Trump’s geopolitieke verlanglijst

Amerikaanse invloedssfeer

Het verwijderen van één president zorgt niet ineens voor toegang tot oliecontracten. De macht in Venezuela zit niet alleen bij Maduro, maar ook bij het netwerk van generaals. “Die zitten er nog steeds, en die hebben allemaal oliecontracten”, vertelt Kuijpers. “Maar we moeten Trump niet bagatelliseren”, meent ze. Deze methode vergroot immers wel de invloed van de VS. Hij gebruikt militaire dreiging als een koevoet. Even wrikken, kijken wat loskomt, “victorie kraaien en weer door.” 

Je hebt altijd onzekerheid bij internationale betrekkingen, maar dat brengt ook een risico met zich mee, aldus Kuijpers. Niemand weet wat Trump echt wil, het maakt zowel tegenstanders als bondgenoten nerveus. Neem het ijzige Groenland. Onder dat ijs ligt van alles wat de wereldeconomie doet spinnen: olie, gas, koper, uranium, zeldzame mineralen. China heeft dat door en probeert via investeringen zijn positie in de regio te versterken, stelt ze. Amerika wil niet achterblijven.

Europese afhankelijkheid

Dat Trump stevig waarschuwt tegen de opkomst van de Chinese invloedssfeer in NAVO-grondgebied en dreigt met overname van het grondgebied, activeert Europa volgens Kuijpers ook om hier meer tegenop te boksen. “Dit is wat de NAVO ook wil. Juist omdat Trump er een punt van maakt, moeten we er iets mee.”

Maar Groenland valt onder Denemarken en kan, zo meent Kuijpers, niet zomaar van de VS worden. Artikel 5, die heilige belofte dat we elkaar verdedigen, werkt vooral omdat iedereen erin gelooft. Zodra bondgenoten elkaars territorium ter discussie stellen, wordt dat geloof poreus.

Veranderde wereldorde

En ondertussen verschuift de wereldorde waar de grote spelers Rusland en China al langer selectief zijn met het internationaal recht. Onder Trump lijkt Amerika hieraan mee te doen. Maar: "Ook Europa heeft een dikke klont boter op het hoofd”, aldus Dieuwertje Kuijpers: "We passen het internationaal recht toe, maar vooral als het in ons belang is.”

Decennialang heeft Europa geleund op de Amerikaanse infrastructuur, logistiek en militaire capaciteit. Zonder de VS zijn we nergens. Dat is de consequentie van jarenlang beleid, volgens Kuijpers. Waarschijnlijk eindigt dit niet in een wereldoorlog, maar het leidt wel tot een pijnlijke conclusie: wie zijn veiligheid uitbesteedt, raakt afhankelijk.