Nieuwe defensiewoordvoerder D66 wil niet zeggen wat Trump anders had moeten doen

Belhirch volgt hiermee de lijn van haar partijleider, Rob Jetten. Hij benadrukte na de Amerikaanse inval dat de opgepakte Nicolás Maduro "een wrede dictator" was die zijn land in de afgrond stortte en na opeenvolgende verkiezingsnederlagen onrechtmatig aan de macht bleef. Maar: "Dit is niet de manier", schreef Jetten op X.

Nederland en de Europese Unie moeten volgens hem "hun rol pakken" om te voorkomen dat de situatie verder uit de hand loopt. "De-escalatie en gericht werken aan vreedzame oplossingen is nu cruciaal."

Belhirch bezocht Venezuela toen ze werkte voor het ministerie van Buitenlandse Zaken. "Ik ben op bezoek geweest in Venezuela met betrekking tot samenwerking tegen drugskartels. Het is belangrijk om te zien wat er de afgelopen tientallen jaren in Venezuela is gebeurd. Er zijn mensen gevlucht, er is veel onrust en veel politiek en crimineel geweld geweest."

Toch ziet ze Trump niet als redder van het land. "Wat je nu ziet, en dat zegt Jetten terecht: mensen zijn blij dat Maduro weg is, maar er is ook teleurstelling. Mensen dachten dat er een democratische omwenteling zou komen. Die is er niet gekomen. Het is juist nu belangrijk om vanuit de internationale gemeenschap als geheel, dus vanuit Europa, maar ook samen met de VS en de Venezolanen, te kijken hoe er wel een democratische regering aan de macht kan komen."

Wat had Trump moeten doen?

Niet alleen de Verenigde Staten, maar ook andere Westerse landen, waaronder Nederland, erkenden president Nicolás Maduro niet als rechtmatige leider van het land, omdat hij de meest recente verkiezingen zou hebben verloren. Toch is Belhirch tegen de inval. Wat Trump anders had moeten doen, kan ze niet zeggen. "Dat is een lastige vraag. Daar wil ik niet over speculeren. Het is vooral belangrijk dat dit haaks staat op het internationaal recht."

Ze vindt dat Europa zich moet mengen in de discussie over de toekomst van Venezuela. Volgens haar wordt Europa nog altijd serieus genomen. "We horen de laatste tijd vaak dat Europa verzwakt is, maar we zijn nog altijd één van de grootste economieën ter wereld, sinds deze zomer de tweede economische macht. We zijn achterop geraakt bij de VS en qua defensie en veiligheid moeten we investeren, maar we zijn nog steeds een belangrijke macht als we gezamenlijk optrekken, als we samen de vuist maken, of het nu gaat over de economie of onze normen en waarden en internationaal recht."

"Vanuit die punitiviteit moeten we de krachten bundelen en ons niet laten kennen dat we er eigenlijk niet meer toe doen", vindt het kersverse Kamerlid. "Dan wordt het een self-fulfilling prophecy, terwijl ik denk: wij kunnen als Europa veel sterker zijn dan we nu laten blijken. Het is niet voor niets dat in Parijs vandaag gesprekken plaatsvinden met de Coalition of the Willing. We proberen daar echt Oekraïne te steunen en er wordt echt wel naar ons geluisterd. Het idee dat we er als Europa niet toe doen, daar wil ik niet in meedoen."

Niet langer de dominee

Tegelijkertijd vindt ze dat Europa niet langer "de dominee met het wijzende vingertje" moet zijn in de wereld. "Ik denk dat we in het verleden, dat heb ik ook gezien toen ik bij Buitenlandse Zaken werkte, bijvoorbeeld op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, vaak met het vingertje hebben gewezen dat wij het wel beter wisten. Er zijn nu andere verhoudingen, dat zie je ook in Afrika. De wereld is veranderd en wij moeten ons daartoe verhouden."

"Daarvoor zijn investeringen nodig in onze defensie, dat is onze hardpower." Tegelijkertijd moeten we onze waarden niet overboord gooien, waarschuwt Belhirch. "Wat ik ook belangrijk vind om te noemen is dat we staan voor geïntegreerd beleid. Vrede en veiligheid krijg je niet alleen door te investeren in defensie, maar juist ook in ontwikkelingssamenwerking. Je hebt stabiliteit en duurzame vrede nodig voor echte veiligheid."

Europa moet dus ook blijven opkomen voor internationaal recht en mensenrechten, vindt de D66'er. "Als het internationaal recht er niet meer is, dan geldt het recht van de sterkste, terwijl het om mensen gaat. Ik vind dat je moet kijken: hoe kun je je aanpassen aan hoe de wereldorde is veranderd? Een gelijk speelveld op het gebied van ontwikkelingssamenwerking is belangrijk, daar horen mensenrechten bij. Als we voor duurzame vrede willen strijden, hebben we hard power nodig, maar we hebben zeker ook diplomatie en ontwikkelingssamenwerking nodig. Je moet kijken hoe je dat balanceert."

'We zijn vrij naïef geweest'

De bezuinigingen op defensie van de afgelopen decennia noemt ze een fout. "We zijn vrij naïef geweest om te denken dat onze vrijheid en veiligheid vanzelfsprekend is. We hebben de afgelopen jaren vrij veel bezuinigd op Defensie. We zien nu met de oorlog in Oekraïne dat het in onze achtertuin plaatsvindt. Het is belangrijk dat we beseffen dat we ook orde op zaken moeten stellen wat betreft onze veiligheid. Dat is vooral iets wat we niet alleen maar in de Tweede Kamer of in het kabinet moeten doen, ook mensen moeten beseffen dat dat belangrijk is."

Ook D66 droeg bij aan die bezuinigingen op Defensie. "Ik zou niet willen zeggen dat we zijn ontwaakt uit een kinderdroom. Als we terugkijken; twintig jaar geleden zag de wereld er anders uit. D66, en ook het merendeel van de Kamer, beseft dat we orde op zaken moeten stellen. Het is belangrijk dat we onze eigen broek op kunnen houden. We moeten voor onze veiligheid niet meer afhankelijk zijn van anderen, bijvoorbeeld van de VS. We moeten zorgen dat we onze eigen defensie-industrie en ons eigen materiaal hebben."

Dat moet in Europees verband gebeuren. "Als je ziet welke dreigingen er zouden kunnen zijn, ook vanuit Rusland, moeten we dat samen doen. Niet alleen in Nederland, het gaat om de Europese defensie-industrie. We moeten het gezamenlijk doen met onze Europese partners binnen de Europese Unie, maar ook kijken wie onze andere strategische partners zijn buiten Europa."

Voorlopig is Washington één van die partners, hoopt Belhirch. "De NAVO is nog steeds afhankelijk van de Verenigde Staten. We hebben een belangrijke trans-Atlantische relatie met de VS, maar wat we hebben gezien heeft ons ook wakker geschud dat we niet meer zo afhankelijk moeten zijn van Amerika. Niet als Europa en niet als Nederland."