appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

De Dag

Elke werkdag neemt Elisabeth Steinz je in 'De Dag' mee in een verhaal over en achter het nieuws.

Podcast afleveringen

#701 - 'Politie laat veel coronafeestjes links liggen'

dinsdag 27 oktober 2020, 13:56 uur

Waar is het feestje? Nou, er is elke week wel ergens een feestje. Dat zeggen bezoekers van onder meer het illegale coronafeest dat dit weekend in Hilversum werd opgerold. Politiebond NPB bevestigt in podcast De Dag dat er heel veel illegale feestjes zijn. Zoveel zelfs dat de politie niet meer overal op afgaat. Het korps kampt met een structureel capaciteitsprobleem en de politiek moet daar volgens Jan Struijs van de NPB veel eerlijker over zijn. Als premier Rutte zegt dat er strenger gehandhaafd gaat worden, schets hij volgens Struijs geen eerlijk beeld. 

In de podcast ook een gesprek met Thijs Boer van de stichting N8W8 Rotterdam, een stichting die zich inzet voor een bruisend en toegankelijk nachtleven voor iedereen. Hij begrijpt de verontwaardiging over feestjes zoals in Hilversum, maar vindt het ook te makkelijk om het probleem af te doen als onverantwoordelijk gedrag van verveelde jongeren. Het kabinet verliest volgens hem uit het oog dat de behoefte van jongeren om elkaar op te zoeken niet weg zal gaan - ook niet met strengere handhaving - en hij vindt dat nachtclubs onevenredig hard geraakt worden in deze crisis. 'Rutte is waarschijnlijk nog nooit in een nachtclub geweest.'

#700 - Zakt het onderwijs door z'n hoeven?

maandag 26 oktober 2020, 13:49 uur

Het stijgend aantal coronabesmettingen maakt het steeds lastiger voor basisscholen om alle lessen door te kunnen laten gaan. Dat blijkt uit een rondgang van het NOS Jeugdjournaal, waarop ruim 500 scholen hebben gereageerd. Redacteur Joanke Dijkstra vertelt in podcast De Dag waar de scholen tegenaan lopen. Ze maken zich vooral zorgen over de continuïteit en kwaliteit van het onderwijs. En dat heeft een grote impact op zowel leerlingen als leraren.

Schooldirecteur Janneke Oosterman ziet het voor de komende maanden somber in, vertelt ze in de podcast. Ze maakt zich vooral zorgen over wat dit doet met de kinderen. Krijgen zij nog wel het onderwijs dat ze nodig hebben? Daarnaast is de vraag hoe lang leraren het nog volhouden om iedere dag al improviserend alle ballen in de lucht te houden.

#699 - De reis van Sjoerd Den Daas naar de Oeigoeren

vrijdag 23 oktober 2020, 14:31 uur

NOS-China-correspondent Sjoerd den Daas maakte een bijzondere en heftige reis naar Xinjiang, de regio in het Westen van China waar moslimminderheden zwaar onderdrukt worden. Mogelijk een miljoen Oeigoeren, Kazakken en anderen zitten daar in Chinese gevangenkampen opgesloten. Sjoerd wilde de kampen zelf zien en proberen mensen te spreken. Vanaf zijn aankomst op het vliegveld wordt hij gevolgd door de autoriteiten, die hem zijn hele reis op de hielen blijven zitten. Toch lukt het hem om beelden te schieten, en verhalen te horen.

In De Dag blikt hij terug op zijn reis en vertelt hij hoe hij sindsdien niet goed meer slaapt. Door de verhalen die hij gehoord heeft, de angstige blik van Oeigoeren die niet met hem durfden te praten en de mannen die hem overal volgden waar hij maar ging. Ook laat hij de soms gruwelijke getuigenissen horen van Oeigoeren die naar het buitenland vluchtten en die hij telefonisch kon bereiken.

#698 - Verpleeghuizen vrezen voor tweede 'stille ramp'

donderdag 22 oktober 2020, 13:43 uur

Het dreigt opnieuw helemaal mis te gaan in de verpleeghuizen. De coronabesmettingen lopen op en het zorgpersoneel valt massaal uit. Gemiddeld zit 10% van de medewerkers van verpleeghuizen ziek thuis en op sommige plekken is dat zelfs de helft van het personeel. Rode Kruis en leger springen al bij, maar de vraag is hoe lang dit vol te houden is en wat het betekent voor de ruim twee miljoen kwetsbare mensen die in Nederland in verpleeghuizen wonen of thuiszorg krijgen. 

In De Dag vertelt Amnon Weinberg van de zorgorganisatie Zorg en Behandeling voor Ouderen hoe nijpend de situatie is. Hij zag van dichtbij hoe mensen tijdens de eerste golf al door de hoeven zakten en hoe er sindsdien geen moment is geweest om bij te tanken. Weinberg is bang voor een tweede 'stille' ramp, waarbij het kabinet en het OMT teveel gericht zijn op de ziekenhuiszorg terwijl er rampzalige situaties dreigen in de verpleeghuizen. 

#697 - De terreuraanslag op Samuel Paty

woensdag 21 oktober 2020, 14:16 uur

Vrijdagmiddag na schooltijd werd de Franse geschiedenisleraar Samuel Paty in een rustig voorstadje van Parijs op straat vermoord en onthoofd. Een week eerder had hij in een les over de vrijheid van meningsuiting twee van de omstreden Mohammed-cartoons laten zien die al jaren tot bedreigingen, moordplannen en terreuraanslagen leiden. Terwijl Frankrijk rouwt om de zoveelste barbaarse aanslag op de kernwaardes van het land, komt de regering-Macron in actie tegen radicale moslims. 'Een existentiële strijd,' aldus de president. Maar hoe bereik je de wortel van het probleem? 

In De Dag vertelt NOS-correspondent Frank Renout over de terreuraanslag op Samuel Paty en de nationale schok die volgde. Dat juist een docent het doelwit was, doet extra veel pijn, vertelt Renout. Er zijn meer leraren die zich niet veilig voelen als ze het over gevoelige onderwerpen hebben op school. Ze wijzen daarbij met name naar de ouders van leerlingen, die zich steeds meer bemoeien, kritiek leveren op het lesprogramma en geen respect hebben voor de vrijheid van de leraar.

De Amerikaanse verkiezingen zijn over twee weken, maar op veel plekken in het land kan er al gestemd worden en dat wordt ook massaal gedaan. Er is onder Democratische en Republikeinse stemmers veel enthousiasme om te gaan stemmen. Goed nieuws zou je zeggen, maar dat vindt niet iedereen. In vijfentwintig veelal 'Republikeinse' staten wordt het met wet- en regelgeving geprobeerd om het kiezers moeilijk te maken hun stem uit te brengen. Kiezersonderdrukking heet dat en het gebeurt al sinds jaar en dag. 

Amerika-journalist Laila Frank vertelt in De Dag over waar het fenomeen vandaan komt, hoe het werkt, welke kiezersgroepen er de dupe van zijn en wie er baat bij heeft. Kiezersonderdrukking is volgens Frank een groot thema tijdens de komende verkiezingen en de hamvraag is: kan het invloed hebben op de uitslag?

#695 - Wat is er aan de hand in Tsjechië?

maandag 19 oktober 2020, 13:38 uur

Het gaat helemaal niet goed met de aanpak van corona in Tsjechië. Alleen al in oktober kwamen er honderdduizend nieuwe besmettingen bij en het aantal doden is verdubbeld. Tsjechië heeft de hoogste besmettingscijfers van Europa. En dat terwijl het land bij de eerste golf juist werd geroemd om de corona-aanpak - toen hoorden de Tsjechen bij de beste landen van Europa. Wat is er aan de hand? 

Laura Postma woont en werkt in de Tsjechische hoofdstad Praag, ze is freelance journalist voor onder meer Bureau Buitenland. In podcast De Dag vertelt ze hoe na een hele snelle en strenge lockdown in het voorjaar vervolgens deze zomer de teugels werden losgelaten, met snel oplopende besmettingscijfers tot gevolg. Vorige week werden opnieuw ingrijpende maatregelen ingevoerd, maar 'mensen hebben er geen zin meer in', vertelt Postma. De nieuwe lockdown leidde gisteravond tot het eerste grote protest tegen coronamaatregelen tot nu toe in Tsjechië. 

Sinds de persconferentie afgelopen dinsdag hebben we er een nieuw woord bij: alcoholklok. Na 20.00 uur 's avonds mag er in de winkels geen alcohol verkocht meer worden. Winkels zelf zijn verantwoordelijk voor de naleving en in de praktijk komt dat erop neer dat vaak jonge supermarktmedewerkers te maken krijgen met gefrustreerde, boze of zelfs agressieve klanten. Wordt er niet teveel van hen gevraagd en doen hun werkgevers wel genoeg om ze een veilige werkplek te bieden?

In De Dag vertelt supermarktmedewerker Carin Steenbergen over haar ervaringen sinds de eerste coronamaatregelen in supermarkten van kracht zijn. Ze werkt al zeventien jaar bij Lidl maar ziet dat de agressie de laatste tijd flink toeneemt. Een beeld dat FNV Handel herkent, zegt bestuurder Mari Martens. Hij vindt dat supermarkten veel meer voor hun personeel kunnen doen. Het beste nu is volgens hem om alle winkels om acht uur te sluiten.

Het wordt een van de belangrijkste uitspraken in de geschiedenis van Griekenland genoemd, een overwinning van de democratie. De rechter in Athene oordeelt dat de rechtsextremistische, neonazistische partij Gouden Dageraad een criminele organisatie is, waarvan de top knokploegen aanstuurde om migranten en linkse rivalen te intimideren, aan te vallen en zelfs te doden. Tientallen leden moeten de gevangenis in, onder wie de volledige fractie die in het Griekse parlement zat toen de partij tijdens de kredietcrisis de derde grootste partij van Griekenland was.

NOS-correspondent Conny Keessen vertelt in De Dag hoe een partij, waarvan de leider Hitler vereert en de holocaust ontkent, zo groot kon worden en hoe het uiteindelijk ook gelukt is om de partij weg te vagen. Met de leiders in de gevangenis en geen vertegenwoordiging meer in het parlement is de vraag: is het nu gedaan met Gouden Dageraad? En wat is er over van de ideologie, die onder invloed van een economische crisis en een grote aanwas van migranten, kort geleden nog zo groot was? 

#692 - De routekaart: sleutel tot meer draagvlak?

woensdag 14 oktober 2020, 12:51 uur

Tot er een coronavaccin is moeten we leren leven met maatregelen die telkens aangescherpt of afgeschaald worden, afhankelijk van het aantal besmettingen. Maar hoe krijg je burgers daar op langere termijn in mee, als het draagvlak nu al steeds verder afbrokkelt? Het nieuwe toverwoord is: de routekaart. Een idee dat lijkt op het veelgeroemde 'Ierse model'. Hoe werkt het en is het de sleutel tot een succesvol coronabeleid?

In De Dag legt Marco Zannoni van het COT, het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, uit hoe het systeem werkt en wat er de sterke en zwakke punten van zijn. De routekaart biedt volgens hem houvast en perspectief, maar het betekent zeker niet dat de discussie over de maatregelen nu weggenomen is. Zo is ook te zien in Ierland en het Verenigd Koninkrijk, waar een zelfde soort systeem is ingevoerd. 

#691 - De covid-campagne van president Trump

dinsdag 13 oktober 2020, 13:11 uur

De Amerikaanse president Trump heeft zijn verkiezingscampagne hervat met een grote bijeenkomst in Florida. De komende dagen staan er meer dan dit soort rally's op het programma. De Trump-campagne kwam volledig op z'n kop te staan toen niet alleen de president, maar ook een groot deel van zijn staf positief getest werd op corona. Hoe konden zij, vanuit quarantaine, de kiezers nog bereiken? 

In De Dag vertelt Amerikanist Sara Polak hoe het team-Trump met strak geregisseerde video-updates en mediamomenten alles in het werk stelt om zoveel mogelijk aandacht bij de president te houden. Ondertussen is er een draai gegeven aan de politieke boodschap van Trump. Tot zijn besmetting sprak hij liever over andere onderwerpen, maar nu hij niet meer om corona heen kan, past hij zijn retoriek daar op aan. Maar slaat zijn boodschap aan? 

#690 - Wat doen andere Europese corona-hotspots?

maandag 12 oktober 2020, 13:45 uur

Terwijl het kabinet zich in Nederland buigt over nieuwe coronamaatregelen, in De Dag een rondje langs drie landen in Europa waar de besmettingen ook hard oplopen. Wat doen Spanje, Frankrijk en België om het tij te keren?

NOS-correspondenten Rop Zoutberg in Spanje, Frank Renout in Frankrijk en Bert van Slooten in België vertellen welke maatregelen er in hun land worden getroffen, hoe mensen reageren en hoe de autoriteiten omgaan met verzet tegen de maatregelen.

Edwin Renzen, de ondernemer achter de Stint, had er niet meer op gerekend dat hij ooit nog goedkeuring zou krijgen voor zijn vernieuwde versie van de elektrische bolderkar. Sterker, hij had net zijn personeel ontslagen een aangekondigd dat zijn bedrijf om ging vallen. Maar toen kwam er plots groen licht uit Den Haag: de BSO Bus, zoals de nieuwe Stint heet, mag gaan rijden. Twee jaar na het dodelijke ongeluk in Oss, dat het hele land schokte.

In die twee jaar is het Stint-drama uitgegroeid tot een uiterst gevoelig dossier voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat verantwoordelijk is voor de vergunning. De emoties liggen bij alle betrokken partijen aan de oppervlakte. In De Dag vertelt NOS-redacteur Babette Olde Hanhof hoe de klap van het ongeluk bij al die partijen nadreunde, hoe er geworsteld is op het ministerie en hoe het bedrijf van Renzen daar bijna de dupe van werd. 

#688 - Waarom er zelfs nu meer geld naar de koning gaat

donderdag 8 oktober 2020, 14:03 uur

De koning waarschuwde er op Prinsjesdag zelf voor: we zitten in een ongekende economische crisis en dat gaat iedereen voelen. Althans, hijzelf niet. De uitkering van koning Willem-Alexander en koningin Máxima gaat volgend jaar met 5% omhoog. Ze krijgen er bijna zeventig duizend euro belastingvrij bij, grofweg twee keer modaal extra dus. Hoe is dat uit te leggen in tijden van crisis? En waarom houdt de politiek zich, op wat vragen van de gebruikelijke kritische partijen na, zo op de vlakte?

Koninklijk Huis-verslaggever van de NOS Kysia Hekster vertelt in podcast De Dag hoe het kan dat er ieder jaar wel even discussie of verontwaardiging is, maar dat er nooit wezenlijk iets verandert. Is het tijd dat de financiële huishouding van de Oranjes gemoderniseerd wordt? En moet de koning niet zelf een gebaar maken?

#687 - De coronawet uitgelegd

woensdag 7 oktober 2020, 13:05 uur

Ruim een halfjaar nadat de eerste coronamaatregelen in Nederland werden ingevoerd, komt er eindelijk een wettelijke basis voor dat coronabeleid. De Tweede Kamer debatteert over de coronawet, waar vorige week al door een Kamermeerderheid een akkoord over werd gesloten. Dat ging niet zonder slag of stoot; zo'n beetje uit alle hoeken kwam hevige kritiek. Critici vragen zich af of gedragsregels waar verdeeldheid over is in de samenleving wel in een wet gebeiteld moeten worden en of de Kamer niet teveel buitenspel gezet wordt. 

In De Dag vertelt parlementair verslaggever Marloes Lemsom van EenVandaag wat er in de coronawet staat, waarom de emoties er zo hoog over oplopen en wat de voor- en nadelen van de wet zijn. 

In Nederland zijn ruim tienduizend mensen aan corona overleden. Een getal dat door alle cijfers die de afgelopen maanden voorbij zijn gekomen voor veel mensen abstract is. Door de discussie over statistieken en meetmethodes is het daarbij ook niet altijd duidelijk hoe we bij dat dodental komen en wat de statistieken ons verder vertellen.

Op deze eerste coronabezinningsdag, een landelijke dag voor iedereen die door corona met verlies te maken kreeg, herdenkt De Dag één van de tienduizend dodelijke slachtoffers in ons land. Een gezicht achter de kille cijfers. En NOS-redacteur Ben Meindertsma vertelt hoe ons beeld van de coronacijfers het afgelopen halfjaar is veranderd en welke lessen we daaruit kunnen trekken.

Instagram bestaat deze week 10 jaar. Wat begon als een platform om foto's er wat cooler uit te laten zien in een nostalgisch Polaroid-formaat en jaren zeventig kleuren is uitgegroeid tot een sociaal medium dat grote impact heeft op honderden miljoenen levens. In tien jaar tijd hebben we een heleboel foto's van koffie, yoghurt met granola en avocado's voorbij zien komen en hebben we de geboorte gezien van een mondiale selfie en filter-obsessie.

In De Dag bespreekt psycholoog én influencer Najla Edriouch wat er achter ons obsessieve streven naar een vlekkeloze look schuilt  en wat tien jaar Instagram heeft gedaan met ons zelfbeeld. "Op Instagram wordt het beloond om eruit te zien zoals de filters die je kiest."

#684 - Een week van massaontslagen

vrijdag 2 oktober 2020, 13:21 uur

De afgelopen week maakte het ene na het andere grote bedrijf bekend dat er honderden of zelfs duizenden banen tegelijk gaan verdwijnen. Shell, Tata, KLM, BAM en ook in het buitenland is het bijna dagelijks raak. Met de tweede coronagolf lijkt nu ook de grote ontslaggolf waar al zo lang voor werd gevreesd over het land te spoelen. Is dit het begin van nog veel meer ellende?

NOS-economieredacteur Nik Wouters blikt in podcast De Dag terug op een week waarin duidelijk werd dat er bij vier grote bedrijven ingrijpende reorganisaties aankomen. Bijna nergens zijn de ontslagrondes alleen aan corona te wijten. Toch voorspelt het niet veel goeds, want ook talloze kleinere bedrijven die afhankelijk zijn van de grotere bedrijven gaan dit voelen.

#683 - Sancties, sancties, altijd maar weer sancties

donderdag 1 oktober 2020, 14:03 uur

Als de EU de tanden wil laten zien, volgen er altijd sancties. Maar de personen tegen wie ze zijn gericht zijn er meestal niet erg van onder de indruk. Zelden brengen sancties echt verandering tot stand. Waarom staat minister Blok dan te "trappelen van ongeduld" om sancties tegen Wit-Rusland in te voeren? 

In De Dag legt Bertjan Verbeek, hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de Radboud Universiteit, uit wat sancties ondanks alle haken en ogen toch een belangrijk instrument maken. En soms zijn ze ook wél effectief. EU-correspondent Thomas Spekschoor vertelt welke maatregelen er tegen Wit-Rusland op tafel liggen en waarom alles zo lang duurt. 

#682 - Over de moeizame mondkapjesdiscussie in Nederland

woensdag 30 september 2020, 14:04 uur

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat er niet alleen in een paar grote steden maar in het hele land mondkapjes gedragen worden in publieke binnenruimtes. Verzet tegen een landelijke regel is er lang geweest, niet in de laatste plaats vanuit het OMT. Wat hield Nederland zo lang tegen? Wat is er nu aan de situatie veranderd? En wat weten we inmiddels meer over de zin en/of onzin van mondkapjes?

In De Dag vertelt wetenschapsjournalist Jop de Vrieze van Nieuwsuur hoe de discussie over mondkapjes zich het afgelopen halfjaar heeft ontwikkeld in Nederland en wat de wetenschappelijke inzichten inmiddels zijn. Terwijl de WHO al in juni adviseerde om mondkapjes te dragen, hield het kabinet hier de boot af. Wat was daarin de rol van het RIVM? 

#681 - Hoe 'sleepy' is Joe Biden?

dinsdag 29 september 2020, 09:38 uur

Donald Trump en Joe Biden staan voor het eerst tegenover elkaar tijdens een presidentieel debat. Volgens Trump is Biden slaperig, vergeetachtig, misschien zelfs seniel en dement. En hoewel de retoriek van Trump misschien overtrokken is, is het wel iets dat vaker opgemerkt wordt: Joe Biden lijkt niet scherp. Hij stottert, hakkelt en haalt af en toe de feiten door elkaar. Kan hij tegenwicht bieden aan de aanvallen van Trump?

In De Dag vertelt Amerika-kenner Victor Vlam hoe Joe Biden al zijn hele carrière wordt achtervolgd door zijn versprekingen en ongepaste opmerkingen. Maar het beeld dat het vaker gebeurt, klopt volgens Vlam ook. Hoe kan het dat de Democraten juist bij deze kandidaat zijn uitgekomen?

#680 - Jos B. spreekt - maar wat zegt hij?

maandag 28 september 2020, 14:31 uur

Er is dus toch een verklaring gekomen van Jos B., de hoofdverdachte in de zaak rond de dood van Nicky Verstappen. Het jongetje werd in augustus 1998 dood aangetroffen op de Brunsummerheide, niet ver van de plek waar hij op zomerkamp was. Al die tijd is het een raadsel gebleven wat er met hem is gebeurd. Jos B. kwam pas in 2018 in beeld na een dna-match. Hij heeft altijd ontkend dat hij iets met de zaak te maken heeft. Verder zweeg hij. Tot vandaag.

B. kwam met een videoverklaring, waarin hij vertelde dat hij het jongetje dood heeft gevonden op de plek waar de politie hem later ook aantrof. Waarom komt hij nu ineens met dit verhaal en wat betekent dat voor het proces? NOS-redacteur Thomas Kusters vertelt in podcast De Dag over hoe ingewikkeld deze zaak is voor het Openbaar Ministerie.

Er was steun, verontwaardiging, kritiek en spot en uiteindelijk deden de BN'ers die 'niet meer mee deden' ook niet meer mee aan hun eigen actie: ze verwijderden hun video's of nuanceerden hun boodschap. Blijft over de vraag waar we deze week nou met z'n allen eigenlijk naar hebben zitten kijken. En de Netflix-documentaire The social dilemma indachtig: in welke 'rabbit hole' zijn we collectief gevallen?

In De Dag een analyse van Madeleijn van den Nieuwenhuizen, bekend van het mediakritische instagramaccount Zeikschrift. Ze spreekt over de rol van de media in de storm van de #ikdoenietmeermee-actie, over de gevolgen van de snoeiharde reacties na het optreden van Famke Louise bij Jinek en het risico van toenemende polarisatie door de manier waarop wij met nieuws omgaan. 

#678 - Hoe Sinterklaas verdween van Curaçao

donderdag 24 september 2020, 13:33 uur

Een week na de intocht van Sinterklaas in Nederland, vaart de goedheiligman ook altijd naar de Antillen. Maar de overheid op Curaçao heeft dit jaar de subsidie voor de intocht in Willemstad geschrapt, omdat 'mensen van kleur en Afrikaanse afkomst zich gediscrimineerd voelen', zo staat in de persverklaring. In plaats van Sinterklaas wordt er nu gewerkt aan een nieuw kinderfeest op de internationale dag van het kind in november. Daarmee lijkt Sinterklaas definitief niet meer welkom. 

Sinds eind jaren '60 is er zo af en toe protest geweest tegen het koloniale karakter van het Sinterklaasfeest, maar jarenlang bleef het ook stil op Curaçao. Het beeld was dat de racisme-discussie die in Nederland steeds luider gevoerd werd, niet speelde op de Antillen. Dat blijkt toch anders te zitten. In De Dag vertelt Leoni Schenk van het Caribisch Netwerk van de NTR, hoe het uiterlijk van Sinterklaas en zijn hulpjes door de jaren heen meerdere keren veranderd is en hoe het gesprek over racisme lange tijd taboe was op het eiland. 

#677 - Redt Boris Johnson Kerstmis? 

woensdag 23 september 2020, 12:47 uur

Kom je aan Kerstmis, dan kom je aan de Britten. Dat weet premier Johnson als geen ander en daarom sprak hij in juli de hoop nog uit dat zijn land de coronateugels vóór Kerst kon laten vieren. Maar daar ging gisteren een streep door: hij kondigde juist strengere maatregelen aan die waarschijnlijk een half jaar blijven gelden. Een moeilijke boodschap voor een land dat toch al de meeste coronaslachtoffers in Europa kent en ook economisch het zwaarst getroffen wordt. Johnson zelf oogt vermoeid en afgeleid. De vraag wordt daarom al hardop gesteld: haalt hij Kerstmis zélf nog wel?

In De Dag vertelt correspondent Tim de Wit over de klap die de aankondiging van gisteren is voor het moreel en over de werkloosheid die zichtbaar oploopt. Over de baan van de premier kunnen we alleen speculeren, maar volgens Tim ziet het er niet goed uit. 

#676 - Waarom witwassen zo makkelijk is

dinsdag 22 september 2020, 13:00 uur

Na de Panama Papers en de Paradise Papers is er deze week een nieuw lek onthuld dat een inkijkje geeft in de wereld van schimmige financiële transacties. Het gaat om gelekte documenten van de Amerikaanse opsporingsdienst FinCEN en die leggen een wereld bloot van crimineel geld dat vrijelijk over de wereld wordt rondgepompt en witgewassen - met hulp van een reeks grote banken. In Nederland speelt ING een rol.

Van de duizenden miljarden aan illegaal verkregen geld die ieder jaar in de wereld in omloop zijn, wordt naar schatting op maar 1% beslag gelegd. De overige 99% blijft buiten schot. Hoe kan dat? Wat maakt witwassen kennelijk zo makkelijk, wat is de rol van banken, en gaan de FinCEN-files hier verandering brengen? In De Dag een gesprek hierover met Hans Nelen, hoogleraar criminologie aan de universiteit van Maastricht, en met Dirk Waterval, een van de Nederlandse journalisten die de FinCEN-documenten in handen kreeg. 

#675 - 'Niet méér testen, maar minder'

maandag 21 september 2020, 13:07 uur

Wie verkoudheidsklachten heeft, moet thuisblijven en zich laten testen op corona. Dat is, samen met 1,5 meter afstand houden, volgens het kabinet de belangrijkste manier om het virus te smoren. Maar is het wel uitvoerbaar? Al weken horen we over problemen met de testcapaciteit. Het kabinet doet er alles aan om die capaciteit op te voeren, maar is dat wel verstandig als het systeem van alle kanten vastloopt? Moet het testbeleid niet helemaal anders? 

In podcast De Dag vertelt Anne-Marie van Elsacker, medisch directeur van het Noord-Nederlandse testlab Certe, hoe haar team onder de werkdruk dreigt te bezwijken. Sinds februari lopen de labmedewerkers de benen uit het lijf en er wordt alleen maar meer van ze gevraagd. Ze pleit, net als andere laboratoria en de koepelorganisatie van de GGD's, voor een herbezinning van het testbeleid. Niet iedereen moet zich nog kunnen laten testen en een groot deel zou ook een mogelijk minder nauwkeurige test moeten krijgen zodat de 'belangrijke' gevallen en de reguliere zorg in de gespecialiseerde labs de aandacht krijgen die ze verdienen. 

#674 - Over dor hout en de Amerikaanse bosbranden

vrijdag 18 september 2020, 13:57 uur

Langs grote delen van de westkust van Amerika woeden al een maand bosbranden; de ergste in de geschiedenis. Volgens de gouverneurs van de zwaar getroffen staten Californie en Oregon is het hellevuur een voorbode op wat de VS vanwege klimaatverandering ook de komende jaren te wachten staat. President Trump houdt het op dor hout en slecht bosbeheer. Wat is nou de oorzaak en welke gevaren schuilen er in het inmiddels ook alweer fel gepolariseerde politieke debat over de branden?

In De Dag legt Cathelijne Stoof, natuurbranden-expert van de universiteit in Wageningen, uit dat de waarheid ergens in het midden ligt. In ieder geval is de ernst van de branden ongekend. Amerikadeskundige Maarten Kolsloot zet uiteen hoe de branden een dankbaar thema zijn in aanloop naar de presidentsverkiezingen.

#673 - Vijf jaar na 'dikke BMW'

donderdag 17 september 2020, 13:52 uur

Als Nederland meer dan de afgesproken honderd vluchtelingen uit het afgebrande kamp Moria zou willen opnemen, zou dat direct tot logistieke problemen leiden zoals we die kennen van het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis. De opvangplekken voor asielzoekers zitten overvol, zegt NOS-asielredacteur Reinalda Start in podcast De Dag. Er zou opnieuw gezocht moeten worden naar gymzalen, congreshallen en andere crisisopvangplekken.

Het is op de kop af vijf jaar geleden dat alle gemeenten een noodoproep kregen van toenmalig VVD-staatssecretaris Dijkhoff om vluchtelingen te helpen opvangen. Een periode van grote onrust volgde. In de podcast maken we de balans op: waren de zorgen die mensen toen hadden terecht? Hoe gaat het met de mensen die destijds naar Nederland kwamen? En is de asiel-opvang nu beter geregeld? (spoiler: nee)

#672 - De Titanenstrijd om TikTok

woensdag 16 september 2020, 12:56 uur

Tiktok wordt in de VS óf verboden óf de app moet deels verkocht worden aan een Amerikaans bedrijf, zodat de Amerikaanse gebruikersdata niet in handen kunnen vallen van de Chinese regering. Dat heeft president Trump gezegd en onderwijl zijn er meerdere partijen die op de razendpopulaire filmpjes-app azen. Een van die bedrijven, Oracle, heeft nauwe banden met Trump. Trekt die partij daarom nu aan het langste eind?

NOS-techredacteur Nando Kasteleijn maakt in De Dag een reconstructie van alle gebeurtenissen tot nu toe. Welke belangen spelen er op de achtergrond en hoe uitzonderlijk is de bemoeienis van Trump?

De derde dinsdag van september 2020 is er een voor in de geschiedenisboeken. Dit jaar is er op Prinsjesdag geen Ridderzaal, geen koets, geen driewerf hoera (want spreekkoren zijn verboden) en minister Hoekstra presenteert een uitzonderlijke begroting. Een begroting waarin afscheid wordt genomen van nóg een traditie: de Nederlandse zuinigheid. Steunpakketten, investeringen; het kan niet op in Den Haag. Waarom maakt niemand zich zorgen over de oplopende staatsschuld?

Politiek verslaggever van de NOS Roel Bolsius heeft voor De Dag uitgezocht hoe corona terug te zien is tot in de haarvaten van de begroting. Hij zet op een rij wat de pandemie ons grofweg kost. Economieredacteur Charlotte Waaijers vertelt waar het geld vandaan komt om alles te betalen en wat de risico's zijn de verleidingen van 'gratis geld'.

In de opstand tegen de Wit-Russische president Loekasjenko zijn vrouwen de afgelopen weken een steeds prominentere rol gaan spelen en ze worden ook steeds harder aangepakt door de politie. Toch gaan de protesten door; niet alleen op straat. Burgers bereiden zich voor op een verzet van een andere soort: samen, van onderop, verzinnen ze manieren om de regering dwars te zitten.

NOS-redacteur Chiem Balduk vertelt in De Dag over de rol van vrouwen in het Wit-Russische verzet en wat er voor plannen rondgaan in de sociale mediakanalen waar het verzet zich organiseert. Zo wordt er een manifest gedeeld met tips om de regering zoveel mogelijk tegen te werken.

#669 - Als je verantwoordelijk bent voor code oranje

vrijdag 11 september 2020, 13:49 uur

Het is even wennen voor Buitenlandse Zaken: hun reisadviezen werden altijd wel met belangstelling gevolgd, maar sinds corona liggen ze onder een vergrootglas en is er kritiek. De functie van de adviezen is ook veranderd: niet alleen de veiligheid van individuele reizigers staat centraal, maar tegenwoordig ook het beschermen van de volksgezondheid.

In De Dag vertelt Willemien Veldman van het ministerie van Buitenlandse Zaken hoe dat de totstandkoming van de reisadviezen beinvloedt en wat nu de overwegingen zijn. Directeur Frank Oostdam van de koepel van reisorganisaties ANVR pleit voor een ander systeem. Hij vindt dat de reisadviezen losgekoppeld moeten worden van de virusbestrijding, onder meer door reizigers sneltesten te laten doen. Maar werkt dat?

#668 - Gaat er teveel geld naar coronazorg?

donderdag 10 september 2020, 13:25 uur

In de zorg bestaan al jaren modellen die bepalen of behandelingen kosteneffectief zijn. Hoe zit dat bij corona? Wat kost een gemiddelde corona-patiënt, wat zijn we kwijt aan coronazorg en hoeveel hebben we over voor een behandeling?

In de podcast zet gezondheidseconoom Jochen Mierau van de Rijksuniversiteit Groningen op een rij wat we tot nu toe kunnen zeggen over de kosten van coronazorg. Arts-microbioloog Marc Bonten van het UMC Utrecht bepleit aan de hand van een eigen rekensom dat kosten geen rol mogen spelen in beslissingen over de aanpak van de pandemie.

#667 - 'Bye bye Moria'

woensdag 9 september 2020, 12:57 uur

Noodkreten waren er al maanden vanuit het overvolle vluchtelingenkamp Moria, dat sinds het begin van de coronacrisis in lockdown was. Het laatste beetje bewegingsvrijheid was de bewoners ontnomen en de dreiging van de oplopende coronabesmettingen in het kamp zorgde voor veel spanningen. Naar hulpverleners die riepen om de evacuatie van het kamp werd niet geluisterd. En dan nu: brand.

Matthias voor de Poorte besloot gisteravond meteen naar het kamp toe te gaan toen hij hoorde dat er brand was uitgebroken. In de podcast beschrijft hij wat hij aantrof. Mensen waren ook opgelucht, zegt hij, omdat het kamp er nu niet meer is.

Maar wat er dan nu met de vluchtelingen moet gebeuren is de vraag. Karin Arendsen, coördinator bij Stichting Bootvluchteling, durft in ieder geval niet meer op steun van de Griekse regering of de EU te rekenen, vertelt ze. Daarvoor is er de laatste jaren te veel gebeurd. Of eigenlijk: te weinig. 

#666 - De bijsluiter van het coronavaccin

dinsdag 8 september 2020, 08:51 uur

De Amerikaanse president Trump verwacht dat er in de VS in oktober, voor de verkiezingen, een coronavaccin geïntroduceerd kan worden. De Russische president Poetin keurde als eerste land een vaccin goed. Ook China werkt al met vaccins. Er lijkt een heuse wapenwedloop gaande rondom het coronavaccin, maar leidt het ook tot bruikbare resultaten?

Wetenschapsjournalist Jop de Vrieze zet in de podcast op een rij waar we nu echt staan en wat we kunnen verwachten van een vaccin als het er straks is. Misschien wel minder dan gehoopt, want er zijn veel haken en ogen. Kortom: welke bijsluiter komt er straks bij het coronavaccin?

#665 - Hoe de visserij een Brexit-struikelblok werd

maandag 7 september 2020, 13:23 uur

Deze week gaan de Brexit-onderhandelingen verder en een van de grootste struikelblokken is de visserij. Economisch onbelangrijk, maar voor de Britten een symbool van onafhankelijkheid. Worden de Nederlandse vissers de dupe van een nostalgische illusie?

NOS-correspondent Tim de Wit bezocht een vissersdorp in het Zuid-Oosten van Engeland. Vissers daar hopen dat zij na 1 januari weer zoveel in Britse wateren mogen vissen als ze maar willen en dat oude, gouden tijden zullen herleven, vertelt hij in de podcast. Maar hoe realistisch is dat? En wat betekent het voor Nederlandse vissers als de Brexit-onderhandelingen mislukken en zij straks de Britse wateren inderdaad niet meer in mogen?

Het proces tegen Geert Wilders is er één van de lange adem. De rechtszaak in eerste aanleg en het hoger beroep hebben alles bij elkaar ruim zes jaar geduurd. Onevenredig lang, zei de advocaat-generaal, en er zou steeds verder afgedwaald worden van de kern van de zaak. Wat is die kern? Wat hebben we er als samenleving aan dat een politicus al dan niet veroordeeld wordt voor iets wat hij jaren geleden heeft gezegd?

In De Dag vertellen emeritus hoogleraar politicologie Meindert Fennema en filosoof Jeroen de Ridder hoe zij naar de zaak kijken en welke invloed het proces volgens hen heeft op het publieke debat in Nederland en op de discussie over de vrijheid van meningsuiting.

#663 - Krijgen nertsenfokkers te veel geld om te stoppen?

donderdag 3 september 2020, 13:49 uur

Volgend jaar maart mogen er in Nederland geen nertsen meer gehouden worden die verkocht worden om hun pels. Het nertsenfokverbod is door de vele coronabesmettingen op nertsenhouderijen drie jaar naar voren gehaald en de boeren krijgen daarvoor een financiele vergoeding. Volgens critici is de compensatie veel te ruim, sommigen vermoeden zelfs dat de boeren hun dieren expres hebben laten besmetten.

In de podcast aan parlementair verslaggever NOS Lars Geerts de vraag: wat schuilt er achter de compensatieregeling voor nertsenfokkers? Is het kwade opzet, een slimme nertsenlobby of een kwestie van behoorlijk bestuur? Omroep Brabant journalist Hans Janssen vertelt waarom er zoveel fokkerijen in die provincie zijn, en hoe de gemoederen daar onder fokkers zijn.

#662 - Kenosha: een reconstructie

woensdag 2 september 2020, 13:08 uur

Hoewel lokale bestuurders hem vroegen om weg te blijven, heeft president Trump Kenosha in Wisconsin bezocht; de plek waar de afgelopen week veel protesten waren nadat een zwarte man, Jacob Blake, zeven keer in zijn rug was geschoten door een politieagent. De plek waar ook protesten uitliepen op rellen en vernielingen en waar gewapende burgers de straat op gingen om bezittingen van ondernemers te beschermen. Een van hen, een Trump aanhanger, schoot twee mensen dood. Later werd in Portland een Trump supporter doodgeschoten.

In de podcast een reconstructie van de gebeurtenissen van de afgelopen week. De Amerikaanse historicus James Kennedy zet uiteen hoe burgerwachten de afgelopen maanden er steeds vaker met grof geschut op uit trokken, hoe verschillende groepen op links en rechts zich positioneren en hoe er volgens hem in het gepolariseerde Amerika van nu misschien niet eens behoefte is aan iemand die boven de partijen uitstijgt en oproept tot eenheid.

#661 - Hoe weet je of je een zombiebedrijf bent?

dinsdag 1 september 2020, 12:55 uur

Het slechte nieuws voor nachtclubs en discotheken dat ze langer dicht moeten blijven komt niet als een verrassing. Pieter de Kroon is eigenaar van nachtclub en café Chicago Social Club in Amsterdam en voelde de bui al hangen. Maar dat maakt het niet minder zuur. Ondanks steunmaatregelen van de overheid is het de vraag hoe lang hij het hoofd boven water kan houden. Hetzelfde geldt voor Marjo Wiegers van het bedrijf Puur Standbouw uit Goor, dat stands bouwt voor publieks- en bedrijvenbeurzen. 

Hoe lang ga je als overheid door met het vergoeden van de salarissen in bedrijven die door corona bijna geen omzet meer draaien? En wanneer hak je als bedrijf zelf de knoop door om je toekomstplannen ingrijpend te veranderen - omdat de coronamaatregelen veel langer duren dan je had gehoopt? In de podcast een gesprek met twee ondernemers over de vraag: hoe weet je of je bedrijf levensvatbaar is in een tijd dat de toekomst zich niet laat voorspellen? 

#660 - 25 jaar wakker worden met het NOS Radio 1 Journaal

maandag 31 augustus 2020, 13:49 uur

Iedereen was bloednerveus tijdens de allereerste uitzending van het NOS Radio 1 Journaal op 1 september 1995. Computersystemen die niet goed werkten, verbindingsproblemen, collega's achter de schermen die elkaar niet goed kenden en vooral ook de omroeppolitiek die op de achtergrond meespeelde en voor extra druk zorgde. Maar toen de kop er eenmaal af was, liep het als een trein. Wat volgde was een kwarteeuw aan nieuwsmomenten waar het programma altijd bij was.

In podcast De Dag vertellen eindredacteur van het eerste uur Wolter Blom en presentator Jurgen van den Berg wat er komt kijken bij het maken van zo'n iconisch programma.

#659 - De Trump show

vrijdag 28 augustus 2020, 12:18 uur

De Republikeinse conventie eindigde afgelopen nacht met veel vlagvertoon, een vuurwerkshow en een lange speech van president Trump in een volgepakte tuin van het Witte Huis, waar eigenlijk geen campagne gevoerd mag worden. Nooit eerder vertoond. En dat was niet het enige dat opviel de afgelopen vier dagen. Amerika-watcher Victor Vlam blikt in podcast De Dag terug op wat volgens hem een strak geregistreerde show was.

Naast al het uiterlijk vertoon werd er natuurlijk ook een boodschap uitgedragen. Zo ging het veel over de zorgen rondom de aanhoudende anti-racismeprotesten en de behoefte aan een president die orde op zaken stelt, een president van 'law and order'. Dát verhaal doet ergens aan denken, zegt Vlam. Het is volgens hem in feite een kopie van de campagne die Richard Nicon voerde toen hij in 1968 de verkiezingen won.

#658 - Indringende slotdagen van Christchurch-proces

donderdag 27 augustus 2020, 12:50 uur

De afgelopen vier dagen hebben slachtoffers en nabestaanden in de rechtszaal verklaringen voorgelezen aan de terrorist die in maart vorig jaar aanslagen pleegde op twee moskeeën in het Nieuw-Zeelandse Christchurch. 51 mensen kwamen om het leven. Vandaag kreeg de dader de hoogste straf die ooit aan iemand in Nieuw-Zeeland is opgelegd: levenslang zonder kans op vroegtijdige vrijlating.

De Nederlandse journalist Ielse Broeksteeg woont sinds 2013 in Nieuw-Zeeland en zag hoe het land vorig jaar, onder leiding van premier Ardern, als één man achter de moslimgemeenschap ging staan. Ook tijdens deze laatste emotionele dagen in de rechtszaal, die het land opnieuw diep aangrijpen, vertelt Broeksteeg. Want wat zeg je tegen een man die zoveel levens verwoest heeft?

Voor het eerst is bij mensen vastgesteld dat ze na een besmetting opnieuw besmet kunnen raken met het coronavirus. Hoe zit dat en wat zegt het over de opbouw van immuniteit? Betekenen deze herbesmettingen dat het opbouwen van groepsimmuniteit onmogelijk is? Viroloog Mariet Feltkamp, verbonden aan het Leids Universitair Medisch Centrum, vertelt erover in de podcast.

Er is de afgelopen weken een hoop onrust ontstaan over de heropening van de middelbare scholen, zonder regels voor mondkapjes of afstand houden tussen leerlingen onderling. Volgens het RIVM zijn die maatregelen niet nodig, maar docenten, schooldirecteuren en ook leerlingen hebben daar hun twijfels bij - zeker nu er nieuwe inzichten zijn over de besmettelijkheid van tieners. 1 op de 5 scholen blijkt af te wijken van de adviezen van het RIVM, en er is irritatie over de onderlinge meningsverschillen tussen wetenschappers. Wat doe je als je als school de corona-adviezen van het RIVM niet duidelijk vindt of er niet op durft te vertrouwen?

Sprekers:
- Albert Weishaupt, rector van het Roelof van Echten College in Hoogeveen.
- Laura Steenbeeke, onderwijsredacteur van de NOS

#655 - Wat Navalny gevaarlijk maakt voor Poetin

maandag 24 augustus 2020, 12:45 uur

Er wordt wel gezegd dat de Russische president Poetin voor niemand bang is, behalve voor Aleksej Navalny. De Russische oppositieleider ligt sinds dit weekend in het ziekenhuis, na een vermoedelijke vergiftiging. Wat maakt hem zo gevaarlijk voor Poetin?

In De Dag vertelt Rusland-kenner Helga Salemon over het onderzoek dat Navalny al jaren doet naar corruptie door Russische machthebbers en hoe dat de elite in de problemen brengt. Hij werkt met een groot team dat volgens haar op een razend knappe manier allerlei explosieve informatie boven tafel krijgt. Naast dit 'journalistieke' werk, profileerde Navalny zich in de loop der jaren steeds meer als politicus waar het Kremlin niet meer omheen kan. 

Afgelopen week riepen groepen jongeren in meerdere steden elkaar op om te gaan rellen. Het leidde in verschillende buurten tot confrontaties tussen deze jongeren en de politie. Premier Rutte sprak van 'losgeslagen tuig' van wie de ouders niet ingrijpen. Wie zijn deze jongeren? En waarom grijpen hun ouders niet in?

RTV Utrecht-verslaggever Peter Huting en onderzoeker en oud-gemeenteraadslid Bouchra Dibi spraken de afgelopen week met veel jongeren én ouders uit de Utrechtse buurten Kanaleneiland en Overvecht. In de podcast vertellen ze over de verhalen die zij op straat horen.

#653 - Is Kamala Harris het wapen om Trump mee te verslaan?

donderdag 20 augustus 2020, 12:08 uur

De derde dag van de Democratische conventie was een beetje de dag van de vrouwen, met toespraken van Hillary Clinton, Nancy Pelosi, Elizabeth Warren en natuurlijk Kamala Harris. Zij accepteerde officieel haar kandidatuur voor vicepresidentskandidaat.

Wie is deze vrouw, die bekendstaat om haar scherpe ondervragingstechnieken in de Senaat en felle aanvallen op president Trump? Brengt zij het vuur in de Democratische campagne? Is zij het wapen waarmee de Democraten de slag om het Witte Huis gaan winnen?

#652 - De rol van jongeren in de oplopende coronacijfers

woensdag 19 augustus 2020, 12:52 uur

Een strenge premier Rutte gisteravond, want de coronacijfers laten geen goed beeld zien. Het gaat vooral thuis mis en er blijven zorgen over het relatief grote aantal besmettingen onder jongeren - die het virus onder de radar verder verspreiden. Opnieuw zijn de meeste nieuwe besmettingen in de leeftijdsgroep tussen 20 en 29 jaar.

Er wordt regelmatig met een beschuldigende vinger naar jongeren gewezen; maar hoe groot is hun aandeel in de oplopende cijfers? Kunnen zij een mogelijke tweede golf breken, en wat is daar dan voor nodig?

Sprekers: NOS-Gezondheidszorgredacteur Rinke van den Brink en 'millennial expert' Talitha Muusse.

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1