Curaçaose auteur Frank Martinus Arion ontvangt postuum schijverssteen in Nieuwe Kerk

De Vries, die recent de biografie Uit baldadigheid ben ik gesneden schreef, werkte ruim 7 jaar aan het levensverhaal van de iconische Curaçaose auteur. "In het hele proces heb ik weleens gedacht: het gaat nooit zo ver komen", vertelt De Vries met een lach op de radio, terugblikkend op het monnikenwerk.

Nederlands of Papiamentu

In de biografie komt een belangrijk onderdeel van zijn leven voor het voetlicht: zijn langdurige strijd voor het zwart bewustzijn en meer erkenning van de slavernijgeschiedenis. Hoewel hij zich fel inzette voor de eigen taal en het Papiamentu, bleef hij zijn romans in het Nederlands schrijven. Dat werd hem door sommigen niet altijd in dank afgenomen, weet De Vries. "Dat vind ik een heel onterecht verwijt. Het is juist de tragiek die hem in zijn jeugd is opgedrongen. Het Nederlands werd de taal waarin hij zijn emoties het beste kon uiten."

Drie machten

De jeugd van Frank verloopt allesbehalve vlekkeloos. Nadat zijn broertje en moeder vroeg overlijden, wordt hij door zijn vader ondergebracht bij meerdere familieleden. Het schuldgevoel dat hij overhoudt aan het overlijden van zijn broertje en moeder speelt hem zijn leven lang parten. "Hij voelde zich altijd de mindere, hij at als het ware genadebrood", legt De Vries uit.

Ze schetst drie witte machten op het eiland. De Shell, de oliemaatschappij die veel werkgelegenheid op het eiland bood, de kerk, beïnvloed door de fraters van Tilburg en de koloniale overheid. Hij valt nergens helemaal goed tussen. 

In Nederland

Als Arion in Nederland arriveert om te studeren, gelooft hij in het beloofde land aan te zullen komen. Het land dat de fraters van Tilburg hem in zijn jeugd zo hebben voorgehouden. Niets blijkt minder waar. Arion krijgt te maken met discriminatie in de Nederlandse samenleving. "Hij raakte in een enorme identiteitscrisis", zegt De Vries. 

Ze stelt dat zijn visie op Nederland heel lang niet begrepen is en dat die onwil Arion weleens opbrak. Hij had er moeite mee dat de excuses en erkenning van het slavernijverleden zo lang op zich liet wachten. De Vries verzucht: "Als je dan luistert naar die woorden die gesproken worden met die excuses, dan denk ik: had nou naar Frank geluisterd, dit zijn dezelfde woorden hij in de jaren '50 al gebruikte."