appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

De Dag

Elke werkdag hoor je bij 'De Dag' gesprekken die nét even verder graven. Jurgen van den Berg, Lara Rense en Elisabeth Steinz nemen je mee in verhalen achter het nieuws, verteld door betrokkenen en journalisten van alle omroepen.

Podcast afleveringen

#476 - De ooit zo machtige WTO is nu vleugellam

dinsdag 10 december 2019, 13:58 uur

De Wereldhandelsorganisatie (WTO) is toch dat overlegorgaan over internationale handel? Klopt, maar de organisatie doet ook rechterlijke uitspraken in internationale handelsconflicten. Misschien heb je wel over de Europese frietruzie met Colombia gehoord of de uitspraak in het conflict tussen de EU en de Verenigde Staten om Airbus.

Vanaf morgen is de afdeling die rechterlijke uitspraken doet, het Beroepsorgaan, vleugellam. En dat heeft alles te maken met de Amerikaanse president Trump, vertelt Rem Korteweg van instituut Clingendael. "Je hebt drie rechters nodig om een rechtszaak in behandeling te nemen. Morgen gaan er twee met pensioen en door een boycot van de VS komen er geen nieuwe rechters bij."

Korteweg legt in De Dag uit wat de gevolgen zijn voor de internationale economie en welke oplossingen Europa in de pijplijn heeft.

#475 - 'Nederland keft als klein hondje naar Marokko'

maandag 9 december 2019, 13:43 uur

"Veelzijdig en niet altijd makkelijk", zo typeerde premier Mark Rutte vorige week de diplomatieke relatie met Marokko. In De Dag legt Marokko-deskundige Paolo de Mas uit waarom die relatie zo moeizaam is. "Nederland overschat de macht die ze heeft om eisen te stellen. We zijn als een klein hondje dat tegen Marokko keft."

En waar de relatie tussen Nederland en Marokko tussen alle kanten schuurt, houden landen als Spanje, Italië en Frankrijk er wel een goede band op na. De Mas vertelt wat we kunnen leren van andere Europese diplomaten.

#474 - De donkere wereld achter vrolijke K-pop-liedjes

vrijdag 6 december 2019, 11:25 uur

Glitter, glamour, vrolijke liedjes en een 'instaperfect' levensstijl. Allemaal ingrediënten die horen bij een succesvolle K-pop-ster. De K staat voor Korea, want het populaire muziekgenre komt uit Zuid-Korea. Maar boven die populaire en vrolijke wereld hangen donkere wolken.

De afgelopen drie maanden maakten maar liefst drie jonge K-popsterren een einde aan hun leven. De druk om te presteren is erg groot, vertelt K-pop-kenner Mai Verbij in De Dag. Zelf maakte ze de Aziatische entertainmentindustrie van heel dichtbij mee toen ze in 2012 belandde bij een Japanse platenmaatschappij.

Als ze terugdenkt aan die tijd krijgt ze het nog steeds een beetje benauwd. "Het was als een kamer waar je opgesloten zit en niet uit kan", zegt Verbij. "Ik sliep maar drie uur per nacht, woog op een gegeven moment maar 39 kilo en ik vond mezelf echt verschrikkelijk."

#473 - Waarom plofkraakdaders meestal wegkomen

donderdag 5 december 2019, 13:54 uur

Het aantal plofkraken daalde een tijdje, maar neemt dit jaar weer flink toe. Tegen de steeds zwaardere explosieven is geen enkel automaat bestand. Wat is er aan de hand? In deze podcast praten we over hoe een plofkraker te werk gaat. "Dat er nog geen doden bij zijn gevallen, is puur geluk", zegt explosievenexpert Ad van Riel. Een klein clubje criminelen weet volgens hem wel hoe de explosieven en automaten werken, maar dat zijn niet de 'gastjes op scooters' die het werk doen. En vanwaar deze toename dit jaar? Jasper van der Kemp, criminoloog aan de Vrije Universiteit vertelt over het fenomeen plofkraak, de buit en het onderzoek naar de daders.

#472 - 'Het wordt in Den Haag één grote teringzooi'

woensdag 4 december 2019, 12:58 uur

De vreugdevuren komen er niet, maar wat gaat er de komende weken wel gebeuren in Den Haag? Volgens documentairemaker Dirk Jan Roeleven, die voor Andere Tijden optrok met inwoners van de Haagse wijk Laakkwartier, kan de politie de klok gelijk zetten op rellen. Veel rellen. "Eén van mijn bronnen in Den Haag formuleert het zo: 'het wordt één grote teringzooi', vertelt hij in De Dag.

Met Roeleven duiken we de geschiedenis in die voorafging aan de vreugdevuren. Wat in de jaren vijftig en zestig begon als onschuldig kerstbomen 'rausen' eindigde in de jaren tachtig met keiharde rellen: wijk tegen wijk, politie tegen burger. Roeleven: "Als de politie kwam dan was dat de kers op de taart."

Voor mensen met een beperking is het er de afgelopen jaren niet beter op geworden in Nederland, blijkt uit een schaduwrapportage van de VN. En dat ondanks alle wetten en internationale verdragen die de afgelopen jaren in het leven zijn geroepen. 

Volgens minister van Gehandicaptenzaken Rick Brink krijgen mensen met een beperking nog met te veel vooroordelen te maken. "Potentiële werkgevers denken dat wij vaker ziek zijn dan mensen zonder beperking, maar dat is echt een fabeltje". 

In De Dag vertelt hij welke oplossingen volgens hem de maatschappelijke positie van mensen met een beperking kunnen verbeteren "Begin bij de basis. Leer kinderen zonder beperking dat wij niet eng zijn. En leer kinderen met een beperking dat ze net zo normaal zijn als anderen."

Sommige Surinamers zijn blij met veroordeling van president Desi Bouterse voor de Decembermoorden, anderen staan nog pal achter de president. Ook in de vriendengroep van de Nederlands-Surinaamse documentairemaakster Ananta Khemradj zijn de meningen verdeeld. "Tot nu toe praatten we nauwelijks over Bouterse omdat het een heel moeilijk gesprek is, maar het vonnis dwingt ons om het over hem te hebben."

Khemradj sprak voor haar documentaire Je kan toch lezen met jongeren én met ouderen over de Decembermoorden. De kloof binnen haar vriendengroep ziet ze ook terugkomen in de Surinaamse samenleving. "Bij sommige mensen zit nog heel veel pijn", vertelt ze in De Dag. "Pas dan besef je hoeveel de Decembermoorden hebben gedaan in Suriname en pas dan begrijp je de kloof in Suriname beter."

Ook praten we met NOS-redacteur Aniete Coelingh die woonde en werkte in Suriname. "We kijken hier vaak met een erg Nederlandse blik naar Bouterse, maar voor veel Surinamers ligt het veel genuanceerder."

"Lets get to work!" Voorzitter Ursula von der Leyen is er klaar voor, de nieuwe Europese Commissie gaat aan het werk. Tijd voor een kennismaking: wie zijn de nieuwe commissarissen? In deze podcast praten we met Adriaan Schout, hoofd van het European Studies programma van Clingendael, hij vertelt voor welke vuren de nieuwe commissarissen komen te staan. Europa-correspondent Bert van Slooten heeft een top vijf gemaakt van bestuurders die we in de gaten moeten houden.

Vandaag gaat de Penoza-film in première. Waar komt de obsessie voor criminaliteit vandaan? En hoe realistisch zijn de misdaadseries en -films? En welke misdaadseries zijn populair bij de echte criminelen?

Jurgen van den Berg bespreekt het met mediawetenschapper Dan Hassler-Forest en strafrechtadvocaat Vito Shukrula.

#467 - Beren op de weg van Europese boeren

woensdag 27 november 2019, 12:01 uur

Franse boeren blokkeren vandaag de wegen naar Parijs, gisteren was het raak in Duitsland en het Malieveld is nog aan het bijkomen van de Nederlandse boerenprotesten. Europese boeren zijn boos, dat staat vast. Maar waar ze zich boos over maken, verschilt per land.

"Vooral in Frankrijk is boeren een kwestie van nauwelijks rondkomen op kleine bedrijfjes", vertelt Jan Vullings, hoofdredacteur van Boerderij Vandaag, in De Dag. "Boeren zijn daar enorm ontevreden over de prijs die ze voor hun producten krijgen."

En we hebben een bonusvraag voor je: wat is een grupstal? 

#466 - Wanneer speelt Rutte de baas?

dinsdag 26 november 2019, 12:09 uur

PFAS, stikstof, het lerarentekort, de Belastingdienst en burgerdoden. Het kabinet heeft nogal wat pittige dossier tegelijk op het bordje liggen. Ministers en staatssecretarissen liggen onder vuur, maar op welke momenten trekt Rutte de regie naar zich toe? In deze podcast praten we over de tactieken van de premier met politiek verslaggever Joost Vullings van EenVandaag. "Rutte blijft de oude personeelschef. Is er ruzie op de vloer dan hup, glaasje water erbij en uitpraten met elkaar."

#465 - Spermapotjes via de keukendeur in Oosterbeek

maandag 25 november 2019, 11:06 uur

Een gepensioneerde huisarts wilde in de jaren '70 en '80 ongewenst kinderloze stellen helpen om toch hun kinderwens in vervulling te laten gaan. Hij opende een eigen vruchtbaarheidskliniek en dat ging er heel geheimzinnig aan toe. Donoren brachten hun potjes met zaad via de keukendeur van de arts naar binnen. 

Het was een komen en gaan van mannen, blijkt nu uit onderzoek van journalist Paul Bolwerk van De Gelderlander. In De Dag vertelt hij hoe de inmiddels overleden arts te werk ging. Een van de anonieme donoren zou zelfs 150 nakomelingen hebben.

Bolwerk kwam tijdens zijn zoektocht in contact met Willy Egbers. Hij doneerde in die tijd meerdere keren sperma en hij blijkt vijf zoons en een dochter te hebben. "Dat is echt een rijkdom in mijn beleving." Dat het er een beetje schimmig aan toe ging maakte Egbers niet uit. "In die tijd praatte je er ook niet over. De arts is altijd heel respectvol te werk gegaan."

#464 - Wat voor toekomst hebben kinderen uit IS-gebied?

vrijdag 22 november 2019, 10:58 uur

Tientallen IS-vrouwen proberen via de rechter af te dwingen dat zij of tenminste hun kinderen terug kunnen keren naar Nederland. Maar wat voor leven kunnen die kinderen hier dan hebben? In De Dag kijken we over de grens naar de Belgische aanpak. Daar hebben ze al meer ervaring met terugkeerders. Volgens Peter Jan Bogaert van het Vlaamse Agentschap Jongerenwelzijn kunnen deze kinderen integreren in onze maatschappij, hij vertelt wat daarvoor moet gebeuren.

#463 - Hoe kon het zo ver komen met prins Andrew?

donderdag 21 november 2019, 13:06 uur

"Nou ja, goed. Als er al een feestje was dan was het maar een klein feestje." Een hakkelende prins Andrew probeerde deze week bij de BBC zijn blazoen op te poetsen na vragen over zijn banden met Jeffrey Epstein. Delen van het interview leidde tot grote verbazing bij de Britten en inmiddels heeft hij besloten om geen publieke functies meer te vervullen. In deze podcast nemen we zijn leven onder de loep. Wie is hij? Wat is er allemaal gebeurd en wat heeft hij geleerd van de schandalen? Correspondent Lia van Bekhoven vertelt je alles wat je moet weten.

Een verziekte werksfeer, leidinggevenden die misstanden afdekken en groot wantrouwen richting elkaar. Dat is hoe agenten het Team Criminele Inlichtingen omschrijven in klachten. En dat voor een team dat belangrijk en gevaarlijk werk doet. Argos en NRC onderzochten wat er precies speelt en inmiddels is er een onafhankelijk onderzoek naar de misstanden aangekondigd. In deze podcast praten we met onderzoeksjournalist David Davidson van Argos over de vertrouwenscrisis.

"K-zwarte, k-neger, katoenplukker", Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira drukt zich nog netjes uit als hij vertelt wat Bossche supporters naar hem riepen vanaf de tribune. Moreira kreeg spreekkoren over zich heen met Sinterklaasliedjes, racistisch bedoeld. Waarom zijn supportersgroepen vatbaar voor racisme en waarom springen ze graag in de bres voor Zwarte Piet? Die vragen proberen we in deze podcast te beantwoorden met socioloog Ramón Spaaij en Omroep Brabant-verslaggever Jessica Ranselaar.

#460 - Op uitwisseling in 'warzone' Hongkong

maandag 18 november 2019, 13:52 uur

Hekken, omgezaagde bomen en extra controles: de Nederlandse MBA-student Femke Bellemakers komt niet meer makkelijk haar campus in Hongkong op. "De campus zelf is spookachtig verlaten, maar vlak daar buiten is het echt een 'warzone' van barricades." Morgen vliegt ze weg uit Hongkong, net als veel andere Nederlandse studenten de afgelopen dagen hebben gedaan. 

In De Dag vertelt ze hoe zij de demonstraties beleefd. Echt onveilig heeft ze zich nooit gevoeld. "Zowel demonstranten als de politie willen niet negatief in het nieuws komen. Dan is een westerse student die iets overkomt het laatste wat je wil."

En we blikken met China-correspondent Sjoerd den Daas vooruit. Hij denkt dat een gewelddadig ingrijpen door het Volksbevrijdingsleger nog ver weg is, maar ziet wel dat China de druk op andere manieren opvoert. "Het eindspel van de protesten is afgelopen weekend weer een stapje dichterbij gekomen"

Amerikaanse media berichten ieder op hun eigen manier over de openbare verhoren in het afzettingsonderzoek naar president Trump. Maar ook de Republikeinen en Democraten kunnen er wat van. Beide partijen framen en spinnen er op los om de publieke opinie te doen kantelen.

"In die informatiestrijd moet je als gewone Amerikaanse burger maar proberen te bepalen wat je denkt dat de waarheid is", zegt Amerikadeskundige Simone Tukker van EenVandaag.

In De Dag zet ze op een rij wat er tijdens de verhoren is gebeurd en wat het meest opviel. Tukker: "Wat je er ook van vindt, het was een roerige week in Washington DC en zeker eentje die de geschiedenisboeken in gaat."

#458 - De rotmaatregelen waar het níet over ging

donderdag 14 november 2019, 12:14 uur

Een 'rotmaatregel' noemde premier Rutte gister het terugdringen van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur. Een andere maatregel, om de hoeveelheid eiwit in veevoer te verlagen, bleef onderbelicht.

Over dat veevoerbesluit spreken we in De Dag met hoofdredacteur Esther de Snoo van land- en tuinbouwvakblad Nieuwe Oogst en met Jan Dijkstra, universitair hoofddocent rundveevoeding bij Wageningen University & Research. Dijkstra denkt dat er veel winst te behalen valt met aangepast veevoer. "Boeren geven nu vaak iets meer eiwit dan nodig is dus deze maatregel is redelijk makkelijk in te voeren."

Volgens De Snoo hebben weinig boeren problemen met de eiwitmaatregel, maar vinden ze wel dat het overheidsbeleid te vaak verandert. "Boeren hebben nu het idee dat ze met een blinddoek om aan het boeren zijn, dat ze niet precies weten waar het kabinet naar toe wil. Ze hebben juist behoefte aan stabiel beleid."

#457 - De president die zijn politieke erfenis verpestte

woensdag 13 november 2019, 14:24 uur

De afgetreden Boliviaanse president Morales kwam toen hij nog een cocaboer was regelmatig naar Nederland. "Het was een ingetogen en vriendelijke man", herinnert Latijns Amerika-correspondent Edwin Koopman zich. De twee spraken elkaar in die tijd regelmatig bij het koffiezetapparaat van de Nederlandse Wereldomroep.

In De Dag neemt hij de politieke carrière van Morales onder de loep. Volgens Koopman heeft Morales veel maatregelen genomen die tot dan toe ondenkbaar waren. Zo was hij de eerste president die er in slaagde om geld dat buitenlandse bedrijven in Bolivia verdienden met gaswinning, grotendeels in het land zelf te houden.

Koopman: "Morales heeft zijn land op een positieve manier radicaal veranderd, maar nu lijkt het wel alsof hij Bolivia bewust onbestuurbaar probeert te maken."

Disneyliefhebbers hebben lang uitgekeken naar vandaag: streamingdienst Disney+ is officieel beschikbaar. De pilot kwam twee maanden geleden uit in Nederland, maar vanaf nu kan de hele wereld onbeperkt kijken naar Mickey Mouse, Toy Story, alle superhelden uit het Marvel-universum en Star Wars. 

Dat betekent dat er voor kijkers wéér een streamingdienst bij is gekomen. Waar kies je voor en wordt het eigenlijk niet een beetje veel? We praten er in De Dag over met Jasper Stads van NOS op 3 en techredacteur Nando Kasteleijn.

Stads is groot liefhebber van Disney en is blij dat al zijn favoriete films nu onder een dak te zien zijn. Al leidt die versnippering van de markt wel tot keuzestress. "Het is lastig om alles bij te houden." Kasteleijn beaamt dat, want als we even gaan tellen, dan komen we uit op minimaal tien verschillende diensten in binnen- en buitenland.

Beyoncé had het vast niet zo bedoeld toen ze haar liedje Single Ladies schreef, maar speciaal voor alle vrijgezellen vliegen de koopjes je vandaag om de oren. In China dan vooral, want daar is Singles Day het grootste shop-evenement van het jaar. In Nederland is het zo ver nog niet, al komen er ieder jaar steeds meer winkels bij die zich toch wagen aan Singles Day.

In De Dag vragen we aan hoogleraar bedrijfskunde Cor Molenaar of dit relatief nieuwe fenomeen hier ooit net zo groot kan worden als bijvoorbeeld Black Friday. Of is de markt inmiddels wel verzadigd met allerlei speciale koopjesdagen?

En hoe zit dat in China? Het begon ooit als een dag waarop vrijgezellen een beetje extra aandacht voor zichzelf hebben. Totdat webwinkel Alibaba yuan-tekens zag in het concept. Correspondent Sjoerd den Daas neemt ons mee in de shopmania die Singles Day heet.

#454 - 'Oost-Berlijn was een soort klein paradijsje'

vrijdag 8 november 2019, 11:37 uur

Op 9 november 1989 gebeurde er in Duitsland iets dat de bevolking voor lange tijd onmogelijk hield: de grens tussen Oost en West was er ineens niet meer. De Muur werd doorbroken en vrijheid was in een klap een feit.

Ulrike Nagel groeide als een gelukkig kind op in Oost-Berlijn. Ze was tien toen het IJzeren Gordijn viel. In De Dag blikt ze terug op die tijd en hoe het was toen ze voor het eerst in West-Berlijn kwam. "Iemand drukte wel vijftig rietjes in mijn handen bij de McDonald's en zei: 'die mag je hier gratis meenemen!'."

De grensovergangen waren dertig jaar geleden dan wel open, de Muur en alles daar omheen stond er nog. Er was in heel Europa maar één bedrijf met een enorme betonknipper die de klus kon klaren en dat was Stolwerk in Breda. Sjef Snelders werd naar Berlijn gestuurd en hij vertelt hoe dat was.

#453 - Nee, de boeren zijn niet boos op jou

donderdag 7 november 2019, 11:27 uur

De dierenactivisten die eerder dit jaar een stal in de gemeente Boxtel bezetten hebben gisteren een veel te lage straf gekregen, vindt veehouder Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force.

Ze is net als veel andere boeren boos, maar niet op jou. "We voelen ons door de politiek en het rechtssysteem in de steek gelaten, niet door de burger", zegt ze in De Dag.

En wees gerust, dit is geen boze-boeren-podcast. Met Van Keimpema bespreken blikken we terug op de afgelopen weken en vooruit. Want hoe ziet de toekomst van de agrarische sector er eigenlijk uit? 

#452 - 100 jaar radio in vijf opmerkelijke fragmenten

woensdag 6 november 2019, 12:52 uur

Als klein jongetje zat radiorecensent Vincent Bijlo al aan de radio gekluisterd. "Ik vond het fascinerend hoe radio tot leven kwam in mijn kamer", vertelt hij in De Dag. 

Het is vandaag precies 100 jaar geleden dat de eerste publieke radio-uitzending te horen was. Bijlo loodst je langs de meest opmerkelijke fragmenten uit de Nederlandse radiogeschiedenis. Met onder meer een uitzending vanaf een zinkend Veronica-schip, gortdroge waterstanden en een emotionele Frénk van der Linden vanaf het Plein van de Hemelse Vrede in Peking. 

Het is een groot drama voor de kerkgemeenschap in Hoogmade. Gisteren brandde de Onze-Lieve-Vrouw-Geboortekerk volledig af. Vicevoorzitter van het parochiebestuur Paul Snoek vertelt hoe hij the day after beleeft. 

Drie jaar geleden brandde de torenspits van de Sint Laurentius-kerk in Weesp volledig af. De Noord-Hollandse plaats was in een klap een gezichtsbepalend symbool kwijt. Eigenaar Cees van Vliet blikt terug op de brand en legt uit hoe hij alles op alles gezet om de spits te herstellen. 

#450 - Wat de vakbond?! De kunst van het onderhandelen

maandag 4 november 2019, 11:28 uur

Een landelijke onderwijsstaking. Dat was het plan. Maar na een toegezegde 460 miljoen euro, trok de Algemene Onderwijsbond die stakingsoproep in. Daarna kwam een storm aan kritiek, met als gevolg opnieuw een stakingsoproep. Wat ging hier mis? En hoe verloopt zo'n onderhandeling normaal? We praten met Doekle Terpstra. Hij was tot 2005 voorzitter van de vakcentrale CNV.

In Den Haag dient vandaag een politiek geladen kort geding. Een groep van 23 Nederlandse IS-vrouwen en hun 56 kinderen willen de Nederlandse Staat met de rechtszaak dwingen om ze op te halen uit Koerdische gevangenkampen in Noord-Syrië.

De Belgen zijn al een stapje verder. In een soortgelijk kort geding is al een uitspraak gedaan. En er ligt een draaiboek klaar voor IS-kinderen, waardoor in een eerder stadium al meerdere kinderen uit het kalifaat zijn teruggekeerd naar België.

In De Dag vergelijken verslaggevers Mattijs van de Wiel (NOS) en Anne Vanrenterghem (VRT) beide zaken.

Ze heeft nooit het gevoel gehad dat ze afstamde van tot slaaf gemaakten. Toch zag actrice en presentatrice Gerda Havertong de namen van haar voorouders staan in het Surinaamse slavenarchief. "Mijn hand begon te trillen. Zo duidelijk zien hoe mijn voorouders niet meer als mens werden behandeld, daarvan ga je bibberen", zegt ze in De Dag.

Vanaf vandaag zijn de Surinaamse slavenregisters volledig online beschikbaar. Een project dat historicus en initiatiefnemer Coen van Galen zeker 2,5 jaar kostte. Ook hem spreken we.

Havertong is blij met het register en vindt dat slavernij meer plek moet krijgen in het onderwijscurriculum van Nederland. "Als je dit soort dingen niet onderwijst, missen mensen kennis over hoe de huidige maatschappelijk verhoudingen tot stand zijn gekomen."

#447 - Versplinterd Libanon verenigd in protest, voor nu

woensdag 30 oktober 2019, 12:05 uur

In Libanon wordt al dertien dagen achter elkaar gedemonstreerd. De betogers zijn de huidige regering helemaal zat en willen dat het land een andere koers gaat varen. Inmiddels is premier Hariri gezwicht, hij stapt op. Maar wat gaat er nu gebeuren? Die vraag proberen we in De Dag te beantwoorden met correspondent Daisy Mohr en Libanonkenner Wafa Al Ali.

Het begon allemaal met een protest tegen plannen van de regering om een belasting in te voeren op apps als Whatsapp en Facebook. De demonstraties groeide uit tot een revolutie van een omvang die niemand aan had zien komen. "Zelfs de achterban van Hariri ging de straat op", vertelt Mohr.

#446 - 'Iedereen heeft een beetje PFAS in zijn lijf'

dinsdag 29 oktober 2019, 13:37 uur

Morgen trekken bouwbedrijven naar Den Haag om te demonstreren over nog een hoofdpijndossier van de overheid. Naast stikstof is er namelijk ook PFAS. Dat zit niet alleen in anti-aanbakpannen en in regenkleding, maar ook in de grond.

In De Dag vertelt Joke Herremans van het RIVM wat PFAS is en waar we het allemaal tegenkomen. Zelfs pizzadozen blijken niet veilig. En verslaggever Hans Andringa kijkt naar de politieke parallellen tussen de PFAS- en stikstofproblematiek.

Bijna twee decennia na de vuurwerkramp van Enschede is er een vraag nog altijd onbeantwoord: wat ging er nou precies mis? In De Dag reconstrueren we de ramp en de nasleep met NOS-journalist Hugo van de Parre en RTV Oost-verslaggever Jan Colijn.

Vandaag doen drie direct betrokkenen en onderzoeker Paul van Buitenen aangifte van strafbare feiten die begaan zouden zijn door de autoriteiten. Achter de aangifte gaat een complex verhaal schuil, van dissidente rechercheurs en verkeerde vuurwerketiketten.

Zo'n honderd journalisten hebben vandaag in Rotterdam gedemonstreerd voor de vrijlating van NOS-journalist Robert Bas. Hij is in gijzeling genomen op last van een rechter-commissaris omdat hij geen antwoord wil geven op een vraag over één van zijn bronnen.

In De Dag bespreken we de zaak met journalist Marcel Haenen, die initiatief nam voor het protest, en met advocaat en emeritus hoogleraar informatierecht Egbert Dommering. Hij ziet de zaak als testcase voor de toekomst van de journalistiek en plaatst vraagtekens bij het besluit van de rechter-commissaris. "De rechter heeft recht op bronbescherming wel heel beperkt uitgelegd", aldus Dommering.

#443 - Johnsons brexitdeal uitgelegd

donderdag 24 oktober 2019, 12:09 uur

Tussen al het politieke rumoer door, zou je bijna vergeten dat Boris Johnson wel een deal heeft gesloten met de EU, waar het parlement ook mee aan de slag wil. Die deal gaan we in deze podcast ontleden met Rem Korteweg van instituut Clingendael.

Zo is er een verschil tussen de deal en de aanvullende politieke verklaringen. En daar zit de speelruimte, zegt Korteweg: "Alles wat in die politieke verklaringen staat, moet je met een hele grote korrel zout nemen."

Als Johnsons deal het haalt, is er overigens nog geen reden voor slingers. "Dan denken we dat we een nodealbrexit hebben voorkomen, maar in feite stellen we hem een jaartje uit."

#442 - Millennials op zoek naar koloniale roots

woensdag 23 oktober 2019, 13:10 uur

De koloniale geschiedenis van Nederland ligt steeds verder achter ons, maar dat betekent niet dat de verhalen wegzakken. Ze komen juist los: verhalen die ouders niet aan hun kinderen wilden vertellen, maar wel aan hun kleinkinderen. Zo bewijst Amber Nefkens (31), die een voorstelling maakt over haar oma en het land dat er niet meer is: Nederlands-Indië. Het hielp haar bij de zoektocht naar haar identiteit.

Hij werd als 'progressieve wonderboy' verkozen, maar verzandde in politieke relletjes en kwam beloftes niet na. Desondanks wint Justin Trudeau met zijn Liberale Partij opnieuw de Canadese verkiezingen. Wat heeft de 'Canadese Kennedy' de afgelopen jaren bereikt? Dat bespreken we met Jeanette den Toonder van het Centrum voor Canadese Studies.

Trudeau legaliseerde cannabis, ving duizenden Syrische vluchtelingen op en stelde een zeer divers kabinet samen. Tegelijkertijd gaf hij ondanks zijn klimaatretoriek toestemming voor de aanleg van een oliepijpleiding en kwam hij onder vuur te liggen om een blackface-foto.

Blijkt de progressieve belofte van Trudeau rechtser dan beloofd? "Trudeau heeft zich niet kunnen verweren tegen de macht van het geld."

#440 - Tot op het bot verdeeld in Catalonië

maandag 21 oktober 2019, 14:43 uur

Zowel voor- als tegenstanders van een onafhankelijk Catalonië laten steeds duidelijker van zich horen. Terwijl 's avonds separatistische demonstranten de straat op gaan, verzamelden zondagmiddag pro-Spaanse Catalanen zich op pleinen en in straten.

"Vooral afgelopen vrijdag was het hier echt een warzone", zegt Joost Baggen in De Dag. Hij woont en werkt al bijna 20 jaar in Barcelona. "Overdag kan je prima een wandeling maken, maar 's avonds blijf ik liever binnen."

Maar ook onder de separatistische demonstranten heerst verdeeldheid, weet docent Politieke Cultuur en Nationale Identiteit Eric Storm. "Je hebt een groep die op korte termijn onafhankelijkheid willen afdwingen, maar ook een groep die op langere termijn denken en onafhankelijkheid het liefst via een meerjarenplan bereiken." Storm loodst ons langs de geschiedenis van Catalonië.

Een groot deel van de burgemeesters plaatst vraagtekens bij de Wet Damocles, ontdekte onderzoeksjournalist Sander Bartling van Reporter Radio. Met die wet mogen burgemeesters drugspanden sluiten, maar vaak krijgen ze daar de middelen niet voor.

"Een burgemeester die ik sprak, voelt zich als een sheriff met een klappertjespistool", vertelt Bartling in De Dag. Hij legt uit tegen welke problemen burgemeesters aanlopen bij het uitvoeren van de wet.

#438 - Zo ziet een weekendje Londen er na de brexit uit

donderdag 17 oktober 2019, 11:33 uur

Wandelen langs de Thames, kerstshoppen bij Harrods. Je bent in een ogenblik in Londen voor een weekendje weg, maar blijft dat wel zo? Wat gaat er na de brexit veranderen voor reizigers? Er lijkt nu een akkoord met de EU te zijn, maar of dat overeind blijft tot de uittredingsdatum is nog niet zeker. In deze podcast gaan we daarom uit van een no deal, het 'ergste' geval dus. In deze podcast hoor je wat de gevolgen zijn voor je telefoon, je auto, je verzekeringen en je bankzaken.

Twee jaar geleden raakte de wereld in de ban van #MeToo. Duizenden vrouwen en mannen stonden op om te vertellen over hun ervaring met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Inmiddels is er veel veranderd, maar toch blijkt de machtsstructuur achter #MeToo nog steeds te bestaan, vertelt Eelco Bosch van Rosenthal in podcast De Dag.

Hij sprak voor Nieuwsuur met Ronan Farrow, die filmproducent Harvey Weinstein ten val heeft gebracht. Farrow schreef een boek over de schandalen. En in Nederland bleek ook een Weinstein rond te lopen, ontdekte journalist Frank Waals; castingdirector Job Gosschalk.

#436 - Hoe India een wereldmacht aan het worden is

dinsdag 15 oktober 2019, 11:30 uur

Het koningspaar is bezig met een groot staatsbezoek aan India. Niet zonder reden, want met 1,3 miljard inwoners en een economische groei van 7,3% is het land hard op weg een wereldmacht te worden. De prominente positie op het wereldtoneel is iets van de laatste jaren, vertelt filosoof, politicoloog en bestuurskundige Haroon Sheikh.

Premier Modi doet alles om de trots en economie van het land te ontwikkelen. Tegelijkertijd blijft de onderklasse achter, probeert China invloed in buurlanden te verkrijgen en bedreigt de hindoe-nationalistische agenda van Modi de positie van moslims. Blijft India een arm ontwikkelingsland of zou 'wereldmacht' India de lachende derde kunnen zijn in de handelsoorlog tussen de VS en China?

Jongens die seksueel worden misbruikt moeten beter worden geholpen. Dat zeggen organisaties die zich inzetten voor kinderen die seksueel misbruik hebben meegemaakt tegen het Jeugdjournaal. We gaan het hebben over de impact die misbruik kan hebben op mannen.

De focus ligt namelijk vaak op seksueel misbruik van meisjes. Verslaggever Bart Tuinman sprak met Mark. Toen hij 15 was, is hij door een oudere man misbruikt. En Obed Brinkman maakte in zijn jeugd misbruik mee. Pas sinds deze zomer durft hij zijn verhaal te vertellen.

#434 - Wie zijn de Koerden eigenlijk en wat willen ze?

vrijdag 11 oktober 2019, 11:33 uur

Kranten en journaals openen al een paar dagen met de Turkse inval in het noordoosten van Syrië. Koerden die in het gebied wonen, voelen zich in de steek gelaten door Europa en de Verenigde Staten. Door iedereen eigenlijk. In De Dag gaan we het hebben over de Koerden.

Want wie zijn de Koerden ook alweer? Waar wonen ze en wat willen ze? Hoogleraar Joost Jongerden van de Universiteit van Wageningen en filmmaker Reber Dosky leggen dat uit.

Het eitje, de zaadcel en het condoom over een banaan. Dat was lange tijd wel zo'n beetje wat scholieren op school leerden over seks. Vaak geen woord over grenzen herkennen, porno, sexting, plezier in seks of andere seksualiteiten. Dat kan beter, vinden scholieren zelf. In deze podcast praten we daar met hen over. Max Nobel (17) en Fleur Mooren (18) werkten samen met Rutgers aan een onderzoek over seksuele voorlichting op school.

Niet iedereen is het er mee eens, maar toch wordt vandaag een standbeeld van stadhouder Willem van Oranje onthuld in Dordrecht. In de geschiedenisboeken staat hij bekend als de Vader des Vaderlands, maar dat imago is pas vrij recent ontstaan, vertelt historicus Pieter Gerrit Kroeger in De Dag. 

Hij legt uit door wie het imago is opgebouwd en vertelt hoe de stadhouder verwant is aan onze huidige koning. "Ze delen 0,0 procent hetzelfde bloed", aldus Kroeger.

Noord-Macedonië en Albanië staan te springen om lid te worden van de Europese Unie, maar vooral Nederland vindt de Balkanlanden nog niet klaar voor toetreding. De Tweede Kamer debatteert vandaag over de kwestie. In podcast De Dag duiken we daarom dieper in de mogelijke uitbreiding en wat toetreding voor Oost-Europese landen betekent.

#430 - Ontslag nemen via Instagram is geen goed idee

maandag 7 oktober 2019, 11:59 uur

De combinatie politici en sociale media is niet altijd een gelukkige. Toen de Haagse burgemeester Pauline Krikke gisteren haar aftreden via Instagram bekendmaakte, trok John Bijl even zijn wenkbrauwen op. Hij houdt politici in de gaten, in de pers, op sociale media en tijdens raadsvergaderingen en leert nieuwkomers via het Periklesinstituut hoe de politiek werkt. "Je hoeft een presentator in Hilversum niet te vertellen dat het moeilijk is om betrokken over te komen in een video, maar burgemeesters mag je dat best vertellen", analyseert hij het Instagramfilmpje van Krikke. In deze podcast praten we met Bijl over beeldvorming en politieke communicatie op sociale media.

Nederland begint steeds meer op een narcostaat te lijken. Politie en justitie willen meer slagkracht. Hoe zit dit wereldje in elkaar? Universitair hoofddocent Damian Zaitch deed jarenlang veldonderzoek in de Colombiaanse gemeenschap en drugsmaffia in Nederland.

Richard de Mos was en is trots op zijn 'ombudspolitiek': het luisteren naar de belangen van ondernemende burgers en die doorspelen aan de juiste plekken in de gemeente. Maar hoe zorg je dat je als politicus hier niet in doorslaat?

Die vraag stellen we aan Marcel Boogers, hoogleraar Innovatie en Regionaal Bestuur en Hans Groot, de drijvende kracht achter het Steunpunt Integriteitsonderzoek Politieke Ambtsdragers. Zij noemen het onderzoek naar Richard De Mos en Rachid Guernaoui "uitzonderlijk".

Volgens Boogers is het in de gemeentepolitiek moeilijker om belangenverstrengeling tegen te gaan dan in de landelijke of provinciale politiek. "Je bent ook lid van de lokale sportclub en kent mensen met bedrijfsbelangen veel beter. Je zit overal dichter op, dus ook over de belangen die je tegen elkaar moet afwegen."

Hij stelt in De Dag dat er eerder had moeten worden ingegrepen. "De schijn van belangenverstrengeling was er al veel langer dis het is vreemd dat het niet eerder is onderzocht. Burgemeester Krikke had er serieus naar moeten kijken."

#427 - 'De boer die best wil, wordt gek in Nederland'

woensdag 2 oktober 2019, 12:14 uur

Boeren voelen zich niet gesteund, dat mag na gisteren geen geheim meer zijn. Hans Marijnissen en Joop Bouma van Trouw wisten dat al lang. Zij begonnen vorig jaar het project 'De staat van de boer', om te onderzoeken wat er nou broeit in de agrarische sector. "In de geluiden op het Malieveld hoor je ook de stem van de veevoederfabrikant en de fabrikant van bestrijdingsmiddelen. (..) En eventueel extra geld voor boeren gaat uiteindelijk toch naar de Rabobank." Marijnissen en Bouma zaten aan tafel bij boeren die zich niet vertegenwoordigd voelen, leed in stilte door moeten maken, iedere keer weer iets anders moeten doen en naar de mond gepraat worden. "De boer die best wil, wordt gek in Nederland."

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1