Cultuur & Media
MAX

Van Michelin tot komkommersalade: hoe sociale media onze smaak veranderen

foto: Pexels
  1. Nieuwschevron right
  2. Van Michelin tot komkommersalade: hoe sociale media onze smaak veranderen

We rennen massaal achter elke nieuwe eethype aan. Een komkommer in dunne plakjes, koekjes in Griekse yoghurt en de vriezer in, of alweer een nieuwe variant op matcha: via TikTok en Instagram vliegen recepten ons voortdurend om de oren. In het boek Alles consumerend onderzoekt de Britse Ruby Tandoh hoe onze smaak wordt gevormd door industrie, marketing en algoritmes. Culinair recensent Hiske Versprille schreef het voorwoord en vertelde erover in Villa VdB.

Video niet beschikbaar

Volgens Versprille laat Tandoh zien dat smaak veel breder wordt beïnvloed dan alleen door chefs of culinaire traditie. "Zij bekijkt dat echt in de volle breedte," zegt ze.  Daarmee raakt het boek volgens haar aan een hardnekkig onderscheid in de culinaire wereld: dat tussen hoge en lage eetcultuur. "Veel culinaire journalisten hebben toch het idee dat er zoiets bestaat als haute cuisine en culinaire hoogcultuur, en daarnaast iets oppervlakkigs of ordinairs," zegt Versprille. "Terwijl wat mensen in de supermarkt kopen of uit de Allerhande koken, voor veel meer mensen veel wezenlijker is dan bijvoorbeeld de Michelin-gids."

Van Smulweb naar TikTok

Waar mensen hun recepten vandaan halen, is in de afgelopen twintig jaar sterk veranderd. Versprille wijst op oude online platforms als All Recipes en het Nederlandse Smulweb. "Daar konden driehonderd verschillende oliebolrecepten van de buurvrouw of de neef van je oom op staan," zegt ze. "Dat was jarenlang enorm groot. Maar zelfs dat is nu alweer geschiedenis."

De digitale voedselcultuur verandert dus snel, maar de behoefte blijft dezelfde: inspiratie opdoen, iets nieuws proberen, en vooral snel. Dat verklaart volgens haar ook waarom korte kookvideo’s zo goed werken. "Veel van die recepten zijn heel eenvoudig," zegt ze. "In twintig of dertig seconden krijg je een kick van: hé, dat ziet er lekker uit, en hé, dat kan ik ook." Video heeft bovendien een praktisch voordeel. "Het is makkelijker om iets te leren als je iemand op de vingers kijkt dan wanneer je alleen een recept op papier leest."

Niet neerkijken op trends

Versprille merkt dat haar eigen blik op voedseltrends de afgelopen jaren is veranderd. Waar ze vroeger liever niet reageerde op hypes als de cronut of Dubai-reep, kijkt ze daar nu anders naar. "Misschien keek ik er ook wel een beetje op neer," zegt ze. "De Michelin-uitreiking vond ik dan wél interessant. Maar nu denk ik: is de geschiedenis van chips of snoep niet net zo interessant als een chic Frans gerecht dat al tweehonderd jaar wordt gekookt?"

Ook in de culinaire wereld zelf ziet ze die verschuiving. Sterrenchefs zijn de afgelopen jaren vaker eenvoudiger en laagdrempeliger gaan koken. Streetfood en thuisgerechten krijgen meer aandacht. "Er is een verandering in status van bepaalde dingen," zegt Versprille. "Daar werd lang op neergekeken, en nu zie je dat daar juist weer belangstelling voor is."

Iedereen is recensent

De opkomst van sociale media heeft ook de rol van de culinaire recensent veranderd. Waar een criticus vroeger nog bepaalde of een restaurant zichtbaar werd, kan tegenwoordig iedereen online zijn mening geven. "Voordat mijn recensie verschijnt, hebben mensen al de website gezien, de persberichten gelezen en honderd Google Reviews bekeken," zegt Versprille.

Dat betekent dat culinaire journalisten iets extra’s moeten bieden. "In je informatie, in hoe je schrijft, of in hoe je iets laat zien." Maar ondanks alle snelle online trends gelooft ze niet dat het klassieke kookboek verdwijnt. "Kookboeken verkopen nog steeds heel goed," zegt ze. "Ook in een tijd waarin je recepten gratis via Instagram kunt vinden."

Villa VdB

Villa VdB (Omroep MAX) hoor je van maandag t/m donderdag van 14.00 tot 16:00 uur op NPO Radio 1. Gepresenteerd door Jurgen van den Berg.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl