Toekomst-expert: 'De wereldorde is aan het veranderen, dat vraagt om een andere aanpak'
- Nieuws
- Toekomst-expert: 'De wereldorde is aan het veranderen, dat vraagt om een andere aanpak'
De blokkering van de Straat van Hormuz drukt een enorme stempel op de wereldeconomie. Maar kun je als land rekening houden met zo’n scenario? Koen Aartsma is geopolitiek onderzoeker en gespecialiseerd in het uitdenken van dit soort 'toekomstverkenningen'. Hij vindt dat we dergelijke scenario’s moeten meenemen in beleid. "De wereldorde is aan het veranderen, dat vraagt om een andere aanpak", zegt Aartsma bij Spraakmakers.
Welke Straten van Hormuz heeft de wereld nog meer?
Video niet beschikbaar
'We zaten er constant naast'
Aan geopolitieke onderzoekers zoals Koen Aartsma de taak om verschillende toekomstige scenario’s in kaart te brengen en daarover te adviseren, bijvoorbeeld aan ministeries. Aartsma ziet een groot verschil in hoe er met zijn adviezen wordt omgegaan. Waar er toen hij begon weinig mee werd gedaan, is dat nu anders. "Er wordt nu beter geluisterd naar toekomstverkenningen. De reden is simpel: we zaten er de laatste jaren constant naast. We werden verrast."
De grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne, de coronapandemie en de aanslagen van 7 oktober in Israël zijn allemaal voorbeelden van gebeurtenissen die de wereld hebben veranderd. Toch zijn we er meestal niet op voorbereid. "We denken dat er één toekomst is die we kunnen voorspellen, maar dat is onjuist", stelt Aartsma. "De toekomst is meervoudig: er zijn meerdere mogelijkheden. Dat betekent ook dat je er een zekere invloed op kunt hebben."
Lage gasvoorraden
En die invloed moet er komen, vindt Aartsma. Zo kunnen de gevolgen van bijvoorbeeld de huidige afsluiting van de Straat van Hormuz worden voorkomen of verzacht. Nu worden landen wereldwijd verrast door een energiecrisis. "De Nederlandse Gasunie bracht daags voor het uitbreken van de oorlog in Iran een statement uit waarin stond dat onze gasvoorraden historisch laag zijn", vervolgt Aartsma. "Omdat het lente werd, zou het meevallen, maar dan mocht er niets onverwachts gebeuren, zoals een afsluiting van de Straat van Hormuz." Dat bleek niet onrealistisch, want een paar weken later werd dit de realiteit.
Meenemen in beleid
Het zijn juist de 'onrealistische' scenario’s die volgens Aartsma interessant zijn en waar we ons op moeten voorbereiden. "Het wereldtoneel is aan het veranderen. Er is veel meer competitie en er worden drukmiddelen ingezet. Het is heel onverstandig als we dat niet meenemen in ons beleid."
Voorbereiding is dus essentieel, want er zijn meer cruciale waterwegen die in de toekomst afgesloten kunnen worden. Ook een aanval op ons elektriciteitsnet is een scenario waarop we ons volgens Aartsma moeten voorbereiden. "We moeten leren leven met onzekerheid. Die mentaliteitsverandering is heel belangrijk."
Gerelateerd
