appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Afbeelding

De Dag

Elke werkdag neemt Elisabeth Steinz je in 'De Dag' mee in een verhaal over en achter het nieuws.

Podcast afleveringen

#815 - Het bewogen proces tegen Derek Chauvin 

vrijdag 9 april 2021, 11:09 uur

'No justice, no peace'. Hoe vaak zijn die woorden niet geroepen tijdens de protesten, wereldwijd, na de dood van George Floyd op 25 mei vorig jaar? Inmiddels is de inhoudelijke behandeling begonnen van de rechtszaak tegen de agent die zijn knie ruim negen minuten op de nek van Floyd hield, Derek Chauvin. Zal het proces de gerechtigheid brengen waar al zo lang om geroepen wordt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Amerika-correspondent van de NOS Marieke de Vries vertelt in podcast De Dag over de getuigenverhoren van de afgelopen anderhalve week. De verhalen van omstanders, hulpverleners en collega's van Chauvin bij de politie maakten binnen en buiten de rechtszaal grote indruk. Hoe kan Chauvin zich nog verdedigen in zo'n beladen proces?

#814 - Hoe AstraZeneca het pechvogel-vaccin werd

donderdag 8 april 2021, 14:17 uur

Het AstraZeneca-vaccin is weer volop in het nieuws, nu het Europees Geneesmiddelenbureau EMA heeft bepaald dat er een mogelijk verband is tussen het vaccin en een combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes. In de bijsluiter wordt deze aandoening opgenomen als zeer zeldzame bijwerking.

Het is niet de eerste keer dat het EMA een uitspraak doet over het veelbesproken vaccin, en heel veel mensen blijven achter met heel veel vragen. Het vaccin kampte door onduidelijkheden over de onderzoeksdata, problemen in de productie en de daaropvolgende ruzie over de leveringen al met een imagoprobleem en nu zijn er dus ook vragen over de veiligheid. Je vraagt je af: wat is er allemaal aan de hand met AstraZeneca?

Wetenschapsredacteur van het NPO Radio 1-programma Nieuws en Co, Francien Yntema, zet in podcast De Dag alles op een rijtje.

Hoe regisseer je als regeringsleider je eigen exit? Dat is een vraag waar Mark Rutte deze dagen over na zal denken. En als hij dat zelf niet doet, dan doet het land het wel vóór hem. Sinds vorige week wordt er in de Tweede Kamer en daarbuiten openlijk gesproken over hoe en vooral wanneer Rutte een stap opzij zou moeten doen. Het is een vraag waar langzittende regeringsleiders in Europa vaak enorm mee worstelen, zegt Mathieu Segers, hoogleraar eigentijdse Europese geschiedenis aan de Universiteit van Maastricht, in de podcast De Dag. En eigenlijk is het einde altijd lelijk. 

Hoe doe je dat: afscheid nemen van de macht? Wanneer kun je het best je conclusies trekken? Sterf je bijvoorbeeld liever in het harnas of kondig je je vertrek beter lang van te voren aan, zoals Angela Merkel in Duitsland doet? En hoe voorkom je dat er ná jou een machtsvacuüm ontstaat?

Mathieu Segers loopt in de podcast een paar voorbeelden uit de recente Europese geschiedenis langs: Helmut Kohl, Margaret Thatcher, Ruud Lubbers. Hoe deden zij het en hoe tekende hun vertrek hun politieke erfenis?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#812 - Thuis testen? Luister deze bijsluiter

dinsdag 6 april 2021, 14:00 uur

Het wordt na de vaccinatiecampagne gezien als de volgende belangrijke stap naar de uitgang van de coronapandemie: op grote schaal regelmatig zélf preventief testen. In Engeland krijgt daarom iedereen binnenkort twee keer per week gratis een zelftest. In Nederland zijn de testen sinds vorige week voor negen euro te koop en de vraag ernaar is enorm. De zelftesten hoeven minder ver de neus in dan de testen in de GGD-teststraat en de uitslag is binnen een kwartier bekend. Een soort zwangerschapstest voor corona. Het klinkt te mooi om waar te zijn en dat is het misschien ook wel. In podcast De Dag: de coronazelftest-bijsluiter. 

Arts-viroloog Anne Wensing van het UMC Utrecht vertelt hoe de test werkt, hoe betrouwbaar die is, wat je er mee kan, wat de haken en ogen zijn en of hij, zoals minister De Jonge hoopt, geschikt is om mensen met een negatieve uitslag meer vrijheden te geven. Wensing is enthousiast over de zelftest, maar tempert ook de verwachtingen. Vooralsnog is het volgens haar eerder een 'rood licht'-test die helpt om meer besmettelijke op te sporen, dan dat het een 'groen licht'-test is die mensen met een negatieve uitslag meer vrijheden kan geven. Ze legt in de podcast uit waarom. 

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Hoe vaker iemand zegt dat hij niet heeft gelogen, hoe minder geloofwaardig het wordt. En de Kamer geloofde Mark Rutte ook niet toen hij zei dat hij zich niet herinnert dat hij met de oud-verkenners over Pieter Omtzigt heeft gesproken. Rutte komt niet met een paar krassen uit het debat over de mislukte verkenning, maar zwaar gehavend. Wat is er over van zijn leiderschap? 

In De Dag een analyse over het leiderschap van Mark Rutte: welk effect heeft tien jaar macht op de manier waarop hij de ernst van dit soort situaties beoordeelt?

Volgens Janka Stoker, hoogleraar leiderschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, laat de ontstane situatie goed zien hoe tien jaar premierschap het perspectief van Rutte heeft veranderd. Begrijpelijk, maar het brengt hem daardoor nu wel ernstig in de problemen. Want de macht heeft hij misschien nog wel, maar niet meer de controle, aldus Stoker. 

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Terwijl 'functie elders'-gate in Den Haag tot hevige discussies leidt over achterkamertjespolitiek en een sfeer van geheimzinnigheid, rollen er elders in het land al politieke koppen vanwege een beklemmende bestuurscultuur. In Limburg zijn afgelopen week twee CDA-gedeputeerden opgestapt en morgen volgt een spoeddebat dat mogelijk bepaalt of de gouverneur van Limburg, zeg maar de commissaris van de koning, ook van het CDA, óók weg moet.

Onderzoeksjournalist Paul Bots van Dagblad De Limburger vertelt in podcast De Dag hoe Limburg al jaren met integriteitsaffaires en pijnlijke onthullingen kampt en hoe er plannen worden gemaakt om de bestuurscultuur te doorbreken. Maar dat blijkt geen gemakkelijke opgave. 

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Europese Commissie denkt al maanden dat Astrazeneca Groot-Brittannië voortrekt bij de levering van vaccins. Sinds in januari duidelijk werd dat er veel minder van gemaakt zijn dan de bedoeling was, is er ruzie over de verdeling van de vaccins die er wél zijn. Vaccins die voor een groot deel in Leiden worden gemaakt. Europa-correspondent van de NOS Thomas Spekschoor ontdekte dat Nederland een unieke kans had om zich in te kopen in de Leidse fabriek en zo voor ons land vaccins op voorhand veilig te stellen. Dat is niet gebeurd. 

Thomas vertelt in De Dag wat zich achter de schermen heeft afgespeeld, welke rol CDA-kamerlid Pieter Omtzigt daarin speelde en hoe de Britse regering in diezelfde tijd het strategisch belang van dit soort investeringen beter voor ogen had. Waarom had Nederland de zaakjes niet beter op orde? 

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#808 - Aan de randen van godsdienstvrijheid

dinsdag 30 maart 2021, 13:47 uur

De volle kerkbanken afgelopen weekend in Krimpen aan den IJssel en op Urk hebben tot veel verontwaardiging geleid. Helemaal toen journalisten werden aangevallen door kerkgangers en dat vervolgens door enkele kerkleden werd goedgepraat. Veel mensen vragen zich af waarom mensen wel naar de kerk en niet naar het theater, het terras of de voetbalclub mogen. Voor het antwoord op die vraag wordt vaak verwezen naar het in de grondwet vastgelegde recht op vrijheid van godsdienst.

De discussie over de grenzen van godsdienstvrijheid is actueel, ook na het bericht in NRC dat homoseksuele leerlingen van een school in Gorinchem gedwongen werden om uit de kast te komen. Moet de vrijheid van godsdienst ingeperkt worden, of misschien helemaal geschrapt? Schrijver, predikant en Theoloog des vaderlands Almatine Leene vindt van niet, zegt ze in podcast De Dag. Gelovigen mogen van haar God ook best boven de staat plaatsen. Toch heeft ze met verbijstering naar de gebeurtenissen in Krimpen en Urk zitten kijken en hoopt ze dat er naast godsdienstvrijheid ook meer nagedacht wordt over godsdienstverantwoordelijkheid.

#807 - Nederlandse bergers als 'Superman' van de zee

maandag 29 maart 2021, 14:26 uur

Het loskrijgen van het vastgelopen containerschip de Ever Given in het Suezkanaal wordt wereldwijd gevolgd alsof het een film is. De beelden van het gigantische schip overdwars op het kanaal in combinatie met de enorme economische en logistieke belangen die op de achtergrond meespelen, maken ook een spannend plot. "We hebben Superman nodig om het schip te lichten", zei een commentator afgelopen week.

Superman kwam in de vorm van het Nederlandse bedrijf Boskalis, dat de opdracht voor de berging kreeg. Oud-directeur van dochteronderneming Smit Salvage, Hans van Rooij, vertelt in podcast De Dag hoe er met een paar telefoontjes afspraken worden gemaakt over de financiële afwikkeling. In dit geval is waarschijnlijk afgesproken dat hoe eerder het schip los is, hoe hoger de bonus voor Boskalis is.

Nederlandse bergers zijn bijna altijd betrokken bij de grote, internationale klussen. Van Rooij gaat al decennia mee en geeft in de podcast een inkijkje in een wereld van complexe problemen, grote belangen en soms ook gevaarlijke omstandigheden.

#806 - Als je het mikpunt van Vizier op Links bent

vrijdag 26 maart 2021, 13:46 uur

Nieuwsuur-redacteur Rudy Bouma sprak met zeven mensen die de afgelopen maanden mikpunt zijn geworden van publicaties door Vizier op Links. Zij troffen niet alleen stickers aan op hun woning met de boodschap dat ze in de gaten gehouden worden, de acties gaan veel verder. Een van de gedupeerden zegt zelfs dat ze er haar baan door heeft verloren.

Rudy Bouma deed ook onderzoek naar de vraag wie de initiatiefnemer van het account is. Dat is nog steeds niet bekend, maar tijdens het onderzoek kwam hij er wel meer over te weten. Hij vertelt erover in podcast De Dag. 

#805 - Maakt Biden de wapenstrijd van Obama af? 

donderdag 25 maart 2021, 14:01 uur

Joe Biden probeert al ruim dertig jaar strengere wapenwetgeving door te voeren in de VS. Eerst als senator, later als vice-president en nu als president. Maar veel resultaat heeft hij tot nu toe niet geboekt. Wat maakt het zo moeilijk om de wapenwetten in de VS aan te scherpen?

Amerikadeskundige Raymond Mens vertelt in podcast De Dag hoe er de afgelopen decennia een impasse is ontstaan. President Obama maakte het onderwerp in 2012, na de schietpartij op basisschool Sandy Hook, zijn absolute prioriteit. Negen op de tien Amerikanen steunden zijn plannen ook. Toch strandde de wetgeving in de Senaat. Obama ziet het als de grootste teleurstelling van zijn presidentschap.

Maakt Biden, nu hij zelf aan het roer staat, de klus alsnog af? 

"Het was een fout, waarvoor ik de volledige verantwoordelijkheid draag." Dat zei de Duitse bondskanselier Merkel vanmiddag over haar aankondiging dat er met Pasen een nog strengere lockdown zou worden ingesteld. Dat plan leidde de afgelopen dagen tot een stortvloed aan kritiek en Merkel gaat er diep voor door het stof. Critici verwijten haar dat ze de verkeerde prioriteiten stelt door zich teveel met lockdownmaatregelen bezig te houden en te weinig met de vaccinatiecampagne. 

Waar Duitsland aanvankelijk geroemd werd om het snelle, effectieve coronabeleid, beginnen de prestaties achterop te raken. Correspondent Wouter Zwart vertelt in podcast De Dag hoe het coronabeleid van Angela Merkel de afgelopen maanden onder vuur is komen te liggen. Pijnlijk, omdat Merkel met haar wetenschappelijke achtergrond in de eerste fase van de pandemie juist zoveel vertrouwen wekte. Met nog maar een paar maanden te gaan totdat ze afzwaait als bondskanselier heeft ze met verschillende tegenslagen te maken. Waarom lukt het haar niet meer om mensen aan boord te krijgen voor haar beleid en welke gevolgen heeft dat voor het bestrijden van de pandemie?

#803 - Nederlandse darters geliefd bij matchfixers

dinsdag 23 maart 2021, 14:26 uur

NOS-redacteuren Guido van Gorp en Ben Meindertsma deden de afgelopen maanden intensief onderzoek naar matchfixing in de Nederlandse sportwereld. Ze kwamen verschillende signalen op het spoor dat daar in de dartwereld sprake van is. Matchfixers lijken hun pijlen met name op Nederlandse darters gericht te hebben. Ze bieden vooral jonge spelers geld aan om wedstrijden te verliezen. 

In podcast De Dag vertellen Guido en Ben over hun onderzoek en hun gesprekken met zowel darters die benaderd zijn als met een fixer die heeft geprobeerd om spelers om te kopen.

De spelersvakbond en de internationale dartautoriteit (DRA) herkennen het beeld. Volgens de DRA is het opvallend dat veruit de meeste meldingen over pogingen tot matchfixing uit Nederland komen. Het O.M. blijkt een onderzoek ingesteld te hebben. Wat is er aan de hand? En is darts een uitzondering of zijn ook andere sporten in Nederland kwetsbaar voor matchfixing? 

#802 - De onderschepte berichten van Ridouan Taghi

maandag 22 maart 2021, 13:53 uur

Naast de verklaringen van kroongetuige Nabil B. vormt een gigantische hoeveelheid onderschepte, versleutelde berichten de basis onder het Marengo-proces dat vandaag inhoudelijk van start is gegaan. Hoofdverdachte Ridouan Taghi zou in die berichten vrijelijk met zijn medeverdachten spreken over liquidaties en andere strafbare feiten. Grote vraag is óf en hoe bruikbaar de berichten zijn als bewijs in de rechtszaak.

Justitie-redacteur Remco Andringa van de NOS vertelt in podcast De Dag wat er in de berichten staat en hoe justitie moet aantonen dat de verdachten ze hebben verstuurd. Dat is nog niet zo eenvoudig. 

#801 - Tussen cryptokunst en kitsch 

vrijdag 19 maart 2021, 12:59 uur

De handel in 'virtuele kunst' is de afgelopen maanden explosief gegroeid. Kunstenaars maken steeds vaker digitale werken en hebben dan geen fysieke objecten om te verkopen of veilen. Maar daarvoor is iets verzonnen: hun kunst kan verhandeld worden als een zogeheten NFT. Ook allerlei andere virtuele uitingen zoals tweets, memes en cryptokitties kunnen als NFT verkocht worden. En in die handel gaan de laatste tijd duizelingwekkende bedragen in om. 

Socialredacteur Marieke Kuypers van NOS Stories vertelt in podcast De Dag hoe deze wereld, waarin kunst, technologie en geld samenkomen, werkt. Hoe komt het dat de handel in NFT's nu opeens een vlucht neemt en gezien de gigantische bedragen die erin omgaan: is het een goede investering?

#800 - Bij D66 is het Van Mierlo-gevoel terug

donderdag 18 maart 2021, 13:31 uur

Sigrid Kaag werd door partijgenoten al 'de vrouwelijke Hans van Mierlo' genoemd en in haar eerste reactie op de verkiezingswinst gisteravond was het ook zijn naam die vrijwel direct viel. 'Het is gelukt,' zei Kaag net als Van Mierlo dat deed toen hij in 1994 vierentwintig zetels binnenhaalde voor D66. Is Kaag inderdaad de nieuwe Van Mierlo? Waarin lijken ze op elkaar en waarin niet?

Hans van Mierlo-biograaf Hubert Smeets loopt in podcast De Dag de overeenkomsten en verschillen langs. De gelijkenissen zijn er zeker, zegt hij, al miste Van Mierlo volgens hem bijvoorbeeld wel de 'beschaafde brutaliteit' van Kaag om te zeggen: wij zijn de beste. Van Mierlo zocht de samenwerking met links. Volgt Kaag daarin zijn voorbeeld? 

#799 - Text me when you get home

woensdag 17 maart 2021, 13:02 uur

'Text me when you get home.' Die zin wordt door vrouwen over de hele wereld momenteel veel gedeeld in berichten op sociale media. Een zin die vrouwen sowieso vaak tegen elkaar uitspreken, in welke taal dan ook, op het moment dat er iemand alleen naar huis gaat. Want echt veilig voelt het bijna nooit als vrouw alleen op straat. Aanleiding voor de posts is de dood van de Britse Sarah Everard die na een bezoek aan een vriendin niet veilig thuiskwam. Een politieman wordt ervan verdacht dat hij haar heeft vermoord.

De moord op Sarah Everard heeft wereldwijd een discussie op gang gebracht over seksisme, ongelijke verhoudingen en onveiligheid. Die discussie is al vaker gevoerd is, maar heeft nog niet tot voldoende verandering geleid, zegt Anne-Floor Dekker van genderplatform WO=MEN in De Dag. Hoe zorgen we ervoor dat er dit keer wél iets verandert?

#798 - Over AstraZeneca en trombose 

dinsdag 16 maart 2021, 13:10 uur

Het nieuws over het AstraZeneca-vaccin is in een stroomversnelling terecht gekomen. Een reeks landen heeft besloten om, net als Nederland, tijdelijk een streep te zetten door dit vaccin, dat toch al met een imagoprobleem kampte. Experts verschillen van mening: de schade door te stoppen met inenten zou veel groter zijn dan het risico op een mogelijke bijwerking. Toch nemen steeds meer landen het zekere voor het onzekere. 

Wat weten we over de risico's op trombose, op trombose door corona, en op trombose door coronavaccins? Hoe gevaarlijk is het en wat is er tegen te doen?

Een van de beste trombose-experts van Nederland, Saskia Middeldorp van het Radboudumc, legt het uit in podcast De Dag. Ze hoopt dat het misvattingen wegneemt die schadelijk kunnen zijn voor de vaccinatiecampagne, die wat haar betreft zo snel mogelijk weer op volle kracht wordt voortgezet. 

#797 - Uitzonderingen in een saaie campagne 

maandag 15 maart 2021, 13:38 uur

De stembussen zijn open, de verkiezingen zijn begonnen en normaal zou de campagne nu ook afgelopen zijn, maar omdat de verkiezingen worden uitgesmeerd over drie dagen gaat de campagne nog even door. Er verandert al weken nauwelijks iets in de peilingen en analisten omschrijven de campagne veelal als vlak en tam, waarbij het niveau van de trivialiteiten nauwelijks wordt ontstegen. 

Toch waren er ook uitzonderingen: het ging ook wél over de inhoud, zoals in de inmiddels beruchte interviewreeks van Nieuwsuur. En onder andere Geert Wilders, Sigrid Kaag en de nieuwe partijen Volt en Ja21 vallen op. Zij voeren een slimme en succesvolle campagne, zegt Arjan Noorlander van Nieuwsuur in De Dag.

Noorlander verwacht dat het venijn nog wel eens in de staart kan zitten en dat de verkiezingen toch spannender worden dan de campagne misschien doet vermoeden. 

#796 - Klimaat in de partijprogramma's

vrijdag 12 maart 2021, 13:32 uur

Het klimaat is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een groot politiek onderwerp. Kiezers vinden het een van de belangrijkste thema's en in de partijprogramma's is er ook meer aandacht voor dan vier jaar geleden. Logisch ook wel, want de berichten over gevaarlijke klimaatverandering dringen zich op. Om de klimaatdoelen te halen moeten er ingrijpende maatregelen komen en daar gaat iedereen de gevolgen van voelen. Welke partij wil wat?

Klimaatredacteur van de NOS Heleen Ekker nam de partijprogramma's door en zet de klimaatplannen in de podcast op een rijtje. Drie thema's vallen haar op: kernenergie, luchtvaart en wind- en zonne-energie.

#795 - Cashen op coronavaccins

donderdag 11 maart 2021, 13:58 uur

Het afgelopen jaar hebben farmaceutische bedrijven hard gewerkt en veel geld gestopt in de ontwikkeling van coronavaccins. Nu die er zijn, beginnen de investeringen zich terug te betalen. De hoogste bieders komen het eerst aan de beurt; de rijke landen dus. En daar begint het ongemak. 

Waarom werken farmaceuten niet veel meer samen, zodat ook armere landen sneller kunnen worden ingeënt? Waarom delen ze hun kennis niet en worden de patenten niet tijdelijke opgeschort, zoals de WHO voorstelt? 

Gezondheidseconoom Xander Koolman van de Vrije Universiteit Amsterdam vertelt in podcast De Dag hoe de wereld van het geld achter de coronavaccins eruit ziet. Patenten afschaffen kan soms een goed middel zijn om dure medicijnen toegankelijker te maken, maar in het geval van de coronavaccins ligt dat volgens hem ingewikkelder dan het lijkt. 

#794 - Het einde van de democratie in Hongkong

woensdag 10 maart 2021, 13:44 uur

Toen Groot-Brittannië kroonkolonie Hongkong in 1997 teruggaf aan China werd afgesproken dat Hongkongers zeker vijftig jaar zelf hun toekomst konden vormgeven, met onder meer een eigen economisch systeem en democratische vrijheden. Van die belofte is niets meer over. China vergrootte vorig jaar met de invoering van de omstreden veiligheidswet al z'n invloed in de stad. Nu wordt ook het kiesstelsel ingrijpend veranderd, waardoor politici die 'niet loyaal' zijn aan China, zich niet verkiesbaar kunnen stellen.

Correspondent Sjoerd den Daas sprak met Hongkongers over hoe de democratie de nek om is gedraaid en censuur in het leven is geslopen. Zo laat hij in podcast De Dag een gesprek horen met een docent geschiedenis die in zijn lessen bijvoorbeeld geen gevoelige onderwerpen meer durft te behandelen. Zeker niet nu de lessen online gegeven worden. Het risico dat er mensen meeluisteren die de docent aangeven is levensgroot.

#793 - Over piemels en tieten in kinderprogramma's

dinsdag 9 maart 2021, 13:35 uur

In de jaren zeventig en tachtig werd er in Nederlandse kinderprogramma's volop over bloot en seks gepraat. Theo en Thea hielden bepaald geen blad voor hun mond met lange tandjes, maar ook in wat minder experimentele programma's zoals Sesamstraat was bloot heel gewoon. Toch is er discussie ontstaan over het nieuwe kinderprogramma Gewoon Bloot van de NTR, waarin kinderen vragen mogen stellen aan volwassenen die naakt voor hen staan.

Mediahistoricus Huub Wijfjes, verbonden aan de universiteit van Groningen en Amsterdam, loopt in podcast De Dag de geschiedenis van de kindertelevisie langs. Hoe is de omgang van volwassenen met kinderen over dat onderwerp door de jaren heen veranderd en hoe vertaalt zich dat in het type programma's dat er gemaakt wordt? Is kindertelevisie te braaf geworden?

#792 - Harry en Meghan versus 'The Firm'

maandag 8 maart 2021, 14:20 uur

In de zeventig jaar dat koningin Elizabeth op de troon zit, heeft ze al heel wat explosieve en onthullende interviews van haar familieleden voorbij zien komen. Ze kan er nu weer eentje aan de lijst toevoegen: haar kleinzoon Harry en zijn vrouw Meghan spraken uitgebreid met Oprah Winfrey. In binnen- en buitenland werd vannacht met ingehouden adem gekeken naar dit tell-all interview.

Het werd nog een tikkeltje explosiever dan van te voren werd gedacht. Het stel stortte hun hart uit over de druk van de Britse pers en het gebrek aan hulp vanuit het paleis, zelfs toen Meghan met suicidale gedachtes kampte. Ook werd er gesuggereerd dat familieleden van het Britse koningshuis racistisch zijn.

Correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag wat al deze aantijgingen voor het Britse koningshuis betekenen. De schade is enorm, zowel voor 'the firm' als voor de familiebanden. De grote vraag is waar dit alles toe leidt: gaan de hakken van Buckingham Palace verder in het zand of kan dit ook het begin betekenen van een modernisering van het Britse koningshuis?

#791 - In partijprogramma's kun je niet wonen

vrijdag 5 maart 2021, 13:50 uur

Kiezers vinden na het onderwerp gezondheidszorg, de woningmarkt het belangrijkste thema bij de verkiezingen. Bijna iedereen voelt op de een of andere manier wel de gevolgen van het schreeuwende tekort aan woningen. Wat zijn de plannen van de politieke partijen om Nederland uit de huizencrisis te trekken? En hoe haalbaar zijn de doelstellingen en cijfers die in de campagne over tafel vliegen?

Sociaal geograaf, planoloog en journalist Floor Milikowski bekeek wat er in de partijprogramma's over het oplossen van de woningcrisis staat. Alle partijen willen meer bouwen, maar de vraag is hoe. En wáár. En wat voor type huizen er moeten komen. Versnipperd over de partijen staan er veel mooie plannen in de programma's, maar er is volgens Milikowski vooral behoefte aan één visie en meer regie uit Den Haag. Is dat mogelijk? 

#790 - Omstreden Mr. Big levert justitie weinig op

donderdag 4 maart 2021, 14:23 uur

In Nederland zijn drie moordzaken bekend waarbij gebruik is gemaakt van een heel omstreden undercovermethode, de 'Mr. Big'-methode. Daarbij worden undercoveragenten ingezet om belastende verklaringen te ontfutselen bij verdachten. En de manier waarop ze dat doen gaat soms erg ver. Te ver, zeggen critici. Mr. Big zou iedereen kunnen laten bekennen, maar het risico dat het valse bekentenissen zijn, is enorm. 

Deze week werden twee moordverdachten vrijgesproken omdat het bewijsmateriaal dat via de undercovermethode was verkregen volgens de rechter niet bruikbaar was. De Hoge Raad bepaalde in de twee andere processen dat de zaken over gedaan moesten worden omdat er problemen waren met het bewijsmateriaal. 

Wie of wat is Mr. Big? Waarom wordt de methode gebruikt als die zo omstreden is én bovendien weinig bruikbaar bewijs oplevert? Universitair hoofddocent rechtspsychologie Annelies Vredeveldt van de Vrije Universiteit in Amsterdam, vertelt in podcast De Dag hoe de methode uit Canada naar Nederland is overgewaaid en hoe we hier tegen dezelfde problemen aanlopen als daar. Wat haar betreft valt voor Mr. Big zo snel mogelijk het doek. 

#789 - Alles over 'gamechanger'-vaccin Janssen

woensdag 3 maart 2021, 12:44 uur

Een goednieuwsshow vandaag in podcast De Dag, want tussen al het sombere nieuws over corona en de coronamaatregelen door, duiken er de laatste tijd ook steeds vaker positieve verhalen op. Zo denkt coronaminister Hugo de Jonge dat alle Nederlanders die dat willen tegen de zomer ingeënt kunnen zijn tegen corona. Vanaf april begint de grote versnelling in de vaccinatieoperatie, onder meer door de komst van het Janssen-vaccin. In de VS wordt het sinds deze week gebruikt en waarschijnlijk is het binnen twee weken ook hier goedgekeurd. 

Volgens immunoloog Marjolein van Egmond van het Amsterdam UMC zijn we er nu echt bijna. Ze bespreekt in de podcast hoe het Janssen-vaccin werkt en hoe het verschilt van de andere drie vaccins die in Nederland op de markt zijn. Ook bespreekt ze de verschillen in effectiviteit tussen de vaccins. Daardoor zijn misverstanden ontstaan die slecht zijn voor de vaccinatiebereidheid. 

Dat er verschillen zijn tussen de vaccins in werkzaamheid doet eigenlijk niet ter zake, zegt Van Egmond. Want of het ene vaccin nou de sportwagen onder de vaccins is en het andere de Volvo, ze brengen ons uiteindelijk allemaal naar de bestemming die we willen.

#788 - Arabische prinsessen op de vlucht

dinsdag 2 maart 2021, 14:06 uur

Drie prinsessen uit Dubai hebben de afgelopen jaren geprobeerd om weg te komen van de machtigste man van het Midden-Oosten: de premier van de Verenigde Arabische Emiraten en heerser van Dubai, sjeik Mohammed bin Rashid al-Maktoum. Hij zou zeker twee van zijn dochters, en mogelijk meer, vasthouden in een villa. In Saudi-Arabië, waar kroonprins Mohammed bin Salman de dienst uitmaakt, lijkt iets soortgelijks aan de gang. Een prominente prinses die al twee jaar met haar dochter vast wordt gehouden, smeekt deze week in een brief om hulp. Ook haar verhaal staat niet op zichzelf.

Wat is er aan de hand? Waarom proberen Arabische prinsessen te vluchten? En wat zegt het over de positie van vrouwen in het Midden-Oosten dat hen dit onmogelijk wordt gemaakt?

Arabiste Laila al-Zwaini loopt in De Dag langs de meest in het oog springende voorbeelden. 

#787 - Dagboek van een middelbare scholier

maandag 1 maart 2021, 12:37 uur

Fatima al-Tamimi is een vrolijke tweedeklasser van vijftien uit Bleiswijk. Sinds vorige week dinsdag is ze extra vrolijk, want toen hoorde ze dat de scholen na tweeëneenhalve maand eindelijk ook voor middelbare scholieren weer gedeeltelijk opengaan. Vandaag is het zover en in aanloop naar deze dag heeft Fatima voor podcast De Dag een audiodagboekje bijgehouden over hoe ze zich voelt.

Je zou het niet vermoeden als je haar hoort, maar Fatima heeft het best zwaar gehad. En daarin is ze niet de enige. Voor heel veel scholieren waren de afgelopen weken pittig. Je kan je er ook van alles bij voorstellen: het is sowieso al niet makkelijk om een tiener te zijn en dan zit je ook nog eens de hele dag thuis met je ouders, op afstand van je vrienden en zonder onverwachte momenten die het leven leuk en spannend maken. Het is verveling troef en dat is eigenlijk overal slecht voor.

Fantastisch nieuws dus dat de middelbare scholen vanaf vandaag weer gedeeltelijk open zijn. Al komt er nog best wat spanning bij zo'n eerste schooldag kijken. 

Morgen is het precies een jaar geleden dat in Nederland het eerste officiële coronageval werd ontdekt. De Nederlandse 'patient zero', of patiënt nul, kreeg op 27 februari 2020 een gezicht. Het ging om een vijftiger uit Loon op Zand die waarschijnlijk besmet was geraakt tijdens een zakenreis naar Milaan. Toch kwam al snel het besef dat hij waarschijnlijk niet echt de eerste besmette Nederlander was. Het was namelijk lastig te achterhalen hoe lang het coronavirus al rondging in Nederland.

Aan de andere kant van de wereld, in China, waar het virus voor het eerst opdook, is de zoektocht naar 'patient zero' nog steeds bezig. Wetenschappers staan al meer dan een jaar voor een raadsel en de rest van de wereld snakt ook naar antwoorden op de vele vragen over patiënt nul. In podcast De Dag vertelt universitair docent Peter Burger, die lesgeeft in wetenschapsjournalistiek en brongebruik aan de Universiteit van Leiden, waarom we met zijn allen zo graag willen weten wie de allereerste mens was die besmet raakte met het coronavirus. We moeten er ook mee oppassen, zegt hij, want met 'patient zeroes' bij andere virussen in het verleden liep het niet altijd even goed af.

#785 - Het probleem met het WK in Qatar

donderdag 25 februari 2021, 14:16 uur

Toen in 2010 bekend werd gemaakt dat het WK van 2022 naar Qatar zou gaan, was de consternatie meteen groot. Het was een onwaarschijnlijke keuze en achteraf bleek ook dat de toekenning door corruptieschandalen was omgeven. In Qatar zelf was de vreugde groot en er volgde een ongekende bouwoperatie om acht voetbalstadions, een vliegveld, hotels, metrostelsels en zelfs een hele stad te bouwen. Al snel bleek dat arbeidsmigranten die uit arme landen aangetrokken worden om deze klus te klaren, uitgebuit worden en onder extreem zware omstandigheden moeten werken. 

Deze week meldde de Britse krant The Guardian dat er in tien jaar tijd meer dan 6500 arbeiders zijn overleden. Een opvallend hoog cijfer, zeker omdat het merendeel van de bouwvakkers jong en sterk is.

Voetbaljournalist Willem Vissers van de Volkskrant vertelt in De Dag hoe het WK in Qatar van meet af aan problematisch is geweest. Zijn de FIFA en KNVB medeverantwoordelijk voor dit schandaal? Is het, zoals Freek de Jonge in een petitie zegt, onmogelijk om nog eervol wereldkampioen te worden in Qatar als je dit weet? 

#784 - Als je als vondeling het leven start

woensdag 24 februari 2021, 09:27 uur

Afgelopen weekend werd in Amsterdam een baby in een ondergrondse vuilcontainer gevonden. Ze kon gelukkig gered worden en start haar leven nu als vondeling. Mogelijk komt ze nooit te weten wie haar ouders zijn en waar ze vandaan komt. Wat doet dat met je?

Annemarie van der Laan weet hoe het is om als baby hulpeloos achtergelaten te worden. Ze vertelt in De Dag haar verhaal. Als ambassadeur voor de stichting Beschermde Wieg zet zich tegenwoordig in om niet alleen kinderen in deze situatie, maar nadrukkelijk ook wanhopige moeders een tweede kans te geven.

Haar verhaal toont aan, zegt ze, hoe je ook met een buitengewoon ingewikkelde start een mooi leven kan opbouwen. 

#783 - Hoe bloemen leggen pijn kan doen

dinsdag 23 februari 2021, 13:09 uur

Complotdenkers leggen op verschillende plekken in het land bloemen op begraaf- en herdenkingsplaatsen van kinderen. Ze geloven dat zij slachtoffers zijn van een pedofiele satanische politieke elite. Een bizar verhaal uit de koker van QAnon-aanhangers. Met de bloemenactie bereiken de gevolgen van die verzonnen theorieën een nieuw dieptepunt.

Rudy Bouma van Nieuwsuur keek wekenlang mee in de Telegram-groepen waar deze complottheorieën worden verspreid. Hij vertelt in De Dag over de drie belangrijkste aanjagers van deze verhalen en hoe groot hun invloed is. Ook sprak hij met nabestaanden die ongewild onderdeel van dit verhaal worden en met de mensen die vals worden beschuldigd door de complotdenkers. De impact op hun levens is enorm.

Er worden in Nederland en in het buitenland allerlei proeven gedaan om te kijken hoe grotere groepen mensen toch samen kunnen komen, terwijl corona nog rondwaart. Nu we al bijna een jaar horen wat er allemaal niet mag, wordt de roep om wat er wél kan almaar luider. En als je bedenkt dat het coronavirus volgens wetenschappers de komende jaren zeker nog niet is verdwenen, ook niet als het opschiet met de vaccinaties, dan is het geen overbodige luxe om manieren te bedenken hoe er gecontroleerd toch meer georganiseerd kan worden. Dat is zowel voor de economie van groot belang als voor onze mentale gezondheid.

Welke corona-experimenten zijn er in binnen- en buitenland inmiddels uitgevoerd en wat hebben die opgeleverd? Riemer Rijpkema van Fieldlab Evenementen vertelt erover in podcast De Dag.

Fieldlab organiseert samen met onderzoekers en wetenschappers deze weken zeven proef-evenementen in Nederland. Het buitenland kijkt mee, want nergens anders in de wereld worden er op deze schaal proeven uitgevoerd. 

#781 - Waarom jongeren met messen rondlopen

vrijdag 19 februari 2021, 14:08 uur

Nabestaanden van slachtoffers die met een mes om het leven zijn gebracht, hebben een indrukwekkende film gemaakt die ze willen laten zien op scholen. De campagne is de zoveelste poging om iets te doen tegen de vele steekpartijen waar tieners bij betrokken zijn. Er zijn al langer grote zorgen dat het aantal jongeren dat messen bij zich draagt toeneemt en dat het bovendien al vanaf heel jonge leeftijd gebeurt. 

Maar de conclusies die er in de politiek en media getrokken worden, kloppen vaak niet,  zegt criminoloog Jeroen van den Broek van de Erasmus Universiteit in Rotterdam in podcast De Dag. Als het over jongeren en messen gaat, dan gaat het al snel over drill-rap waarin geweld verheerlijkt wordt. Van den Broek onderzocht of er inderdaad een verband is en kwam tot een veel genuanceerder beeld. De focus op drill-rap versterkt volgens hem het narratief van getto's of buurten waar het zo onveilig is dat je een wapen moet dragen om je te beschermen. En dat kan zelfs averechts werken. 

#780 - Heel Italië vertrouwt op 'Supermario' Draghi

donderdag 18 februari 2021, 14:24 uur

Als je bijnaam Supermario is, dan zijn de verwachtingen hoe dan ook hoog gespannen bij alles wat je doet. En dat is zeker het geval bij de nieuwe monsterklus die Mario Draghi heeft aangenomen. De oud-president van de Europese Centrale Bank is de nieuwe premier van Italië en moet het land uit een driedubbele crisis trekken: de corona-gezondheidscrisis, de economische crisis én een politieke crisis. Zijn geluk is dat hij straks heel veel geld uit het Europese Herstelfonds kan gaan besteden. De hoop is dat hij daarmee een economische boom kan inluiden, een wederopbouwoperatie vergelijkbaar met die van na de tweede wereldoorlog.

'Iedereen vertrouwt erop dat Draghi dit kan,' zegt Angelo van Schaik, correspondent voor VPRO's Bureau Buitenland in podcast De Dag. Of, zoals nu in Italië vaak gezegd wordt: Draghi was de Italiaan die Europa redde, nu is hij de Europeaan die Italië gaat redden. Volgens Van Schaik heeft Draghi zijn eerste wonder al verricht, want de eurosceptische partijleider van Lega Nord, Matteo Salvini, was na één ontmoeting ineens eurofiel. 

Waar komt het vertrouwen in Mario Draghi vandaan? Wie is hij, wat maakt hem the man of the moment en wat zijn zijn plannen voor Italië?  

#779 - Over Britney, Lindsay, Amanda en al die anderen

woensdag 17 februari 2021, 14:30 uur

De veelbesproken documentaire Framing Britney Spears roept vragen op over hoe jonge, vrouwelijke sterren die rond de eeuwwisseling doorbraken werden behandeld door de roddelpers én andere media. Britney kwam als tiener terecht in een seksistische wereld, viel ten prooi aan paparazzi en zag hoe de wereld smalend reageerde toen ze onder de druk bezweek en in de problemen raakte. Ze is niet de enige: ook Lindsay Lohan, Amanda Bynes, en nog veel meer sterren van toen (de zogenoemde zeroes) gaan nog altijd gebukt onder die tijd. Dat geldt overigens ook voor mannelijke sterren die volwassen werden in de spotlights. 

Journalist Anke Meijer vertelt in podcast De Dag wat het leven van deze piepjonge sterren in die tijd zo zwaar maakte. Meijer schrijft voor onder andere NRC en de VPRO Gids over populaire cultuur en werkte in de tijd dat Britney doorbrak voor een tienerblad. 'Alles was destijds gericht op shaming,' zegt ze. Veel van wat er toen gebeurde, kan nu echt niet meer. Toch vraagt ze zich af of er in twintig jaar tijd wel zo veel is  veranderd. Worden de sterren van nu wel beter beschermd en begeleid? 

Dit weekend werd het grootste onafhankelijke radiostation van Hongarije uit de lucht gehaald. De mediaraad, aangesteld door de regering-Orbán, geeft geen uitzendvergunning meer aan Klubrádió. Daarmee is een van de laatste kritische mediaorganisaties in het land zo goed als de nek omgedraaid. De afgelopen jaren zijn al honderden andere zenders en nieuwsorganisaties Klubrádió voorgegaan. De Hongaarse premier voert een heksenjacht op de persvrijheid en breekt, onder toeziend oog van de Europese Unie, ook andere democratische vrijheden stelselmatig af.

Stefan Bos vertelt in De Dag hoe het medialandschap de afgelopen jaren is veranderd in een kritiekloze, regeringsgezinde brei. Hij woont en werkt als journalist in Boedapest en merkt zelf ook de gevolgen van Orbáns beleid. De Hongaarse premier was ooit de verpersoonlijking van de democratische belofte na de val van het communisme. Daar is weinig meer van over, vertelt Bos. Wat is er voor in de plaats gekomen? Hoe probeert Orbán alle kritische geluiden te verstommen en zal hij onder druk van de EU uiteindelijk misschien toch inbinden?

#777 - Over campagne-ongemak en leuren met politici

maandag 15 februari 2021, 14:11 uur

De tijd van verkiezingsspotjes is aangebroken - al dan niet in de vorm van flatterende interviews van politici op radio, tv of in de krant. Hoe dan ook is het verkiezingsreces begonnen en staan politici in campagnestand. Flyeren op de markt of langs de deuren gaan is er dit jaar niet bij, dus is het nog meer dan anders zoeken naar alternatieve manieren om de kiezer te bereiken. Campagneteams appen en bellen redacties plat om hun politieke gezichten in programma's te krijgen en er wordt veel geld in de online-advertenties gestoken. Maar zowel de vorm als de inhoud van de campagne ademen dit jaar ongemak. Corona overheerst alles, maar campagnevoeren over een pandemie is ingewikkeld. 

Politiek verslaggever Marloes Lemsom van EenVandaag vertelt in De Dag over de worsteling die politici en hun campagneteams voelen in aanloop naar de verkiezingen. De campagne start sowieso opvallend laat, zegt Lemsom, en er is een sterke focus op online. Daardoor krijgen kiezers heel gericht maar ook beperkter informatie over politieke partijen te zien. Wat betekent dat voor hun keuze straks bij de stembus? 

#776 - Woede over autistische rollen in films

vrijdag 12 februari 2021, 14:09 uur

De autistische gemeenschap maakt zich boos over de debuutfilm van zangeres Sia die vandaag uitkomt. In Music wordt het hoofdpersonage, een meisje met autisme, niet gespeeld door een autistische actrice. Al sinds de trailer online ging, leidt dat tot een verhit debat over inclusiviteit in de filmwereld, ook in bredere zin. Want hoe zit het met al die homoseksuele personages die gespeeld worden door hetero's, of transgenderrollen gespeeld door niet-transgenders of personages in een rolstoel door acteurs die kunnen lopen?

Het blijft een moeilijk onderwerp, zegt Sacha Gertsik in podcast De Dag. Zij is journalist bij de Filmkrant en dramaturg van onder andere de serie Anne+, met een grotendeels queer cast. Ze snapt de woede uit de autismegemeenschap over de film van Sia wel, want te lang zijn mensen met autisme volgens haar op een stereotype manier neergezet. Datzelfde geldt voor andere minderheidsgroepen. In de podcast loopt Gertsik voorbeelden van films en series langs waar het wel en niet goed gaat. 

#775 - Hoe China het corona-onderzoek beïnvloedt

donderdag 11 februari 2021, 14:25 uur

Ruim een jaar na de uitbraak van het coronavirus, en na lang onderhandelen, heeft een team van tien internationale onderzoekers voor het eerst wat veldwerk kunnen doen in China. Op de persconferentie van het WHO-team werden enkele voorzichtige conclusies gepresenteerd, maar veel nieuwe informatie leverde het niet op. Wel is toegezegd dat er meer onderzoek komt naar de mogelijkheid dat het virus van buiten China afkomstig is. Peking doet er alles aan om niet de schuld van de pandemie te krijgen en is dus blij met dit resultaat. Maar het roept de vraag op of de WHO de oren niet teveel laat hangen naar China.

Het illustreert vooral hoe beladen en politiek gevoelig het onderzoek naar de herkomst van het coronavirus is, zegt China-correspondent Sjoerd den Daas in podcast De Dag. Hijzelf ondervond dat ook toen hij onlangs een reportage wilde maken bij vleermuizengrotten, maar werd weggestuurd. 

Welke druk oefent China uit op het corona-onderzoek en welke gevolgen heeft dat - ook voor het voorkomen van nieuwe virusuitbraken in de toekomst?

#774 - Elfstedennostalgie

woensdag 10 februari 2021, 14:05 uur

Of het ijs dik genoeg wordt of niet, er komt dit jaar hoe dan ook geen Elfstedentocht. Dat was vanwege de pandemie in november al besloten, maar omdat de roep deze week steeds luider werd, ook in de tweede kamer, herhaalde de voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden het nog maar eens: het gaat niet gebeuren. Een vervelende boodschap in een land dat overmeesterd lijkt door een verlangen om het ijs op te gaan. We zullen het moeten doen met onze collectieve Elfstedenherinneringen.

In De Dag daarom twintig minuten Elfstedennostalgie. De hel van '63, it giet oan, Willem-Alexander in zijn jas met sigarettenlogo, rayonhoofden en noordwestenwind. In vogelvlucht praat weerman Piet Paulusma, zelf nooit ver te zoeken als het over de Elfstedentocht gaat, door de jaren heen waarin er wél gereden werd. En soms ook net niet. 

#773 - Jarenlang wegkijken van adoptiemisstanden 

dinsdag 9 februari 2021, 13:19 uur

Nederland schort per direct alle adopties uit het buitenland op. Want ook al is er de laatste jaren meer toezicht gekomen, het internationale adoptieproces blijft te kwetsbaar voor misstanden. Dat is de conclusie van de commissie-Joustra die in een snoeihard rapport verslag heeft gedaan van die misstanden. De Nederlandse overheid wist er al jaren van, maar greep niet in. Hoe kan dat? 

Het balletje in het adoptiedossier kwam aan het rollen door een reeks onthullingen van het televisieprogramma Zembla in de afgelopen vier jaar. In de podcast een gesprek met een van de researchers, Norbert Reintjens, over hoe hij samen met zijn collega Erwin Otten steeds meer te weten kwam. Het rapport van de commissie-Joustra is een bevestiging wat al jaren bekend is. Het is goed dat er erkenning en excuses voor de misstanden zijn gekomen vanuit de overheid, zegt Reintjens. Maar daarmee is het dossier volgens hem nog niet gesloten.

#772 - Trumps impeachment 2.0

maandag 8 februari 2021, 10:07 uur

De Amerikaanse Senaat begint deze week aan het tweede impeachmentproces tegen de inmiddels oud-president Trump. Niet om hem af te zetten, want hij is al afgezwaaid, maar om een punt te maken. Democraten zien de bestorming van het Capitool op zes januari als een mislukte coup en vinden dat daar niet zomaar aan voorbij gegaan kan worden. En het is meer dan symboliek: Trump kan ook allerlei rechten verliezen als hij veroordeeld wordt. Centraal staat de vraag of Trump zijn aanhangers heeft opgehitst om het Capitool te bestormen. 

Bij zijn eerste impeachmentproces werd Trump vrijgesproken. Bij het tweede waarschijnlijk ook, toch is alles dit keer anders. Jurist en kenner van het Amerikaanse staatsrecht Kenneth Manusama zet in podcast De Dag uiteen wat de verschillen zijn. Uniek is sowieso dat de senatoren die straks een oordeel moeten vellen, zelf getuigen waren van het geweld waarvoor Trump wordt aangeklaagd. Ze moesten vluchten voor hun leven. Hoe zal die ervaring het proces beïnvloeden? Verder is de verdedigingslinie van Trumps advocaten volgens Manusama dun en moeten de Republikeinen een afweging maken tussen principes en politiek opportunisme. 

#771 - Poetins gouden ei: het Spoetnik-vaccin

vrijdag 5 februari 2021, 09:47 uur

Veel vertrouwen was er in het Westen niet, toen Rusland al in augustus aankondigde dat het als eerste land ter wereld een werkend coronavaccin had ontwikkeld en geregistreerd. Niemand had interesse in het Spoetnik-vaccin. Dat is nu wel anders. The Lancet publiceerde deze week de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek en het blijkt dat het Russische vaccin niet alleen werkt en veilig is, maar zelfs effectiever is dan andere 'Westerse' vaccins.

Journalist van The Moskow Times Pjotr Sauer vertelt in de podcast over de ontwikkeling van het Spoetnikvaccin, hoe de ervaringen er in Rusland mee zijn en wat dit gouden ei voor Poetin betekent. Sauer heeft de eerste prik inmiddels zelf ook gehad. Hij werd er misselijk van en had een dag lang verhoging, maar hij voelt zich nu prima en vooral een stuk veiliger.

#770 - De ruimtedroom van Elon Musk en Jeff Bezos

donderdag 4 februari 2021, 14:13 uur

De twee rijkste mensen van de wereld zetten vaart achter het realiseren van hun ruimtedroom. Elon Musk wil mensen naar Mars brengen en Jeff Bezos zoekt het dichter bij huis: hij wil miljoenen mensen laten wonen en werken op de maan. Gisteren ontplofte voor de tweede keer in twee maanden tijd een raket van Musks bedrijf SpaceX. Op dezelfde dag maakte Bezos bekend dat hij stopt als topman van Amazon om zich meer met zijn ruimtebedrijf Blue Origin te kunnen richten.

In De Dag werpt Ronald Klompe van het Nationaal Ruimtevaart Museum bij Aviodrome de blik vooruit. Musk loopt volgens hem mijlenver voor op Bezos. SpaceX is nog geen twintig jaar oud en heeft in die korte tijd vriend en vijand verrast met razendsnelle technologische ontwikkelingen. Inmiddels zijn er al honderden lanceringen geweest, zijn er verschillende contracten gesloten met NASA en zijn zelfs de eerste mensen succesvol naar het ISS gebracht. De volgende stop is dus Mars. Volgens Klompe zijn we getuige van een man die van sciencefiction in rap tempo werkelijkheid maakt. 

#769 - Over GameStop en viral gaan op de beurs

woensdag 3 februari 2021, 14:08 uur

Een leger aan kleine, jonge amateurbeleggers die elkaar kennen van internet heeft de financiële wereld op z'n kop gezet. Ze kochten massaal aandelen van de kwakkelende videogameketen GameStop en stuwden daardoor de prijs in een paar weken op tot ongekende hoogte. Grote hedgefondsen die hadden gespeculeerd op een prijsdaling maakten miljardenverliezen. Inmiddels gaat het aandeel weer in gierende vaart onderuit. Wat gebeurt er allemaal? En wat zijn de risico's van deze nieuwe onberekenbare speler op de aandelenbeurs?

De 24-jarige Martijn Rutten is één van de vele amateurbeleggers die GameStop-aandelen kocht nadat hij erover had gelezen op Reddit. Hij wilde er niet alleen wat mee verdienen. Er zat ook een activistisch sentiment achter, vertelt hij in podcast De Dag. Hij vindt dat grote beleggingsbedrijven te arrogant zijn geworden. 

NOS-economieredacteur Nik Wouters schuift ook aan. Hij vertelt hoe de Gamestop-hype niet alleen een strijd toont tussen de kleine en grote beleggers, of tussen generaties, maar dat de gekte ook de perverse structuren op de beurs blootlegt. De vraag is alleen of die oude structuren door deze actie gaan veranderen. 

In Myanmar werd dit weekend in het holst van de nacht het democratisch boegbeeld van het land, regeringsleider Aung San Suu Kyi, van haar bed gelicht en opgepakt. Het leger heeft de noodtoestand uitgeroepen en neemt voor zeker één jaar de macht over; een staatsgreep. Toen Suu Kyi in 2016 de eerste democratisch gekozen regeringsleider werd in Myanmar, waren de verwachtingen hoog gespannen. Het leek haar te lukken om meer vrijheden en democratie te brengen, iets waar ze jaren voor had gestreden en zelfs de Nobelprijs voor de vrede voor had gekregen. Maar de praktijk bleek weerbarstig en ze stelde als regeringsleider ook teleur. Nu zit ze weer in gevangenschap en is haar land opnieuw overgeleverd aan de grillen van een militair bewind.

Wat is er mis gegaan in Myanmar? Welke rol speelt Aung San Suu Kyi en wat blijft er over van de democratische gedachte waarvoor zij zich decennia heeft ingezet? Oud-correspondent en Zuidoost-Azië-kenner Michel Maas blikt in podcast De Dag terug op de levenslange strijd tussen Aung San Suu Kyi en het leger in Myanmar. Hij verwacht niet dat ze nog terug zal keren op het politieke toneel.

De Schotse premier Nicola Sturgeon laat er geen misverstand over bestaan: zij wil Schotland dit jaar nog naar een tweede referendum over de onafhankelijkheid van Schotland leiden. In het eerste referendum in 2014 stemde 55% van de Schotten tegen onafhankelijkheid, maar inmiddels zijn ze de Brexit en een pandemie verder en is 53% vóór afsplitsing. In aanloop naar de Schotse verkiezingen in mei voert Sturgeon de druk op. Er is momentum en de Britse premier Boris Johnson begint nerveus te worden. 

NOS-correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag over de onafhankelijkheidsdroom van Nicola Sturgeon en haar partij, de SNP. Sturgeon is mateloos populair in Schotland en zag haar ster tijdens de coronacrisis verder rijzen. Ze is sober en serieus en oogst lof omdat ze er niet voor terugdeinst om moeilijke maatregelen door te voeren. Ze zet zich daarbij ook openlijk af tegen Johnson, die in alles haar tegenpool is. Het stelt Schotten voor de vraag of ze met Sturgeon aan het roer misschien beter af zijn als onafhankelijk land. 

In Duitsland is rechtsextreem geweld weer terug in het nieuws. De neonazi Stephan Ernst, die in de zomer van 2019 de Duitse politicus Walter Lübcke doodschoot is veroordeeld tot levenslang. De moordzaak legt de dreiging bloot die er van extreemrechts uitgaat in Duitsland. Volgens de minister van binnenlandse zaken vormt extreemrechts zelfs het grootste gevaar voor de Duitse democratie. 

In De Dag vertelt NOS-correspondent Judith van de Hulsbeek hoe de zaak-Lübcke de ogen van veel Duitsers geopend heeft: de gevaren van rechtsextremisme blijken niet alleen jarenlang genegeerd, maar uit de onderzoeken die zijn ingesteld blijkt ook dat er in het hele land neonazi's wonen die bereid zijn om bommen te planten en politieke tegenstanders uit het veld te ruimen. Hoeveel precies is niet duidelijk, maar dat het er meer worden staat vast. Wat is er sinds de moord op Lübcke boven water gekomen over de aanwezigheid van rechtsextremisme in Duitsland. Welke dreiging gaat ervan uit en hebben de autoriteiten er grip op?

Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1