Staan Nederlandse festivals onder druk? 'Regelgeving wordt hijgerig'

Balans is zoek

Het populaire Kwaku Summer Festival in Amsterdam heeft aangegeven er na dit jaar mee te stoppen. Maar volgens medeorganisator Frans de Vries is het niet zo dat het festival uit zijn jasje is gegroeid. "Het is al jarenlang zo groot als het nu is", vertelt De Vries. Hij wijst op de toegenomen druk op de openbare ruimte en de financiële uitdagingen. "Wij willen onze doelgroep niet de hoofdprijs vragen als het gaat om entreegeld", legt De Vries uit. 

"We hadden een balans: we wisten wat de kosten en inkomsten waren, hoeveel duizenden bezoekers we nodig hadden en hoeveel standhouders. Die balans is verdwenen. Na corona is alles duurder geworden en is ook de regelgeving aangescherpt." De Vries noemt de huidige regelgeving "hijgerig". "Je moet steeds meer aanleveren. Daar heb je inmiddels een complete medewerker voor nodig. Dat is voor ons niet meer haalbaar, en we willen de prijzen niet verhogen."

Belang van kleine gratis festivals

Festivalonderzoeker Martijn Mulder herkent de problemen van het Kwaku Summer Festival en ziet die terug bij veel andere festivals in het land. Tegelijkertijd ziet hij dat één specifiek soort festival er het meeste last van heeft. "Over het algemeen is het aantal festivals in Nederland stabiel. Maar als we kijken naar muziekfestivals, zien we daar de afgelopen jaren een duidelijke afname." Dat betekent volgens Mulder niet direct dat de Nederlandse festivalcultuur onder druk staat. "Wat wél een zorg zou kunnen worden, is dat bijvoorbeeld vrij toegankelijke festivals het zwaar hebben. Als die verdwijnen, verdwijnt ook een belangrijk onderdeel van onze samenleving."

Daar is festivalkenner Andrew Makkinga het helemaal mee eens. "Er moet ook ruimte zijn voor festivals waar mensen, zoals op Koningsdag, met het gezin naartoe kunnen." Makkinga pleit voor een nieuwe categorie festivals die draait om verbinding in buurten en wijken.

Park gesloten

Tegelijkertijd vindt Erik Roelofsen, van Stichting Geluidshinder Nederland, dat het qua grote commerciële festivals in Nederland wel een tandje minder kan. "Het is een combinatie van steeds meer festivals en het geluidsvolume, dat ook toeneemt." Dat vindt ook Roland Goetgeluk, van stichting Vrienden van Transwijk uit Utrecht. Hij zag de afgelopen jaren de festivals in zijn wijk steeds groter worden, waardoor parken wekenlang gesloten waren. "Die hebben feitelijk niets meer te maken met de kleinschalige festivals, zoals een buurtcamping of Kwaku in het begin", aldus Goetgeluk. "Ik ben niet tegen festivals, maar het is een bonte verzameling geworden." Hij vindt dat de kleine festivals in de buurten hierdoor "met voeten worden getreden".

De Amsterdamse wethouder Elise Moeskops kan zich gedeeltelijk vinden in die redenering. "Je moet altijd een balans zoeken tussen de overlast die er is en de duizenden mensen die met veel plezier naar festivals gaan", aldus Moeskops. "Het zijn ook culturele vieringen. Uiteindelijk is zo'n park niet alleen van de buurt, maar van de hele gemeenschap."