Politiek
AVROTROS

Hoe prettig was de saaiheid van Rutte en Balkenende

foto: anp
  1. Nieuwschevron right
  2. Hoe prettig was de saaiheid van Rutte en Balkenende

Het is een puinhoop in het kabinet. Toch hebben sommigen nog vertrouwen in de democratie. Zo ook Prof. Dr. Ronald van Raak, hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en oud-Tweede Kamerlid voor de SP. Van Raak licht in Dr Kelder en Co toe dat er ook nog een hoop mis is. 'Ik ben een mopperkont, maar als ik die debatten bekijk zie ik toch echt een amateurisme. Ook bepaalde kwaliteiten die je als parlementarier moet hebben die missen.'

Ronald van Raak

Video niet beschikbaar

'Toen ik begon in de politiek, had je het idee dat problemen werden besproken in de Kamer en vervolgens verslag werd gedaan in de media. Parlementariërs moeten niet alleen met de beeldvorming bezig zijn. We zijn van een parlementaire democratie naar een mediademocratie gegaan.'

Volgens Van Raak zijn optisch sterke leiders per definitie problematisch en is veel debatteren een noodzakelijke remedie: We hebben een heleboel saaie politici gezien de afgelopen jaren: 'Rutte, Balkenende, die waren toch heel saai' Stelde van Raak. De stroperigheid van het parlement stoort veel politici, maar Van Raak ziet er juist een kernwaarde in.

Symbool van democratie

De troon, een historisch meubelstuk dat voor de verbouwing van het Binnenhof op een mooie plek stond, werd in het tijdelijke tweede kamergebouw jarenlang niet gebruikt. Voor Van Raak was dit een symbool voor de lege stoel van de macht: niemand kan de baas zijn in een democratie, elke uitoefening van macht krijgt te maken met tegenspraak. Enkele weken na het verschijnen van zijn column over de troon kreeg Van Raak van Kamervoorzitter Bosma bericht dat de troon weer een plek had gekregen, in de wandelgang van het parlement, vlak bij de zogenoemde ‘patatbalie’, de plek waar journalisten politici opwachten, roddels en vertrouwelijke informatie oppikken en politieke relletjes volgen.

Tegenmacht als fundament

Volgens Van Raak zijn tegenkrachten cruciaal: journalisten, wetenschappers en rechters moeten hun rol serieus nemen. Scorebordjournalistiek, politieke activistische wetenschap of rechterlijke inmenging in politieke kwesties kunnen het delicate evenwicht verstoren. 'In een democratie is de macht verdeeld. De lege troon herinnert ons eraan dat tegenmacht werkt, dat argumenten worden gewogen en dat niemand ooit het laatste woord heeft.'

In de Verenigde Staten ziet Van Raak hoe belangrijk dit mechanisme is: 'Daar proberen machthebbers zichzelf op de troon te zetten, met weinig tegenspraak. Mensen kiezen hen, maar de rechtsstaat en tegenmacht worden genegeerd. Dat is precies wat een democratie beschermt tegen autoritarisme.'


Ster advertentie
Ster advertentie