Rob de Wijk maakt zich steeds meer zorgen: 'Hier gebeurt iets wat ik al heel veel jaren voorzien heb'
- Nieuws
- Rob de Wijk maakt zich steeds meer zorgen: 'Hier gebeurt iets wat ik al heel veel jaren voorzien heb'
Als Amerika zijn handen volledig aftrekt van Europa, kan ons continent een speelbal worden van de grote machten in de wereld, met alle gevolgen van dien. Onze welvaart en veiligheid komen dan op het spel te staan, waarschuwt hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk. Hij maakt zich steeds grotere zorgen. "Hier gebeurt iets wat ik al heel veel jaren voorzien heb."
Video niet beschikbaar
Al jaren waarschuwt De Wijk voor het verschuiven van de wereldorde, door de agressieve houding van Rusland, de opmars van China en de opkomst van Donald Trump in de Verenigde Staten. Eind vorige week werd de wereld opnieuw opgeschrikt toen de VS Venezuela binnenviel en president Nicolás Maduro gevangen nam. Een actie van een Amerikaanse president die de internationale rechtsorde aan zijn laars lapt, stelt De Wijk.
De hoogleraar "laat geen traan" om de links-radicale Maduro, maar hekelt de mensen die Trumps actie steunen. "Mensen zeggen: fijn dat Maduro weg is. Maar dit is een reactie uit een voorbije tijd. Het is niet meer van deze tijd om dit te doen", zegt De Wijk over de Amerikaanse inval in Venezuela.
Trump 'imperiale president'
Het feit dat Maduro door Amerika en Europa niet werd gezien als rechtmatige president, omdat hij de laatste verkiezingen zou hebben verloren, rechtvaardigt de inval volgens De Wijk niet. Ook de drugshandel die Maduro volgens Trump mede mogelijk zou maken, is geen argument. "Het betekent niet dat je het recht hebt om in te grijpen. Alles wat wij hebben bedacht (de internationale rechtsorde, red) is in één klap omgevallen."
De Wijk vergelijkt de aanval van de VS op Venezuela met de kolonisatie in de negentiende eeuw. "In die zin is Trump gewoon een imperiale president."
Over de aanhoudende onrust op het wereldtoneel zegt hij: "Ik hou mij hier al zo lang mee bezig en ben continu niet verbaasd. Het telt alleen maar op bij wat ik al weet." Toch maakt hij zich zorgen. "Ik slaap wel goed, maar ik ben wel steeds ongeruster, moet ik zeggen. Hier gebeurt iets wat ik al heel veel jaren voorzien heb en waar ik talloze boeken over geschreven heb."
"Daar komt nu wat meer aandacht voor, maar in het begin is dat allemaal terzijde geschoven. Men zei: 'Hij is een onheilsprofeet' en 'Hij weet niet waar hij over praat'. Maar het blijkt wel allemaal te kloppen. Helaas, moet ik erbij zeggen."
Valt Europa?
De "grootste nachtmerrie" van De Wijk is dat onder grote Amerikaanse druk de Europese Unie "wordt opgeblazen en we onze zelfstandigheid compleet verliezen". Als Amerika zijn handen van ons continent aftrekt, kan Europa alleen op eigen benen staan als het samenwerkt. "Als het om macht gaat, moet je samenwerken om, gek genoeg, je eigen soevereiniteit te behouden. Je hebt die samenwerking nodig, zowel economisch als militair. Als dat wegvalt, worden wij een wingewest van China, Rusland en Amerika."
Rob de Wijk (hoogleraar internationale betrekkingen): 'Ik ben steeds meer ongerust' (8 januari 2026) - Sven op 1
Europese samenwerking is misschien wel belangrijker dan ooit, maar allerminst vanzelfsprekend, ziet De Wijk. "Ik zie ook wat er gebeurt in Europa, met de opkomst van rechts-radicale partijen die helemaal niets voelen voor samenwerking. De grote problemen zitten niet eens zozeer buiten Europa, maar in belangrijke mate ook binnen Europa, omdat bepaalde politieke stromingen zeggen: van mij hoeft het niet en laten we maar terugvallen op de natiestaten."
"Als dat gebeurt, wordt een land als Nederland echt een speelbal van de grote mogendheden, net als Duitsland, Engeland en Frankrijk", waarschuwt de hoogleraar, bekend van de podcast Boekestijn en De Wijk. "Dat betekent dat onze welvaart en veiligheid erop achteruitgaan. Dan komen we in een wereld te leven die we totaal niet willen. Willen wij nog iets van onze waarden overeind houden, in ieder geval in dat kleine Asterix-dorpje genaamd Europa, dan zul je moeten samenwerken."
De kans dat dat niet lukt en Europa omvalt, schat De Wijk op dertig procent. "Dat is niet niks."
Groenland
Dat Trump zijn zinnen heeft gezet op Groenland, heeft die kans vergroot. "Als Amerika Groenland inpikt op een manier die de Denen niet willen, betekent dat feitelijk dat de leider van de NAVO agressie pleegt tegen een ander NAVO-land en tegen heel Europa. Dan dondert de hele NAVO in elkaar. Dan is het afgelopen", zegt De Wijk. "Maar dat hoeft niet het geval te zijn. Er zijn verschillende opties."
"De Amerikanen kunnen Groenland ook kopen, dan is er een deal met Denemarken. Het meest reële scenario is nog wel een associatiedeal. Die hebben de Amerikanen bijvoorbeeld ook met de Marshalleilanden. Groenland blijft dan zelfstandig, maar is voor zijn bescherming afhankelijk van de Amerikanen, die vervolgens wel de vrije hand krijgen in dat land."
De Wijk ziet dat Europese leiders in ieder geval achter Denemarken zijn gaan staan. "De verklaring van Europese leiders ten aanzien van Venezuela was tamelijk slap, maar die richting Groenland was veel sterker. Ze staan pal achter Denemarken en Groenland en er wordt duidelijk gezegd: wat Trump wil, kan niet."
Maar wat Trump precies wil, blijft gissen. "Hoe je het ook wendt of keert: Trump is zo wispelturig, overmorgen kan hij zeggen: die Europeanen, ik heb er niks aan, laat die NAVO ook maar zitten. Je weet het gewoon niet."
Luister Sven in je favoriete podcast-app
Wil je Sven op 1 iedere dag in je favoriete podcast-app luisteren?
Abonneer je dan hier op de Sven op 1 podcast.
Gerelateerd




