Meme-oorlog tegen Rusland: hoe NAFO met humor propaganda bestrijdt

Meme-oorlog

De aanpak van NAFO is opvallend. In plaats van uitgebreide discussies, kiezen de leden van de online community bewust voor humor. Wanneer Russische accounts desinformatie posten, reageren de fellows massaal met memes. "Het is eigenlijk een soort trollenleger dat die Russische berichten onder laat sneeuwen", legt Verdel uit.

Volgens haar is dit een effectieve strategie, omdat propaganda zo minder serieus wordt genomen en ook minder bereik genereert. De leden, die zichzelf ‘fellows’ noemen, gebruiken vaak hondjes als avatar en maken zware onderwerpen op deze manier toegankelijker voor een groot publiek. 

Van memes naar miljoenen

Dit activisme blijft echter niet beperkt tot het internet. NAFO zamelt ook geld in voor Oekraïne, variërend van militaire middelen tot humanitaire hulp. "Soms gaat het om honderd euro, maar er zijn ook acties van een miljoen geweest", zegt Verdel.

Volgens schattingen heeft de gemeenschap inmiddels al tientallen miljoenen euro’s opgehaald. Daarmee laat NAFO zien dat ook mensen op afstand een concrete bijdrage kunnen leveren aan de oorlogsinspanningen.

Oorlog op het internet

De rol van informatie in de oorlog is groot. Volgens journalist Alexander Bakker is desinformatie ook in Nederland zichtbaar toegenomen. "Je ziet enorme hoeveelheden onzin voorbijkomen die in het voordeel van Rusland zijn."

Juist daarom lijkt de digitale tegenreactie van groepen als NAFO belangrijk. Niet alleen om feitelijke onjuistheden te corrigeren, maar ook om propaganda minder zichtbaar te maken. Tegelijkertijd lijkt die strijd niet zonder gevolgen. Verdel wijst erop dat accounts van NAFO-leden op platforms als X regelmatig beperkt of zelfs verwijderd worden.

Online invloed

Wat NAFO volgens Verdel bijzonder maakt, is dat iedereen kan participeren. Wie doneert aan Oekraïense doelen, kan zich aansluiten als ‘fella’ en bijdragen aan de online tegenreactie. Voor veel deelnemers is dat een manier om niet aan de zijlijn te blijven staan. Tegelijk laat NAFO zien dat oorlog zich niet alleen in Oekraïne afspeelt, maar ook online. En juist die digitale strijd heeft invloed op hoe het conflict wereldwijd wordt bekeken.

Wil je beter ingelicht zijn?

Beluister dan de volledige uitzending van Goed Ingelichte Kring van zaterdag 11 april 2026. In deze uitzending bespreekt Patrick Lodiers de toename van het aantal verwarde personen met politiek verslaggever Sarah Bakker. Ook gaat het over het bezoek van premier Jetten en het koningspaar aan Donald Trump en de geopolitieke spanningen in Europa met journalist Alexander Bakker.

Verder komt de online ‘meme-oorlog’ tegen Russische propaganda aan bod met Amerikakenner Kirsten Verdel en wordt er ingezoomd op de Hongaarse verkiezingen en de positie van Viktor Orbán. Luister de uitzending nu terug via de NPO Luister-app.