appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

De Dag

Elke werkdag neemt Elisabeth Steinz je in 'De Dag' mee in een verhaal over en achter het nieuws.


Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Podcast afleveringen

#771 - Poetins gouden ei: het Spoetnik-vaccin

vrijdag 5 februari 2021, 09:47 uur

Veel vertrouwen was er in het Westen niet, toen Rusland al in augustus aankondigde dat het als eerste land ter wereld een werkend coronavaccin had ontwikkeld en geregistreerd. Niemand had interesse in het Spoetnik-vaccin. Dat is nu wel anders. The Lancet publiceerde deze week de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek en het blijkt dat het Russische vaccin niet alleen werkt en veilig is, maar zelfs effectiever is dan andere 'Westerse' vaccins.

Journalist van The Moskow Times Pjotr Sauer vertelt in de podcast over de ontwikkeling van het Spoetnikvaccin, hoe de ervaringen er in Rusland mee zijn en wat dit gouden ei voor Poetin betekent. Sauer heeft de eerste prik inmiddels zelf ook gehad. Hij werd er misselijk van en had een dag lang verhoging, maar hij voelt zich nu prima en vooral een stuk veiliger.

#770 - De ruimtedroom van Elon Musk en Jeff Bezos

donderdag 4 februari 2021, 14:13 uur

De twee rijkste mensen van de wereld zetten vaart achter het realiseren van hun ruimtedroom. Elon Musk wil mensen naar Mars brengen en Jeff Bezos zoekt het dichter bij huis: hij wil miljoenen mensen laten wonen en werken op de maan. Gisteren ontplofte voor de tweede keer in twee maanden tijd een raket van Musks bedrijf SpaceX. Op dezelfde dag maakte Bezos bekend dat hij stopt als topman van Amazon om zich meer met zijn ruimtebedrijf Blue Origin te kunnen richten.

In De Dag werpt Ronald Klompe van het Nationaal Ruimtevaart Museum bij Aviodrome de blik vooruit. Musk loopt volgens hem mijlenver voor op Bezos. SpaceX is nog geen twintig jaar oud en heeft in die korte tijd vriend en vijand verrast met razendsnelle technologische ontwikkelingen. Inmiddels zijn er al honderden lanceringen geweest, zijn er verschillende contracten gesloten met NASA en zijn zelfs de eerste mensen succesvol naar het ISS gebracht. De volgende stop is dus Mars. Volgens Klompe zijn we getuige van een man die van sciencefiction in rap tempo werkelijkheid maakt. 

#769 - Over GameStop en viral gaan op de beurs

woensdag 3 februari 2021, 14:08 uur

Een leger aan kleine, jonge amateurbeleggers die elkaar kennen van internet heeft de financiële wereld op z'n kop gezet. Ze kochten massaal aandelen van de kwakkelende videogameketen GameStop en stuwden daardoor de prijs in een paar weken op tot ongekende hoogte. Grote hedgefondsen die hadden gespeculeerd op een prijsdaling maakten miljardenverliezen. Inmiddels gaat het aandeel weer in gierende vaart onderuit. Wat gebeurt er allemaal? En wat zijn de risico's van deze nieuwe onberekenbare speler op de aandelenbeurs?

De 24-jarige Martijn Rutten is één van de vele amateurbeleggers die GameStop-aandelen kocht nadat hij erover had gelezen op Reddit. Hij wilde er niet alleen wat mee verdienen. Er zat ook een activistisch sentiment achter, vertelt hij in podcast De Dag. Hij vindt dat grote beleggingsbedrijven te arrogant zijn geworden. 

NOS-economieredacteur Nik Wouters schuift ook aan. Hij vertelt hoe de Gamestop-hype niet alleen een strijd toont tussen de kleine en grote beleggers, of tussen generaties, maar dat de gekte ook de perverse structuren op de beurs blootlegt. De vraag is alleen of die oude structuren door deze actie gaan veranderen. 

In Myanmar werd dit weekend in het holst van de nacht het democratisch boegbeeld van het land, regeringsleider Aung San Suu Kyi, van haar bed gelicht en opgepakt. Het leger heeft de noodtoestand uitgeroepen en neemt voor zeker één jaar de macht over; een staatsgreep. Toen Suu Kyi in 2016 de eerste democratisch gekozen regeringsleider werd in Myanmar, waren de verwachtingen hoog gespannen. Het leek haar te lukken om meer vrijheden en democratie te brengen, iets waar ze jaren voor had gestreden en zelfs de Nobelprijs voor de vrede voor had gekregen. Maar de praktijk bleek weerbarstig en ze stelde als regeringsleider ook teleur. Nu zit ze weer in gevangenschap en is haar land opnieuw overgeleverd aan de grillen van een militair bewind.

Wat is er mis gegaan in Myanmar? Welke rol speelt Aung San Suu Kyi en wat blijft er over van de democratische gedachte waarvoor zij zich decennia heeft ingezet? Oud-correspondent en Zuidoost-Azië-kenner Michel Maas blikt in podcast De Dag terug op de levenslange strijd tussen Aung San Suu Kyi en het leger in Myanmar. Hij verwacht niet dat ze nog terug zal keren op het politieke toneel.

De Schotse premier Nicola Sturgeon laat er geen misverstand over bestaan: zij wil Schotland dit jaar nog naar een tweede referendum over de onafhankelijkheid van Schotland leiden. In het eerste referendum in 2014 stemde 55% van de Schotten tegen onafhankelijkheid, maar inmiddels zijn ze de Brexit en een pandemie verder en is 53% vóór afsplitsing. In aanloop naar de Schotse verkiezingen in mei voert Sturgeon de druk op. Er is momentum en de Britse premier Boris Johnson begint nerveus te worden. 

NOS-correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag over de onafhankelijkheidsdroom van Nicola Sturgeon en haar partij, de SNP. Sturgeon is mateloos populair in Schotland en zag haar ster tijdens de coronacrisis verder rijzen. Ze is sober en serieus en oogst lof omdat ze er niet voor terugdeinst om moeilijke maatregelen door te voeren. Ze zet zich daarbij ook openlijk af tegen Johnson, die in alles haar tegenpool is. Het stelt Schotten voor de vraag of ze met Sturgeon aan het roer misschien beter af zijn als onafhankelijk land. 

In Duitsland is rechtsextreem geweld weer terug in het nieuws. De neonazi Stephan Ernst, die in de zomer van 2019 de Duitse politicus Walter Lübcke doodschoot is veroordeeld tot levenslang. De moordzaak legt de dreiging bloot die er van extreemrechts uitgaat in Duitsland. Volgens de minister van binnenlandse zaken vormt extreemrechts zelfs het grootste gevaar voor de Duitse democratie. 

In De Dag vertelt NOS-correspondent Judith van de Hulsbeek hoe de zaak-Lübcke de ogen van veel Duitsers geopend heeft: de gevaren van rechtsextremisme blijken niet alleen jarenlang genegeerd, maar uit de onderzoeken die zijn ingesteld blijkt ook dat er in het hele land neonazi's wonen die bereid zijn om bommen te planten en politieke tegenstanders uit het veld te ruimen. Hoeveel precies is niet duidelijk, maar dat het er meer worden staat vast. Wat is er sinds de moord op Lübcke boven water gekomen over de aanwezigheid van rechtsextremisme in Duitsland. Welke dreiging gaat ervan uit en hebben de autoriteiten er grip op?

#765 - Kinderopvangtoeslagaffairecompensatieslachtoffers

donderdag 28 januari 2021, 09:10 uur

Je houdt het niet voor mogelijk, maar het kan: slachtoffer worden van de compensatie voor de kinderopvangtoeslagaffaire. Dat zit zo: mensen die door de kinderopvangtoeslagaffaire jarenlang onterecht in de financiële problemen zijn gekomen, kregen deze maand te horen dat ze allemaal dertigduizend euro compensatie krijgen en dat de schulden die nog bij de overheid uitstaan worden kwijtgescholden. Dat lijkt goed nieuws, maar voor een groep slachtoffers is het dat juist helemaal niet. Ze komen er extra door in de problemen.

In De Dag het verhaal van één van deze kinderopvangtoeslagaffairecompensatieslachtoffers. Afiya zou net uit de schuldsanering komen toen de compensatieregeling voor haar roet in het eten gooide. Ze besloot haar verhaal aan NOS-economieredacteur Charlotte Waaijers te vertellen, omdat mensen volgens haar moeten weten dat de 'mooie praatjes van politici' opnieuw niet blijken te kloppen.

Waar zouden de relschoppers zijn zonder hun telefoontjes? Of beter gezegd: zonder de sociale media apps op hun telefoontjes. In Whatsapp en Telegram-groepen roepen ze elkaar vooraf op om mee te doen aan rellen door het hele land. Er worden plannen gemaakt, locaties besproken om aan te vallen en bomrecepten en tips gedeeld om zelf wapens te maken. Tijdens de rellen wordt vervolgens alles live gestreamd op Snapchat, Facebook, Instagram en YouTube. En er wordt realtime overlegd over hoe bijvoorbeeld locaties van de politie omzeild kunnen worden.

Techredacteur van de NOS Nando Kasteleijn vertelt in De Dag hoe het er aan toe gaat in de social media-kanalen van de relschoppers. Waarom worden opruiende accounts niet verwijderd? Welke rol spelen techbedrijven bij de avondklokrellen in Nederland?

#763 - De agressie tegen de pers in Nederland

dinsdag 26 januari 2021, 11:08 uur

Tijdens de rellen van de afgelopen dagen zijn op allerlei plekken in het land journalisten uitgejouwd, bedreigd en aangevallen. Zeker twee journalisten kregen gisteravond tijdens de avondklokrellen stenen naar hun hoofd gegooid. De dag ervoor werd in Tilburg een journalist ingesloten in een brandgang en op Urk werd dit weekend de beveiliger van een NOS-ploeg met een bijtende stof in het gezicht gespoten. Deze incidenten zijn het topje de ijsberg. Hoe is het om verslag te doen onder deze omstandigheden? Welk effect hebben de agressie en bedreigingen op journalisten én op de persvrijheid in Nederland?

Chris Bakker is verslaggever van de lokale omroep Studio040 in Eindhoven. Hij vertelt in De Dag hoe bedreigend het zondag was om verslag te doen van de rellen in Eindhoven. Hij begaf zich 'anoniem' tussen de relschoppers uit angst dat ze hem anders te grazen zouden nemen en hij verbaast zich over de haat richting de pers. Journalist Peter ter Velde vertelt over de vele meldingen die er binnen zijn gekomen bij PersVeilig, een initiatief dat opkomt voor de veiligheid van journalisten. Hij is bezorgd dat het binnenkort een keer echt fout gaat. 'De persvrijheid in Nederland staat duidelijk onder druk'.

#762 - De impact van een 24/7-avondklok 

maandag 25 januari 2021, 14:18 uur

In Libanon werd twee weken geleden een avondklok ingesteld van 24 uur per dag. Niemand mag het huis nog uit, ook niet om boodschappen te doen. Het is een uiterste poging om de coronacrisis onder controle te krijgen, want de besmettingscijfers zijn sinds begin dit jaar torenhoog en het zorgsysteem stort in. Directe aanleiding voor de draconische maatregel is een kortstondige versoepeling in de kerstvakantie om de economie een impuls te geven. Maar daar wordt nu een hoge prijs voor betaald. 

Correspondent Daisy Mohr vertelt in de podcast hoe het zo mis kon gaan in Libanon en hoe het is om écht niets meer te kunnen door beperkende coronamaatregelen. Vast staat dat iedereen getroffen wordt en dat het tot grote spanningen leidt. Maar werkt de harde aanpak ook om het aantal besmettingen naar beneden te brengen? 

In de Braziliaanse stad Manaus is iets vreemds aan de hand. Tijdens de eerste coronagolf werden inwoners ongekend hard getroffen en nu opnieuw. Veel mensen hebben al corona gehad maar worden wéér ziek en artsen zeggen dat het erop lijkt dat ze er ook erger aan toe zijn. Gevreesd wordt dat een gemuteerde virusvariant, de zogenoemde Braziliaanse variant, de oorzaak is. Mogelijk bieden bestaande vaccins hiertegen ook geen bescherming.

Brazilië-correspondent Marc Bessems vertelt in de podcast door welke coronahel de inwoners van Manaus op dit moment gaan. De ziekenhuizen liggen vol en er is vooral een groot tekort aan zuurstof, waardoor mensen letterlijk stikken. Het onderzoek naar het gemuteerde virus is in volle gang, maar artsen en verpleegkundigen die patiënten zien binnenkomen vrezen het ergste. 'Ze zeggen dat het op een geheel ander virus lijkt: geniepiger, agressiever en ook dodelijker.'

#760 - 'Navalny wil Russische Nelson Mandela worden'

donderdag 21 januari 2021, 13:12 uur

De Russische oppositieleider Aleksej Navalny komt de afgelopen weken met allerlei stunts die president Poetin ernstig in verlegenheid brengen. Zo sprak hij driekwartier aan de telefoon met een geheimagent die hem in augustus hielp vergiftigen, maakte hij van zijn arrestatie bij terugkomst in Rusland een heus media-event en nu heeft hij vanuit de cel ook nog een onthullende documentaire over Poetin online gezet. Navalny speelt een hoog en gevaarlijk spel, Russisch roulette misschien. Wat zit erachter, wat zijn zijn bedoelingen?

"Wat bezielt die man," dacht Rusland-deskundige Helga Salemon toen ze de documentaire bekeek, want hij lijkt er zijn doodvonnis mee te tekenen. Ze vertelt in de podcast over wat volgens haar het magnum opus is van Navalny's anti-corruptievideo's en waarom hij daar juist nu mee komt.

Navalny richt de pijlen welbewust op Poetin zelf. "Hij ziet zichzelf als een soort Nelson Mandela en wil na zijn gevangenschap als een martelaar terugkeren."

#759 - De zelfreflectie van Mark Rutte 

woensdag 20 januari 2021, 13:56 uur

Het was tijdens het debat over de toeslagenaffaire alle ballen op demissionair premier Rutte. Vrijdag bood hij het ontslag aan van zijn kabinet, wetende dat hij over een paar maanden toch weer terugkeert. Rutte blijft VVD-lijsttrekker en zijn partij staat torenhoog in de peilingen. Komt hij niet te gemakkelijk weg, is de vraag die in de Kamer én daarbuiten veel gesteld wordt. 

Politiek-analist van De Nieuws BV Joost Bekendam vertelt in de podcast hoe oppositie- en coalitiepartijen de toeslagenaffaire proberen te laten plakken aan 'teflon-Rutte', die tot nu toe nooit blijvende schade opliep van een schandaal. De affaire draait voor een groot deel om een gebrek aan openbaarheid, waardoor slachtoffers, Kamerleden en journalisten jarenlang geen of verhullende antwoorden kregen op hun vragen. Dat is de Rutte-doctrine gaan heten.

Een falende overheidscultuur die jouw naam draagt: hoe schudt je dat imago van je af? En hoe vindt Rutte nou eigenlijk zélf dat het gedaan is de afgelopen tien jaar? 

#758 - Over QAnon in Nederland

dinsdag 19 januari 2021, 14:22 uur

Dit weekend demonstreerde een bont gezelschap, uiteenlopend van wanhopige ondernemers en bezorgde burgers tot anti-vaxxers en complotdenkers van de QAnon-beweging, tegen de coronamaatregelen. De meeste mensen die op het Museumplein waren, geloven niet in een kinderbloeddrinkende pedofiele elite, maar veel van hen weten ook niet wat ze dan wél moeten geloven als het om corona en vaccinaties gaat. Ze hebben twijfels bij wat de politiek, wetenschap en media hen daarover vertellen. Hoe gevaarlijk is het dat zij samen met een harde kern complot-aanhangers demonstreren? Een harde kern die, zo blijkt, zich geïnspireerd voelt door de bestormers van het Capitool. Hoe bedreigend zijn complottheorieën en misinformatie over corona en coronavaccins voor onze democratie?

Journalist Rudy Bouma van Nieuwsuur, die onderzoek doet naar nepnieuws en complottheorieën, vertelt in podcast De Dag hoe gevaarlijke complottheorieën uit Amerika ook hier voet aan de grond hebben gekregen. Hij ziet het als zijn journalistieke taak om deze en andere leugens over corona en coronavaccins bloot te leggen en vindt dat veel media, ook traditionele en de grote nieuwsorganisaties, daarin steken laten vallen. 

#757 - De vrouwen met wie Joe Biden zich omringt

maandag 18 januari 2021, 10:12 uur

Je zou het door de dreigende situatie rond de machtsoverdracht bijna vergeten, maar aankomend president Joe Biden is de afgelopen tijd ook druk bezig geweest met het samenstellen van een ministersploeg en Witte Huis-staf. Zoals tijdens de campagne beloofd is het een ploeg die divers is wat betreft de achtergronden van mensen, de verhouding tussen mannen en vrouwen en jong en oud. Journalist en Amerika-deskundige Laila Frank bespreekt in podcast De Dag wie de vrouwen zijn met met wie Biden zich omringt en die voor hem belangrijk zijn. 

De belangrijkste vrouw in zijn leven is toch wel Jill Biden, zijn echtgenote. Zij behoudt als eerste first lady ooit haar eigen baan, maar heeft op de achtergrond ook een politieke stem. Historisch is de keuze voor aankomend vice-president Kamala Harris. Daarnaast bestaat ook het hele communicatieteam van Biden uit vrouwen en maakte hij in zijn ministersploeg ook opvallende keuzes. Wie zijn, kortom, de vrouwen die de regering-Biden de komende jaren sterk moeten gaan maken? 

Wikipedia bestaat twintig jaar en dat is wel even iets om bij stil te staan. De online-encyclopedie is sinds de start uitgegroeid tot een van de belangrijkste informatiebronnen in de wereld. Een groot netwerk van vrijwilligers schrijft de artikelen en iedereen mag een bijdrage leveren. Dat open karakter is de kracht, maar tegelijk ook de kwetsbaarheid van Wikipedia. Want hoe wapent deze verzamelbak van feiten zich tegen meningen, desinformatie en nepnieuws?

Sandra Rientjes, directeur van de Nederlandse tak van Wikimedia, de organisatie achter Wikipedia, vertelt in de podcast hoe Wikipedia zich de afgelopen twee decennia ontwikkeld heeft. Ze heeft grote bewondering voor de vrijwilligers die dag en nacht waakzaam blijven en bijdragen aan een ideaal van gratis en vrije toegang tot betrouwbare informatie voor iedereen.

#755 - Er zijn kabinetten gevallen om minder (en meer)

donderdag 14 januari 2021, 13:54 uur

In afwachting van de politieke reactie op het rapport over de toeslagenaffaire wordt er druk gespeculeerd of het kabinet gaat aftreden. PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher trok zich vanwege de affaire vanochtend terug als lijsttrekker en de hamvraag is of het kabinet wel aanblijft. 

Volgens het rapport heeft institutioneel falen van het kabinet duizenden burgers 'ongekend onrecht' aangedaan en zijn de grondbeginselen van de rechtsstaat geschonden. Er zijn kabinetten om minder gevallen, vertelt parlementair historicus Anne Bos in de podcast. Ze schreef een boek over afgetreden ministers en staatssecretarissen door de jaren heen en zet aan de hand van een paar voorbeelden uiteen waarom kabinetten aftreden en wat daar het belang van is. 

#754 - De comeback van de Bitcoin 

woensdag 13 januari 2021, 13:28 uur

De waarde van de meest bekende cryptomunt ter wereld rijst de afgelopen weken de pan uit. De Bitcoin breekt record na record. Het doet denken aan drie jaar geleden toen er een Bitcoin-gekte ontstond en de koers voor het eerst bijna de twintigduizend dollar aantikte. De bubbel knapte en eind 2018 geloofden alleen de meeste optimistische bitcoin-adepten nog in de munt. Ook nu wordt gewaarschuwd voor een crash, maar er zijn ook veel experts die zeggen dat de groei van Bitcoin echt niet meer te stoppen is.

In De Dag vertelt wiskundige Bert Slagter, die een podcast maakt over cryptovaluta en schrijft voor kennisplatform lekkercryptisch.nl, wat de situatie nu wezenlijk anders maakt dan drie jaar geleden. Hij gelooft in de toekomst van de munt, maar waarschuwt wel de mensen die denken dat ze met cryptovaluta snel geld kunnen verdienen. 

#753 - Wat we nu weten over de Britse variant

dinsdag 12 januari 2021, 13:51 uur

De berichten uit het Verenigd Koninkrijk over het gemuteerde coronavirus zijn meer dan alarmerend. De 'Britse variant' is daar nu dominant en dat leidt tot taferelen die nog het best vergelijkbaar zijn met de beelden die afgelopen voorjaar uit Italië op ons af kwamen. Ambulances staan in de rij voor de ziekenhuizen, er dreigt een tekort aan zuurstof voor patiënten en zorgpersoneel bezwijkt onder de fysieke en mentale druk. 

Ook in Nederland waart de Britse variant rond. Wat weten we over dat gemuteerde virus: over de manier waarop het zich verspreidt, al dan niet onder kinderen, en over de extra problemen die het veroorzaakt? Is Groot-Brittannië ons voorland en waar moeten we ons dan op voorbereiden?

Correspondent Tim de Wit vertelt in de podcast vanuit Londen hoe het zorgsysteem voor zijn ogen instort. Wetenschapsjournalist van Nieuwsuur en biomedisch wetenschapper Jop de Vrieze zet uiteen wat we uit de data die beschikbaar zijn voorzichtig kunnen opmaken. 

#752 - De onmogelijke positie van Mike Pence

maandag 11 januari 2021, 13:08 uur

Tijdens de bestorming van het Capitool vorige week was een deel van de woedende menigte Trump-supporters op zoek naar vice-president Pence. 'Knoop Mike Pence op' riepen ze, omdat hij de uitslag van de verkiezingen tijdens de bekrachtigingsceremonie niet eigenhandig ongeldig wilde verklaren. Verraad, in hun ogen. De afgelopen vier jaar was Pence de zwijgende, instemmende man achter Trump. Pas op het allerlaatste moment kwam hij in verzet, omdat hij echt niet anders kon. Welke gevolgen heeft dat voor hem?

Politicoloog en Amerikadeskundige Raymond Mens vertelt in de podcast welke druk er op dit moment op Pence wordt uitgeoefend en wat er van hem verwacht wordt. Volgens Mens heeft Pence zijn rol als vice-president en tweede man onder Trump de afgelopen vier jaar 'subliem' vervuld, maar is er nu een politiek schaakspel op het hoogste niveau aan de gang. Ook dat spel speelt hij slim, al blijft het de vraag of Pence straks tussen wal en schip valt, of misschien toch de weg vrijmaakt voor een eigen gooi naar het presidentschap in 2024. 

De Chinese internetondernemer en miljardair Jack Ma, oprichter van techbedrijf Alibaba en een van de rijkste mensen ter wereld, is al maanden niet in het openbaar verschenen. Vermoed wordt dat de markante miljardair 'gedisciplineerd' wordt door de Communistische Partij vanwege zijn openlijke kritiek op het economisch beleid van president Xi. Hij pleit voor meer vrijheden. 

Zijn verhaal staat niet op zichzelf, vertelt hoogleraar Moderne China Studies Frank Pieke in podcast De Dag. De Chinese overheid heeft de pijlen op het zakenleven gericht en Xi probeert bedrijven die te veel macht krijgen onder de duim te houden. Deze week werd ook een oud-topman van een grote vermogensbeheerder veroordeeld tot de doodstraf. De machtsgreep die Xi in het bedrijfsleven probeert te verstevigen heeft volgens Pieke niet alleen gevolgen voor de Chinese economie, maar ook voor de verhouding met het Westen en de manier waarop er zaken wordt gedaan. 

#750 - De bestorming van het Capitool

donderdag 7 januari 2021, 13:50 uur

De wereld zat gisteravond met ingehouden adem voor de televisie en zag beelden die je niet verwacht in een democratisch land als de Verenigde Staten. Trump-aanhangers bestormden het Capitool, volksvertegenwoordigers moesten met gasmaskers op vluchten, er werd geschoten en er vielen doden. Je kunt je erover verbazen, maar je kunt ook denken dat dit eraan zat te komen, dat het een gevolg was van een periode waarin het vertrouwen in de rechtstaat in Amerika tot de grond is afgebroken en democratische normen stelselmatig zijn afgekalfd.

Jurist en specialist Amerikaans staatsrecht Kenneth Manusama sprak begin deze week al in de podcast de vrees uit dat het in Washington uit de hand zou lopen. Vandaag reflecteert hij op waar hij toch met verbijstering naar heeft zitten kijken. De gebeurtenissen laten volgens hem zien hoe kwetsbaar democratie is.

#749 - De lange weg naar de eerste prik

woensdag 6 januari 2021, 13:12 uur

'Eindelijk', verzuchtte minister De Jonge vanochtend toen het eerste coronavaccin in de arm van verpleegkundige Sanna Elkadiri ging, 'eindelijk maken we hier het begin van het einde van de crisis.' Nederland moest in de EU dan ook het langste wachten tot het vaccinatieprogramma van start kon gaan en de minister ligt daarover onder vuur. In een elf uur durend debat moesten minister De Jonge en premier Rutte zich gisteren verdedigen tegenover een boze oppositie die precies wilde weten waarom andere landen de zaakjes beter op orde lijken te hebben.

Politiek verslaggever van Nieuwsuur Arjan Noorlander vertelt in podcast De Dag over de lange weg naar de eerste prik in Nederland. De Jonge wordt een zwabberbeleid verweten. Hoe kan het dat de vaccinatiestrategie van het kabinet steeds verandert? Wat is de rol van minister De Jonge hierin en waarvoor is premier Rutte verantwoordelijk? En wat kunnen we nu de komende tijd verwachten?

#748 - Vaccinaties: Israël blinkt uit, China schimmig

dinsdag 5 januari 2021, 13:51 uur

Nederland gaat vanaf morgen vaccineren, maar veel andere landen zijn al lang en breed begonnen. De vaccinatiecampagne wereldwijd is voortvarend van start gegaan, maar er zijn ook opstartproblemen en op veel plekken gaat het langzamer dan gehoopt. Niet in Israël. Daar gaat het juist ontzettend goed, onder meer doordat premier Netanyahu wil scoren voor de verkiezingen. Correspondent Ankie Rechess vertelt in podcast De Dag hoe het Israël is gelukt om een grote lading vaccins te bemachtigen en die vervolgens ook efficiënt te distribueren. 


Verder met correspondent Sjoerd den Daas een blik op China, waar het grote vaccineren nu ook begonnen is, met een vaccin waar weinig over bekend is gemaakt. En dat vaccin wordt ook op grote schaal verkocht aan met name armere landen.

#747 - De woeste aftocht van president Trump

maandag 4 januari 2021, 13:54 uur

President Trump heeft dit weekend in een intimiderend telefoontje grote druk uitgeoefend op een hoge verkiezingsofficial in Georgia om de verkiezingsuitslag in die staat te veranderen. Een telefoontje dat Trump, ook als hij straks geen president meer is, in de problemen kan brengen. Jurist Kenneth Manusama, gespecialiseerd in het Amerikaanse staatsrecht, vertelt in podcast De Dag wat de juridische en politieke gevolgen kunnen zijn. Het is denkbaar dat er nog na Trumps vertrek uit het Witte Huis een afzettingsprocedure tegen hem wordt begonnen die het hem onmogelijk kan maken om ooit nog een politieke functie te vervullen. 

Het maakt de verkiezingen om twee senaatszetels in de staat Georgia, morgen, nog belangrijker. Behouden de Republikeinen daar de meerderheid? Wat staat er verder op het spel? En wat gebeurt er als president Trump zich ook na woensdag, als het Congres de verkiezingsuitslag bekrachtigt, niet bij die uitslag neerlegt? 

#746 - De Winterdag: troostnieuws

donderdag 31 december 2020, 12:00 uur

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Op deze laatste dag van het jaar natuurlijk het troostnieuws-jaaroverzicht: een verzameling troostrijke, hartverwarmende en grappige verhalen die het zware jaar 2020 toch glans geven.

Het idee komt van Winfried Baaijens die op twitter een 'draadje' begon om deze lichtpuntjes te verzamelen. Hij merkte dat er niet alleen heel veel 'troostnieuws' was, maar ook dat er grote behoefte aan is.

#745 - De Winterdag: de ups en downs van Joe Biden

woensdag 30 december 2020, 12:00 uur

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de aflevering over de weg van Joe Biden naar The Oval Office. Hij was amper twintig toen hij voor het eerst uitsprak dat hij president wilde worden, probeerde het drie keer en staat straks dan eindelijk op 77-jarige leeftijd aan het roer. In de podcast veel archiefmateriaal en Amerikadeskundige Michiel Vos die langs dat lange politieke leven van Joe Biden loopt, met alle hoogte en ook dieptepunten van dien. Ervaringen die zijn presidentschap zullen tekenen.

#744 - De Winterdag: een bijzondere journalistieke reis

dinsdag 29 december 2020, 12:00 uur

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren.

Zoals de podcast waarin China-correspondent Sjoerd den Daas vertelt over een indrukwekkende reis die hij maakte naar Xinjiang, de regio in het Westen van China waar moslimminderheden zwaar onderdrukt worden. Hij kwam er een beetje shaky van terug vertelt hij, door de verhalen die hij gehoord heeft, de angstige blik van Oeigoeren die niet met hem durfden te praten en de mannen die hem overal volgden waar hij maar ging.

#743 - De Winterdag: de ik-doe-niet-meer-mee-mediastorm

maandag 28 december 2020, 12:00 uur

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de podcast over een van de opmerkelijkste mediastormpjes van het afgelopen jaar: die rondom de #ikdoenietmeermee actie van een groep influencers.

Toen het stof neerdaalde vroeg je je af waar we nou eigenlijk met z'n allen naar hadden zitten kijken. Madeleijn van den Nieuwenhuizen, bekend van het mediakritische instagramaccount Zeikschrift geeft in de podcast een interessante analyse.

Spreker: Madeleijn van den Nieuwenhuizen

#742 - De Winterdag: wat is echt en wat niet in The Crown?

donderdag 24 december 2020, 12:00 uur

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren.

Zoals de aflevering over The Crown, de Netflix-serie die zo goed is dat er volgens de Britse cultuurminister een fictie-waarschuwing bij gegeven moet worden. Reden om uit te zoeken wat er nou feit en wat fictie is in de serie. Sidenote: er zit meer dan tien uur research in deze podcast!

Spreker: Hieke Jippes

#741 - De Winterdag: de vergiftiging van Aleksej Navalny

woensdag 23 december 2020, 12:00 uur

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren.

Zoals de podcast over de vergiftiging van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny. Vorige week kwam onderzoekscollectief Bellingcat met bewijzen dat de Russische geheime dienst FSB er waarschijnlijk achter zat. Dat werd meteen al vermoed en Rusland-commentator Helga Salemon legt in de podcast uit waarom Russische machthebbers Navalny uit de weg willen ruimen. En wat deze luis in de pels gevaarlijk voor hén maakt.

Spreker: Helga Salemon

#740 - De Winterdag: wie online shopt wil/moet dit weten

dinsdag 22 december 2020, 12:00 uur

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren.

Zoals de podcast over de wereld achter onze online winkelwagentjes. Door corona en zeker nu in de lockdown bestellen we massaal online, maar je wil eigenlijk niet weten hoe het er in de magazijnen en bij de pakketbezorgers achter de schermen aan toe gaat om al die spullen de volgende dag en gratis aan de deur te bezorgen. Toch is het wel goed om het je te realiseren. Dus luister toch maar...

Sprekers:
Casper Gelderblom - coördinator Make Amazon Pay-campagne
Ruud Wassenaar - Belangenvereniging voor Pakketdistributie

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de podcast waar misschien wel het meeste werk in zat: het tweeluik over vier jaar president Trump. Zeker nu we weten dat Trump niet herkozen is, geeft de podcast een mooi beeld van de politieke nalatenschap van deze markante president.

De losse delen zijn nu samengevoegd, dus je kunt het geheel in één keer doorluisteren.

Spreker: (oud-) Amerika-correspondent Arjen van der Horst.

#738 - Het 'troostnieuws'-jaaroverzicht 2020

vrijdag 18 december 2020, 14:00 uur

Winfried Baijens maakt dit jaar voor de NOS het jaaroverzicht van 2020, maar mensen vragen hem wie er eigenlijk nog zin heeft om nog eens te gaan kijken naar alle ellende van dit zware jaar. Hij begon op twitter 'troostnieuws' te verzamelen: troostrijke momenten, hartverwarmende verhalen en grappige gebeurtenissen. Opvallend is hoe veel er is, vertelt hij in podcast De Dag, en ook hoe groot de behoefte eraan is - juist in dit jaar. 

Daarom in de podcast een alternatief jaaroverzicht: in vogelvlucht lopen we enkele momenten langs die toch nog wat glans geven aan dit 'rare' jaar. 

#737 - Hoe 'raar' 2020 was voor: IC-medewerkers

donderdag 17 december 2020, 13:15 uur

Niet anderhalvemetersamenleving, maar 'raar' is misschien wel het woord van het jaar. In een filmpje dat deze maand viral ging kwam iedereen in ieder geval tot die slotsom toen ze gevraagd werden om 2020 te omschrijven. De Dag blikt deze dagen terug met mensen voor wie het jaar in het bijzonder door corona is getekend. Vandaag met IC-verpleegkundige Linda de Roos. 

Linda de Roos vertelde tijdens de piek van de eerste golf al eens in de podcast hoe haar afdeling in het UMC Utrecht volstroomde met patiënten, hoe zwaar het werk fysiek was en zeker ook mentaal. Nu lijkt er voor de buitenwereld minder aan de hand, maar haar werk is zwaarder geworden. Ras optimist die ze is blijft ze zoeken naar lichtpuntjes, maar zelfs Linda de Roos maakt zich grote zorgen. Vooral over de houding van mensen, die volgens haar in de loop van het jaar verhard is. Dat ziet ze zowel buiten op straat als in het ziekenhuis. 

#736 - Hoe 'raar' 2020 was voor: werkende ouders

woensdag 16 december 2020, 14:00 uur

Een filmpje waarin Nederlanders wordt gevraagd om het jaar 2020 te typeren ging deze maand viral, want iedereen komt tot dezelfde conclusie: het was een 'raar' jaar. Vreemd is het zeker, vooral nu het jaar eindigt met een strenge lockdown. Deze week blikt podcast De Dag terug op dit uitzonderlijke jaar met enkele groepen die de klap hard voelen aankomen. Vandaag: ouders.

Veel mensen werken al sinds het begin van de coronacrisis thuis. Dat is op zichzelf soms al geen makkelijke opgave, maar wat als je daarnaast ook nog eens kleine kinderen thuis hebt rondlopen? In maart hebben ouders al eens met dat bijltje gehakt en nu moeten ze er opnieuw voor zorgen dat hun kinderen thuis aan de slag kunnen met school. Lobke Vlaming van de organisatie Ouders en Onderwijs vertelt in de podcast over de enorme uitdaging die gezinnen er dit jaar bij hebben gekregen, hoe lastig het voor sommige ouders is om alle ballen in de lucht te houden en ook over de zorgen die er zijn over achterstanden bij kwetsbare kinderen.

#735 - Hoe 'raar' 2020 was voor: studenten

dinsdag 15 december 2020, 09:07 uur

Een filmpje waarin Nederlanders wordt gevraagd om het jaar 2020 typeren ging deze maand viral, want iedereen komt tot dezelfde conclusie: het was een 'raar' jaar. Vreemd is het zeker, vooral nu het jaar eindigt met een strenge lockdown. De komende dagen blikt De Dag terug op dit uitzonderlijke jaar met enkele groepen die de klap van de hamer waarmee het kabinet het virus eronder hoopt te krijgen, hard voelen aankomen. Vandaag: studenten.

Jongeren zijn vaak op de vingers getikt omdat ze niet serieus genoeg zouden omspringen met de maatregelen, maar voor velen is het afgelopen jaar ook echt niet leuk geweest. Student Bestuurskunde Charifa Soulami vertelt over de zorgen die zij en haar leeftijdsgenoten hebben over onder andere opleiding, stage en bijbaantjes die wegvallen. En hoe lastig het is om contacten te onderhouden en vriendschappen te sluiten in een tijd waarin je zo beperkt samen mag komen. 

#734 - Brexit: vier jaar onderhandelen...voor wat?

maandag 14 december 2020, 13:49 uur

Al ruim vier jaar wordt er onderhandeld over de Brexit en hoe de toekomstige verhouding tussen de EU en het VK eruit moet gaan zien. Vier jaar van cruciale stemmingen, stekkers die eerst wel en dan toch weer niet uit de onderhandelingen getrokken worden en deadlines die geen deadlines blijken. Ook dit weekend werd besloten om tóch nog door te praten, al liggen de partijen 'mijlenver' uit elkaar. In De Dag een (hopelijk) laatste tussenstand in het Brexit-dossier om al het nieuws dat de komende weken gaat komen beter te kunnen plaatsen.

Correspondenten Tim de Wit en Bert van Slooten vertellen vanuit Londen en Brussel wat er de afgelopen jaren bereikt is, welke stappen er vanuit Brits en Europees perspectief zijn gezet en waar het nu nog op hangt. Hoe komen twee partijen die zo verschillen op inhoud én stijl (zowel uiterlijk als in de manier waarop ze onderhandelen) toch nader tot elkaar? 

#733 - De tabakslobby draait doorrrr

vrijdag 11 december 2020, 09:31 uur

Staatssecretaris Blokhuis kwam deze week met een opmerkelijke Kamerbrief over de lange arm van de tabakslobby in Nederland. Het opmerkelijke was vooral dat eigenlijk niemand ervan opkijkt dat tabaksfabrikanten nog altijd allerlei slinkse en ook verboden methodes gebruiken om de verkoop van sigaretten op te drijven. In dit geval door supermarkten miljoenen euro's toe te stoppen om beter zichtbaar te zijn in de schappen en bonussen uit te delen voor behaalde verkoopresultaten.

De tabaksindustrie is notoir slim in marketing en heeft van meet af aan ook grenzen opgezocht. Inmiddels mag er bijna niets meer, maar dat betekent niet dat er ook niets meer gebeurt. Integendeel. De lobby gaat door, bij verkopers en bij beleidsmakers. Journalist Joop Bouma, die twee boeken schreef over de tabakslobby in Nederland, vertelt in podcast De Dag hoe de tabakslobby eruitziet, in deze tijd dat de sigaret steeds verder uit het straatbeeld verdwijnt. 

#732 - Airbnb casht op beurs, steden staan met lege handen

donderdag 10 december 2020, 13:30 uur

Je moet maar durven: midden in een pandemie je bedrijf, dat volledig leunt op toerisme, naar de beurs brengen. Maar corona of niet Airbnb doet het vandaag. Het is een van de grootste beursgangen van het jaar en die maakt van de drie oprichters multimiljardairs. Het is iets waar de 1900 werknemers die ze dit jaar ontslagen hebben met gemengde gevoelens naar zullen kijken. Net als al die toeristensteden die last hebben van Airbnb en manieren bedenken om de particuliere verhuur van appartementen aan toeristen tegen te gaan.

Nik Wouters, van de economieredactie van de NOS, vertelt in De Dag het verhaal achter de beursgang van Airbnb. Het bedrijf begon in 2008 met drie jongens die een luchtbed verhuurden in hun huis om wat bij te verdienen. Twaalf jaar later horen ze bij het groepje grote tech-jongens met miljardenvermogens. Intussen is van hun idealen weinig over en is er veel weerstand tegen de ingrijpende effecten van Airbnb op onder andere de woningmarkt. 

#731 - Snakken naar het Top 2000-gevoel

woensdag 9 december 2020, 13:23 uur

"De tune van de Top 2000 is als het draadjesvlees bij je oma," zegt NPO Radio 2-dj Jan-Willem Roodbeen in podcast De Dag. "Als je binnenkomt, ruik je het en kun je niet wachten om het te eten." Dat warme gevoel krijgt de dj ook als hij de Top 2000-tune hoort instarten. En hij is niet de enige: ieder jaar weer wordt er massaal geluisterd naar de tweeduizend nummers die door het publiek gekozen zijn en tussen kerst en oud en nieuw op de zender te horen zijn. 

De Top 2000 is een vorm van collectieve muziekbelevening waar, zo blijkt uit de luistercijfers, naar gesnakt wordt. De radio-uitzendingen beantwoorden aan een behoefte om gezamenlijk het jaar af te sluiten. En in een bewogen en zwaar jaar als 2020 is het belang van dat Top 2000-gevoel misschien wel groter dan ooit. Maar wat is dat gevoel?

Van de 21 jaar was Jan-Willem Roodbeen er al 15 jaar bij. Hij vertelt in de podcast wat volgens hem de magie is van deze week en hoe het is om daaraan mee te mogen werken. 

Venezuela kun je sinds dit weekend een dictatuur noemen, zegt Latijns-Amerika-journalist Edwin Koopman van Bureau Buitenland in podcast De Dag. President Maduro kreeg bij verkiezingen, die door het Westen niet erkend worden, het parlement in handen - de laatste plek waar de oppositie op papier nog iets te zeggen had. Venezuela is de afgelopen twintig jaar in de afgrond gestort. Hoewel het de grootste oliereserves ter wereld heeft is het land straatarm. Er is een schrijnend tekort aan eten, brandstof, geld en medicijnen en vijf miljoen Venezolanen zijn al naar het buitenland getrokken. Hoe kan het dat Maduro en zijn partij er zo'n puinhoop van maken?

Edwin Koopman zet in de podcast uiteen hoe Venezuela veranderd is, wat daarin de rol van Maduro is en wat er over is van de socialistische revolutie die hij en zijn voorganger Hugo Chávez voor ogen hadden. Een mislukt project, constateert Koopman, waar het hele land nu in gevangen zit. 

#729 - De wereld achter onze online winkelwagentjes

maandag 7 december 2020, 15:08 uur

Sinds corona wordt er meer dan ooit online gewinkeld en deze december maand bereikt het aantal bestellingen een hoogtepunt. Het legt de grootste speler in de markt, Amazon, en met name de CEO geen windeieren. Jeff Bezos zag zijn vermogen dit jaar met 90 miljard dollar toenemen. Maar zijn werknemers in de magazijnen merken daar weinig van. Sterker, zij kunnen de extra drukte nauwelijks aan en zeggen dat het ten koste gaat van hun veiligheid. Het verzet tegen Amazon groeit en voor het eerst verenigen belangenverenigingen uit verschillende landen zich om te protesteren, onder het motto Make Amazon Pay. 

De Nederlander Casper Gelderblom coördineert de campagne en zet in podcast De Dag uiteen wat er volgens de beweging misgaat bij Amazon en welke invloed dat heeft op andere partijen in de markt. Zoals Ruud Wassenaar, die een koeriersdienst in de regio rond Haarlemmermeer heeft en ook van de Belangenvereniging voor Pakketdistributie is. Post NL rekent met onrealistische tarieven, zegt hij. Als ondernemer voelt hij zich klemgezet in een markt die gedomineerd wordt door 'cowboys'. 

#728 - Zo leg je de vaccin-puzzel

vrijdag 4 december 2020, 14:30 uur

Het ene na het andere land maakte afgelopen week plannen bekend over het wie, wat, waar en wanneer van de eerste corona-vaccinaties. Want nu het Verenigd Koninkrijk het Phizer-vaccin heeft goedgekeurd is de verwachting dat het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) dat eind deze maand ook gaat doen. Het gaat nu dus snel, heel snel. Te snel misschien?

Het hoge tempo roept bij veel mensen zorgen op over de veiligheid van het vaccin. En bij zorgorganisaties zijn er ook veel vragen over de logistieke operatie. Minister De Jonge noemt het een grote, complexe puzzel. NOS-redacteur Ben Meindertsma probeert die puzzel in podcast De Dag te leggen. Hij bespreekt wat we met de beoordeling van het Britse medicijnagentschap nu meer weten over het vaccin en hoe effectief het is bij onder andere ouderen. En hij loopt stap voor stap de 'puzzelstukjes' langs die ertoe moeten leiden dat het sterftecijfer daalt, de druk op de zorg afneemt en uiteindelijk ook de coronamaatregelen afgebouwd kunnen worden.

#728 - Australië worstelt met nasleep militaire wandaden

donderdag 3 december 2020, 13:57 uur

De Australische premier Morrison reageerde deze week opmerkelijk fel en emotioneel op een nepfoto van een Australische militair die zogenaamd de keel van een Afghaans kind doorsnijdt. Een onsmakelijke verwijzing naar een rapport dat twee weken geleden werd gepresenteerd over oorlogsmisdaden van Australische commando's in Afghanistan. De schokkende conclusies dreunen hard na in Australië en de premier krijgt te maken met veel reacties uit binnen- en buitenland. 

NOS-correspondent Eva Gabeler vertelt in de podcast over de impact van het rapport in Australië. Hoe groot is de schade van wat ook wel het Australische Abu Ghraib-moment wordt genoemd? Maakt het premier Morrison kwetsbaar en hoe behoudt hij zijn geloofwaardigheid? En wat betekent het schandaal voor Australische militairen; voor de daders én al die anderen die nu geassocieerd worden met misschien wel het meest beschamende hoofdstuk uit de militaire geschiedenis van het land.

#727 - Feit en/of fictie in The crown

woensdag 2 december 2020, 13:46 uur

In Groot-Brittannië is discussie ontstaan over het vierde seizoen van The Crown. De serie over het Britse koningshuis is zo goed dat veel kijkers het hele verhaal voor echt aannemen, is de gedachte, terwijl het natuurlijk een gedramatiseerde versie van de werkelijkheid is - fictie dus. De Britse minister van cultuur zei deze week dat Netflix dat er aan het begin van elke aflevering expliciet bij moet gaan zeggen. Een fictiewaarschuwing. Maar hoe ver staat The Crown van de werkelijkheid af? 

Hieke Jippes was in de tijd waar het vierde seizoen over gaat correspondent in Groot-Brittannië en weet veel over het Britse koningshuis. Ze vertelt in de podcast wat er wel en niet klopt van onder andere het horkerige en jaloerse beeld dat in de serie van prins Charles wordt neergezet, en het beeld van het naïeve 'slachtoffer' prinses Diana. 

#726 - Kan de rechter Shell groener maken?

dinsdag 1 december 2020, 13:55 uur

Vanochtend is een unieke rechtszaak begonnen, waar ook vanuit het buitenland veel interesse voor is. Want voor het eerst wordt via de rechter geprobeerd om een olieconcern, in dit geval Shell, milieuvriendelijker te maken en veel sneller te laten stoppen met olie en gas. De zaak draait om de vraag of Shell moedwillig mensen in gevaar heeft gebracht door te weinig tegen klimaatverandering te doen.

Lang leken dit soort klimaat-rechtszaken kansloos, maar na de spraakmakende Urgenda-zaak zou het zomaar eens kunnen dat de eisers aan het langste eind trekken. In podcast De Dag vertelt jurist Laura Burgers, die vorige maand op een proefschrift over klimaatzaken promoveerde, waarom de kansen van milieuorganisaties groter zijn geworden. Wat deze zaak bijzonder maakt is de eis, zegt Burgers. Er wordt geen schadevergoeding of geld van Shell geëist voor schade die in het verleden is veroorzaakt, maar de eis is dat het bedrijf in de toekomst meer gaat doen om internationale klimaatdoelen te halen. Dat maakt volgens haar de kans dat de eisers gelijk krijgen, groter. 

#725 - De gruwelverhalen van gevluchte Ethiopiërs

maandag 30 november 2020, 13:38 uur

Er komen deze dagen veel nieuwsberichten voorbij over een bloedige strijd in Ethiopië, waar waarschijnlijk grove mensenrechtenschendingen plaatsvinden en volgens sommige getuigenissen zelfs genocide. Maar wat er precies gebeurt in het land, dat weten we niet. Journalisten worden geweerd en er is ook geen stroom, geen internet, geen telefoonverkeer. Het enige dat naar buiten komt zijn de verhalen van de tienduizenden vluchtelingen die de grens naar Soedan over zijn gestoken. De beschrijvingen van wat zij hebben gezien en meegemaakt zijn schokkend. 

Journalist en fotograaf Joost Bastmeijer bezocht de afgelopen tijd verschillende vluchtelingenkampen en sprak met deze mensen. Hij vertelt in de podcast over de gruweldaden die zij beschrijven. De getuigenissen zijn lastig te verifiëren en het is ook duidelijk dat er maar één kant van het verhaal wordt verteld, zegt Bastmeijer, maar het is wel duidelijk dat er zich grote drama's afspelen en dat veel van de verhalen over bijvoorbeeld milities die met kapmessen en machetes rondtrekken, met elkaar overeenkomen. 

De afgelopen twee weken werden de belangrijkste betrokkenen in de toeslagenaffaire verhoord in Den Haag door de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Van oud-directeuren van de Belastingdienst, tot topambtenaren bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. En van voormalig staatssecretarissen van Financiën tot premier Rutte. Iedereen die ook maar iets geweten moet hebben van wat er mis ging met de kinderopvangtoeslagen, moest komen opdraven.

Het doel was erachter komen hoe het kan dat duizenden ouders onterecht aangemerkt werden als fraudeur. In podcast De Dag zet politiek verslaggever Roel Bolsius op een rijtje wat we wijzer zijn geworden in de afgelopen twee weken. Wie is er verantwoordelijk voor alle misstanden en wat hadden de gedupeerde ouders uiteindelijk aan deze verhoren?

#723 - Waarom we over tampons moeten praten

donderdag 26 november 2020, 13:46 uur

Het Schotse parlement heeft een wet aangenomen waarmee maandverband en tampons gratis worden voor vrouwen die daar zelf te weinig geld voor hebben. Dat zegt iets over de armoede in Groot-Brittannië maar het wordt ook gezien als een belangrijke stap in het openlijker praten over menstruatie. In feministische kringen proberen vrouwen al een paar jaar om het onderwerp beter bespreekbaar te maken en het taboe te doorbreken. En met succes: ouderwetse en onrealistische maandverband-reclames worden aangepast en in boeken, films en tv-series wordt er vaker 'op een normale manier' over menstruatie gesproken. 

Waarom is dat nodig? In de podcast vertelt Paula Kragten, schrijfster van het boek Mooi rood is niet lelijk en oprichter van het online magazine Period!, over wat zij de 'menstruele revolutie' noemt die gaande is. Ze ziet dat er grote stappen gezet worden, maar Nederland blijft volgens haar achter. Nederlandse vrouwen realiseren zich volgens Kragten onvoldoende hoe diepgeworteld de schaamte rondom menstruatie is en welke verstrekkende gevolgen dat kan hebben. 

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1