Is dit opmerkelijk? Ockhuysen: “Het is veelzeggend dat een zaakwaarnemer nummer 1 is en niet een speler”.

En wordt media meer ‘gedwongen’ om te speculeren? Is alles wat we weten nu wel verteld, en wat vertel je dan? Brandsma noemt het ‘constructieve journalistiek’: verhalen over oplossingen. Hoe komt het dat deze verhalen juist nu steeds meer opduiken? Wat is de taak van de media, als er veel onzekerheden zijn? Wat moet je brengen? Speculeren media nu te veel? Volgens Brandsma moet je ervoor “waken is dat je verhalen gaat maken waarin je voortdurend moet benadrukken hoe onzeker alles is”. Aan welk nieuws hebben mensen behoefte?

Tot slot: Net als 50Plus geeft ook DENK ons de afgelopen dagen een inkijkje in een flink potje intern rollenbollen en ruzie maken... Bij DENK is een bestuurscrisis ontstaan. Bij 50Plus is er gerommel over lot van voorzitter Geert Dales. Hoe kijken onze mediakenners hier tegen aan? Is dit een goed moment om met politieke ruzies naar buiten te komen?

Aan tafel zitten Barbara Barend, Renzo Veenstra en Spraakmaker Boris van der Ham.

Het mediamoment van Veenstra gaat over Donald Trump. Trump deelde op Twitter een bericht waarin werd gevraagd om het ontslag van Fauci, de belangrijkste coronadeskundige van de Verenigde Staten. Dat vond Veenstra nogal opmerkelijk. Waarom?

Het mediamoment van Barend gaat over Edith Bosch. Zij heeft corona en heeft haar verhaal gedeeld om mensen te inspireren. Volgens Barend laat dit weer zien dat iedereen corona kan krijgen, ook heel fitte mensen. Is het beeld gekanteld, dat niet enkel zwakkere ouderen corona krijgen?

Dit weekend werd een homokoppel lastiggevallen op straat. In de media was hier veel om te doen. Zowel het koppel als de belagers filmen het gebeuren en delen dit op social media. Had dit voorval zonder video ook zo veel aandacht gekregen? Hoe bepalend is de aanwezigheid van een camera? De belager heeft zichzelf bij de politie gemeld en meegewerkt aan een vlog. Was dit puur om zijn straatje schoon te vegen? Barend heeft een passende straf bedacht die ze toelicht.

Ophef over de woorden van Arno Vermeulen (chef voetbal NOS), die zondag in Studio Sport te keer ging tegen John Jorritsma, de burgemeester van Eindhoven. Jorritsma wil voorlopig geen voetbalwedstrijden in zijn stad laten spelen, zo liet hij vorige week in felle bewoording weten. En dat schoot Arno Vermeulen in het verkeerde keelgat. Heeft Jorritsma voor zijn beurt gesproken? Of heeft de KNVB te vroeg gepraat over eventueel hervatten van de competitie? Is de discussie te veel door emotie geleid? Volgens Barend zijn we “overal eensgezind,behalve in het voetbal”.

Boris Johnson is net weer van de Intensive Care af. Rondom zijn ziektebed staat de transparantie ter discussie. Johnson bracht een week door op de IC, relatief kort. Er zijn veel verschillende gevallen bij het ziekteverloop van corona. Wat doet deze verslaggeving van een publiek figuur voor de discussie? Ben je tijdens ziekte nog politicus of een normaal mens met recht op privacy?

Aan tafel zitten Marc Visch en Maarten van den Boom en Spraakmaker Stijn Fens.

In meerdere gemeenten werden zendmasten in brand gestoken. Noodnummers waren hierdoor niet bereikbaar. Waarschijnlijk vond de brandstichting plaats door mensen die zich zorgen maken over dat het 5G netwerk corona zou verspreiden. Maarten van den Boom roept op om angst een plek te geven, maar om vooral ook andermans spullen te respecteren en geen vernielingen aan te richten. Hoe gaan lokale omroepen om met dit soort schade?

Tot slot: de behoefte aan regionaal nieuws neemt toe. Per regio wordt de coronacrisis anders ervaren en mensen zoeken al sneller lokale nieuwsbronnen op. Welke meerwaarde leveren zij ten opzichte van de bredere nieuwsvoorzieningen? En hebben de streekomroepen de capaciteit om hun hoofd boven water te houden nu de advertentie-inkomsten slinken?

De Telegraaf heeft sinds vandaag een nieuwe columnist. Oud-PVDA Minister Ronald Plasterk schrijft vanaf nu iedere vrijdag een column voor de krant. Eerder schreef hij voor de Volkskrant en bij Buitenhof. Is dit een vreemde transfer? Zelf vindt hij dat de ideologische identiteit van kranten vroeger veel groter was dan nu. Politieke kleur voor de columnist is minder bepalend voor een krant, volgens Plasterk. Hoe denken onze gasten hier over?

Aan tafel zitten Gijs Groenteman, Erik Noomen en Spraakmaker Merlin Mellis.

Na dagen van videovergaderingen en openlijk ruzie maken in de media is er dan toch een deal gesloten over een Europees steunpakket tegen het coronavirus. En opeens waren alle landen tevreden. De NOS-website heeft het over ‘de winnaars en verliezers van het akkoord’. En de Telegraaf kopt: ‘Nederland wint Europese strijd’. Is dit iets dat je moet betitelen als een strijd met winnaars en verliezers? Verschillende wereldleiders gaven interviews in (buitenlandse) kranten. Moet media zich hiervoor lenen?

Tot slot hebben we het over de Passion. Eigenlijk hadden gisterenavond tienduizenden mensen zich moeten verzamelen in Roermond om daar te luisteren en te kijken naar een moderne versie van het lijdensverhaal van Jezus. Maar door het coronavirus ging dat niet door. Er was wel een Passion met oude fragmenten en reacties uit het land. Groenteman vindt het zelf “oprechte kitsch”. Wat is de aantrekkingskracht van zo’n programma? Er werd ook vaak benadrukt dat het lijdensverhaal actueler is dan ooit. Groenteman zegt daarover: “Het is altijd actueel, daarom is dat verhaal zo goed. Er is geen moment in de geschiedenis te bedenken waarop het niet actueler is dan ooit”

Het mediamoment van Arjen Fortuin gaat over de voorlopig laatste aflevering van de ‘vrouwentalkshow’ Ladies Night, van Merel Westrik. Zou het programma nog terug komen? Het programma bleek toch geen succes. Waar is het misgegaan?

Aan tafel zitten Arjen Fortuin, Marc Josten en Spraakmaker Kathleen Ferrier.

Precies vier weken geleden ging Nederland in intelligente lockdown. Die heeft ook voor media grote gevolgen, zoals bijvoorbeeld voor De Passion, die vanavond voor de tiende keer plaatsvindt. Het had groots gevierd moeten worden, maar corona gooide roet in het eten. De makers moesten op zoek naar een alternatieve manier om het zangspektakel toch te kunnen uitzenden. Regisseur David Grifhorst vertelde gisteravond bij Langs de Lijn en Omstreken welke oplossing ze hebben gevonden. Wat vinden onze mediakenners van deze oplossing? Merken zij verder veel verschil in de programmering op tv, de afgelopen maand? Televisie maken is ook moeilijker, omdat je niet overal naartoe kunt reizen om op te nemen. Hoe ga je daarmee om als maker? Welke soort tv hebben mensen behoefte aan?

Naast de gevolgen voor de tv-programmering zorgt corona ook voor een toename van nepnieuws, zoals bijvoorbeeld over de vermeende relatie tussen G5 en het virus. Zo zagen we gisteravond in Medialogica. Psycholoog Jan Willem van Plooijen vertelde daarin hoe lastig het is om verspreiding van nepnieuws tegen te gaan. Is het te achterhalen wie er achter het nepnieuws zit? Wordt fake news nu meer bestreden dan eerder? Volgens Fortuin “merk je dat mensen elkaar er nu sneller op aanspreken.” Volgens Josten met er veel meer gebeuren dan alleen een fact check. Hij legt uit wat.

Aan tafel zitten Jan Slagter, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Marco Zannoni.

Het mediamoment van Slagter gaat over een column van Pieter Klein, de hoofdredacteur van RTL Nieuws. Volgens Slagter laat deze column zien dat journalisten ook af en toe bang zijn. Zouden journalisten en media meer emotie moeten tonen?

Ook hebben we het over de persconferentie van gisteravond van premier Rutte en minister van Volksgezondheid De Jonge. Houd vol, was de boodschap, alleen dan kunnen we uit deze crisis komen. Hoe hebben onze mediakenners naar deze persconferentie gekeken? Hadderingh: “Ik hoopte op licht aan het einde van de tunnel, maar dat perspectief werd niet gegeven”.
Wat opviel was dat Rutte vooral ook complimenten uitdeelde aan de bevolking. Is dit een goede manier? Of moet je ook juist laten horen wat er niet goed gaat?

Wat ook naar voren kwam in de persconferentie is dat in de strijd tegen corona apps ingezet kunnen worden. Hoe zit dat met de privacy en misbruik? Zannoni: “Die garanties tegen misbruik gaan natuurlijk nooit komen, er zal misbruik van gemaakt worden”. En hoe gaat dat als je kijkt naar de digitale vaardigheden van ouderen? Zijn die geholpen met apps? Slagter vertelt hoe Omroep Max hier aandacht aan besteed.

Tot slot: Goed nieuws voor de lokale omroepen en huis-aan-huis-bladen. Het kabinet komt met een steunpakket van 11 miljoen euro om de noodlijdende media te helpen. Wat merkt Hadderingh bij de regionale omroep waar ze hoofdredacteur is? Hoe groot is het belang om lokale omroepen en huis-aan-huis-bladen in stand te houden?

Aan tafel zitten Hasna el Maroudi, Roos Schlikker en Spraakmaker Hans Spekman.

Twee freelance journalisten in de studio. Hoe ziet hun werk er op dit moment uit? Merken ze iets van de maatregelen die genomen zijn? Schlikker maakt zich zorgen en vreest voor ontslagen. Ze is bang dat mensen in de top zeggen ‘het kan dus toch wel met veel minder mensen’. Ze zegt daarover: “Het feit dat het kan, wil niet zeggen dat het wenselijk is”. Zijn er daadwerkelijk minder mensen aan het werk, of werken we anders? Als de “gewone” nieuwsstroom op gang komt, dan heb je wel weer meer mensen nodig, toch?

De Britse premier Boris Johnson is gisteravond opgenomen op de Intensive Care in verband met corona. Inmiddels weten we dat hij wat zuurstof toegediend heeft gekregen, maar niet aan de beademingsapparatuur ligt. Daarover was gisteravond nog veel onduidelijkheid en de Britse media riepen daarom ook op tot transparantie. Is die oproep terecht? Moeten er meer berichten over de toestand van Johnson naar buiten gebracht worden, of is het privé? Hoe ga je als journalist met de “nieuwsgierigheid” om als het een publiek figuur betreft? Als je niks bericht, krijg je dan niet meer speculatie?

Ook kijken we naar politiek in eigen land. Het is goed mis met de onderlinge verhoudingen tussen de politici van DENK. Oud-fractievoorzitter Tunahan Kuzu beschuldigde gisteren zijn mede-oprichter en partijvoorzitter Selcuk Özturk van Broedermoord, nadat die uit de school was geklapt over een buitenechtelijke affaire van Kuzu. Spekman was voorzitter van de PvdA toen de beide heren braken met de PvdA-fractie waar ze toen deel van uitmaakten. Is hij verrast? Wat is de rol van de journalistiek in deze kwestie?

Tot slot hebben we het over het RTL-programma De Villa, waarin vrijgezellen uitbundig vakantie vieren op een tropische locatie. Vorig jaar ontstond er ophef vanwege een omstreden bed-scene.
Eén van de mannelijke deelnemers drong zich op aan één van de vrouwelijke bewoners van De Villa. Presentator Tim Hofman nagelde de mannelijke deelnemer aan de schandpaal, en ook RTL kreeg de volle lading dat ze dit hadden toegestaan. Maar uit onderzoek bleek uiteindelijk dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd en dat de man vooral het slachtoffer is van een tendentieuze montage. In NRC vandaag een reconstructie van die zaak. Hoe hebben onze mediakenners deze zaak gevolgd?

Jan-Kees heeft het over de nieuwe talkshow Ladies Night van Merel Westrik, die volgens hem al een stille dood gestorven is. Waar heeft dit mee te maken?

Aan tafel zitten Spraakmaker Marjan Olfers, Jan-Kees Emmer en Jaap van Zessen.

Jaap van Zessen bespreekt de corona moeheid die inzet onder het volk en de manieren die de media inzet om te ontsnappen aan de grote hoeveelheid corona nieuws. Toch is het nieuws dat het meeste wordt gelezen, gerelateerd aan corona. Is er wel behoefte aan ‘niet-corona’ nieuws?

Verder maakt het coronanieuws zien we bij het corona nieuws ook een inhoudelijke verschuiving. Nu er niet zoveel meer veranderd nu de intelligente lockdown wordt gehandhaafd tot ten minste 28 april, zien we steeds meer de verhalen achter de nummers. Wie zijn de slachtoffers van corona en wat maakt deze verhalen zo belangrijk?

Tot slot: hoe gaan andere landen om met corona? In de Verenigde Staten lijkt Trump onverminderd populair. Toch staan niet zo veel mensen achter zijn beleid als gebruikelijk is in oorlogstijd. Hoe ziet het coronabeleid er daar uit en wat zijn de gevolgen?

Diederik Broekhuizen heeft het over de trend om vooral positieve berichten te delen in deze tijd.
Een filiaal van de Albert Heijn in Leiden heeft een foto bewerkt waarop een looneis zichtbaar was. Na het verwijderen van een enkele regel bleef een ‘lieve’ boodschap voor vakkenvullers over ‘we kunnen niet zonder jullie’. Ondanks dat het bewerkte bericht niet strookte met de originele boodschap werd het bericht veel gedeeld. Is een dergelijke bewerking een kwalijke zaak of een positieve draai in crisistijd?

Iedere dag nieuwe cijfers over corona zijn niet alleen confronterend maar misschien ook nietszeggend. De laatste stand van zaken wordt veelal bekend gemaakt in getallen, maar wat zeggen deze getallen eigenlijk?

Aan tafel zitten Wouter de Winther, Diederik Broekhuizen en Spraakmaker Peter van Uhm.

Verder kunnen 84 wetten niet wachten tot de coronacrisis voorbij is. Een groot getal. In de kamer is er dan ook twijfel over welke wetten nu prioriteit hebben. Welke wetten kunnen nu wel snel geaccodeerd worden en welke niet? Staat, nu er alleen plenair wordt vergaderd over de coronacrisis, in de Tweede Kamer de controlerende functie op het spel?

Tot slot: Het gat dat wordt veroorzaakt door het praktiseren van ‘social distancing’ wordt vaak opgevuld met social media. Wie zijn de rijzende sterren in de onlinewereld nu iedereen thuis voor zijn scherm geplakt zit? Waar is behoefte aan in deze tijden van crisis?

Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Haroon Ali en Spraakmaker Sander de Kramer.

Ornstein bekijkt hoe de politiek in verschillende landen reageert. Wat valt hem op? We weten niet alles, maar mensen willen wel iedere nieuwe ontwikkeling horen. Krijgen we een helder beeld, of levert dat vooral meer vragen op? Hoe maak je hier als media een schifting in? Welke nieuwsbehoefte is er? Is het zo dat organisaties zichzelf tegenspreken, of is het gewoon zo dat er nieuwe dingen bekend worden en berichten bijgesteld worden? Is dat niet verwarrend voor consumenten?

Ook hebben we het over de documentaire Levenslucht. Jessica Vilerius nam de kijker mee naar verschillende ziekenhuizen om te zien hoe zij de corona crisis doorstaan en zich voorbereiden op de grote hausse van opnames. Hoe kijkt Ali als tv-recensent naar deze documentaire? Wordt er genoeg context geschetst, leidt het tot onnodige angst? Ornstein voelt zich wel angstig. Hij zegt: “Een ziekenhuis is op dit moment de gevaarlijkste plek op aarde”. Het is niet het eerste verslag vanaf de IC. Deze week had Nieuwsuur een reportage over het Amphia Ziekenhuis in Breda waar het personeel al wekenlang hard werkt om het grote aantal patiënten de beste zorg te geven. Hoe bepaal je wat je wel of niet in beeld brengt?

Aan tafel zitten Ward Wijndelts, Dieuwertje Kuijpers en Spraakmaker Jos Wienen.

Het mediamoment van Kuijpers gaat over de minister van Volksgezondheid, die online flink actief is. Wat vindt ze van de vlogs die hij plaatst? Ze zegt er onder andere over: “Ik ben heel benieuwd wat Hugo volgende week te vertellen heeft over de persconferentie van Hugo”.

Het mediamoment van Wijndelts gaat over Bert Wagendorp, die het RIVM verdedigt in zijn column. Veel uitspraken zijn gebaseerd op modellen. Maar er is ook harde data beschikbaar, die je in een model stop. Volgens Wijndelts willen we de adviserende organen te veel beschermen, terwijl we ook kritisch moeten blijven. Het positieve nieuws wordt ook wel uitgelicht door de media. Moet je voorzichtig zijn met samenvatten?

Kuijpers heeft een analyse gemaakt van hoe de talkshows tot nu toe hebben bericht over corona. Wat is de conclusie van dat onderzoek? Als ergens de mentale stand van het land zichtbaar wordt, is het wel aan de stamtafels van de Nederlandse talkshows. En als het corona betreft, is viroloog Ab Osterhaus de perfecte graadmeter schrijft Kuijpers in het artikel in de Groene Amsterdammer. Binnen 4 weken ging hij van een griepje naar een lockdown. Hoe kijken onze tafelgasten hier naar? En wat kunnen journalisten hiervan leren? Worden er te weinig kritische vragen gesteld? Krijgt het tegengeluid, de dissonant, te weinig stem aan de tv-praattafel? Kuijpers: “Je wil ook niet overkomen als ‘kijk mij nou eens even kritisch zijn in deze crisis’”.

Gert Jaap Hoekman, Hoofdredacteur van Nu.nl, heeft het over de rol van de media in de Coronacrisis. De media zijn er vaak al bij voordat de persconferenties gegeven worden. Het uitzicht van

Het mediaforum wordt kort onderbroken door de persconferentie van minister Koolmees.

Aan tafel zitten onderzoekjournalist Gert Jaap Hoekman, Freek Staps en Spraakmaker Jacco Vonhof.

Verder wordt er besproken hoe het andere ‘niet-corona nieuws’ wordt beïnvloedt door de wereldwijde crisis. Alles wordt inhoudelijk min of meer beïnvloedt door corona. Veel mensen hebben de behoefte aan positief nieuws, maar wijken we teveel af van de berichtgeving? Is het nieuwspalet te karig en hoe kiezen de nieuwvoorzieningen voor welk nieuws er nog plaats is?

Tot slot: Margriet van der Linden heeft haar eerste uitzending weer gehad nadat DWDD is gestopt. 1,2 miljoen mensen hebben gekeken. Raakt M de goede sfeer in deze corona crisis?

Elger van der Wel: “Het is heel intiem”

maandag 30 maart 2020, 16:32 uur

Elger van der Wel spreekt over de zelfspot van Beau van Erven Dorens die op een pretentieloze manier zijn woonkamer vlogt in de weekenden.

Arno Kantelberg bevraagd de effecten van het wegnemen van betaalmuren rondom de Corona journalistiek. Een zege of een vloek?

Ook bespreken we het geestelijk welzijn van de mensen die thuis zitten vanwege de coronacrisis. Het leidt tot andere programma’s die in teken staan van verbinding, maar dan op een afstand. Hoe vul je de vrijetijd in qua televisieprogramma’s en is er nog ruimte voor vertier?

Tot slot: Het Coronalied. Verschillende BN'ers hebben de handen ineen geslagen om een lied te maken in de ze crisistijden. Is dit ijdeltuiterij van de sterren of een bemoediging die lof verdient?

Aan tafel zitten Paul Römer, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Jan Boelhouwer.

Tijdens de uitzending werd het treurige nieuws gebracht van het overlijden van Liesbeth List. We laten een kort eerbetoon horen.

Na 15 jaar snelle items en korte muziekjes, maar vooral ook van spraakmakende gesprekken, komt er vandaag een einde aan De Wereld Draait Door. Vijftien jaar lang heeft Matthijs van Nieuwkerk dagelijks dé talkshow van de Nederlandse televisie gepresenteerd. Zijn onze tafelgasten vaste kijkers van DWDD? Welk fragment is hun het meeste bijgebleven? Waar blinkt DWDD in uit?

Volgende week maandag moet Margriet met haar talkshow beginnen en neemt ze het stokje over van Matthijs. Lastig, want hoe moet je nu een nieuwe talkshow neerzetten. Is dit wel een goede tijd om te beginnen met nieuwe programma’s? En hoe lang moeten we nog doorgaan met dagelijks onze uitzending vullen met de laatste updates van virologen, economen, politici en hulpverleners over het coronavirus? Hoe kun je rekening houden met de behoeftes van (nieuws)consumenten?

Mogen we twijfelen aan experts? Hoe zorg je dat je kritische vragen kunt stellen, zonder paniek te veroorzaken? Er komt steeds meer tegengeluid naar experts. Is dat vreemd? Volgens Putters is het noodzakelijk om tegenvragen te stellen, om meer vertrouwen te creëren. Maar hoe zit het als er geen antwoorden op die vragen komen? Joost Oranje zegt hierover: “Vragen oproepen is niet zo moeilijk, dat kunnen we allemaal. Antwoorden vinden in deze tijd is heel moeilijk”. Volgens Kim Putters is het van belang om de overwegingen in het beleid te bevragen, maar niet op de stoel van de experts te gaan zitten en het beleid af te kraken. Volgens Oranje blijft “argwaan in de journalistiek een goede eigenschap”.

Aan tafel zitten Catherine Keyl, Joost Oranje en Spraakmaker Kim Putters.

Gisteren zaten er twee jubelende krantenbazen aan tafel over de stijging van hun betalende lezers, vanuit de lokale journalistiek komen hele andere gevallen naar boven. De huis-aan-huis-bladen kunnen het hoofd amper boven water houden door de terugloop van de advertenties. Ze kijken naar de overheid voor steun. Gaat de lokale journalistiek ten onder door corona? Moet er extra aandacht komen voor lokale omroepen en kranten? Hoe belangrijk is die informatievoorziening op lokaal niveau? Zit het verschil in of een organisatie commercieel is of niet?

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1