'Frans Timmermans wist wie hij boos zou maken met nazivergelijking', ziet campagnestrateeg Bas Erlings

De uitspraken van voormalig GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans over Israël en de Holocaust hebben een politieke storm veroorzaakt. In een interview met de Belgische krant De Morgen stelde Timmermans dat de redenering van "rechts en extreemrechts in Israël" volgens hem "exact dezelfde redenering" is als die van de nazi's destijds. De uitspraken leidden tot scherpe kritiek vanuit Joodse organisaties, een oproep aan premier Rob Jetten om afstand te nemen van de uitspraken en een aangifte tegen de kersverse minister van Staat.

Communicatiestrateeg Erlings zag de ophef direct aankomen. "Ik dacht meteen: dit gaat een hoop gedoe opleveren. Als je de Tweede Wereldoorlog erbij betrekt, is dat nog steeds altijd heel erg gevoelig. Je gooit dan eigenlijk een discussie plat. Je kunt het bijna niet meer over de inhoud hebben, omdat de emoties zo sterk zijn."

Erlings, die jarenlang Mark Rutte adviseerde, denkt dat Timmermans zijn woorden bewust heeft gekozen. "Ik denk dat hij ook dacht: ik moet iets zeggen wat impact heeft, waardoor ik het onderwerp echt op de kaart krijg. Dat is hem dan wel gelukt."

'Niet verder kijken dan de inhoud'

Volgens de strateeg beoordeelt iedereen uitspraken vanuit een eigen overtuiging. "Ons hoofd werkt een beetje raar. Eerst neemt het irrationele deel van ons brein een beslissing over wat we ergens van vinden. Daarna gaan we feiten zoeken die daarbij passen. Mensen die zich met Israël verbonden voelen, lezen zo'n uitspraak en voelen dat hun groep wordt aangevallen. Dan kunnen ze eigenlijk niet meer naar de inhoud kijken."

Timmermans sprak over rechts en extreemrechts, maar Erlings stelt dat die nuance vervalt. "Mensen voelen dat hun groep wordt aangevallen en willen die aanval afslaan. Dan wordt de persoon gediskwalificeerd."

Volgens hem zou een democratie juist gebaat zijn bij het tegenovergestelde. "Dit zou de start moeten zijn van een discussie. Dat je tegen elkaar zegt: ik snap jouw standpunt niet, maar ik weet dat jij het ook als persoon goed bedoelt."

Minister van Staat

Het Centraal Joods Overleg vroeg premier Jetten om publiekelijk afstand te nemen van de uitspraken en stelde de recente benoeming van Timmermans tot minister van Staat ter discussie. Voor Erlings gaat dat te ver. "Ik vind het niet netjes dat dit gebeurt. Ik vind eigenlijk dat we de persoon en zijn standpunten van elkaar moeten loskoppelen."

Erlings zou Jetten dan ook adviseren om niet aan Timmermans' nieuwe positie te tornen. "Dat vooral niet doen, want je maakt óf de ene kant óf de andere kant van de Kamer ontzettend boos. Probeer eerst de temperatuur naar beneden te krijgen."