Verkiezingen in Israël: wat als Netanyahu niet meer de macht heeft?

De precieze datum is nog onbekend, maar uiterlijk voor 27 oktober moeten de Israëliërs hun stem hebben uitgebracht. Alle partijen zijn al volop in campagne. "Het thema veiligheid is heel belangrijk", vertelt Erella Grassiani, universitair hoofddocent antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. De huidige premier, Benjamin Netanyahu heeft veel felle voor- en tegenstanders. "Netanyahu framet zichzelf als de enige die veiligheid kan brengen aan Israëlische bevolking", zegt ze. 

Achterban

Die retoriek gaat trumpiaans ver. "Je ziet dat zijn partij en zijn coalitiegenoten in de campagne veel gebruik maken van AI-filmpjes waarbij je oppositieleiders ziet die de handen schudden met Palestijnse leiders." Toen op 7 oktober 2023 Hamas een aanslag pleegde in Israël, liep de situatie daar volledig uit de hand. Inmiddels heeft de VN-commissie geoordeeld dat Israël genocide pleegt in de Gazastrook. Veel mensen hebben de laatste tijd hun onvrede geuit over de premier. Al gaat dat vaak vooral over de corruptieschandalen. 

"Hij heeft best een hele grote trouwe achterban", legt Grassiani uit. "Dat zijn geen mensen die je weg kan zetten als domme mensen. Die zien ook wel de problemen die hij heeft, de corruptieschandalen etcetera. Maar die geloven wel dat hij de enige is die een leider kan zijn, zeker nu er zoveel oorlogen en bedreigingen zijn", vertelt ze. Bovendien leek er ook lang geen andere goede kandidaat te zijn om het land te leiden, tot daar een paar weken geleden verandering in kwam. 

Concurrentie

Oud-premier Naftali Bennett sloeg de handen ineen met Yair Lapid, beide grote spelers in het politieke Israëlische landschap. En dat was niet de enige verrassing: "Nu zie je dat er een nieuw figuur is op gekomen: Gadi Eizenkot. (...) Hij is eigenlijk de tegenpool van Netanyahu", vertelt ze. Je zou denken dat het hard tegen hard gaat. "Nou het interessante is; die programma's lijken allemaal heel erg op elkaar", vertelt ze. Bovendien is er niemand van de oppositie die durft te pleiten voor vrede. Dat is opvallend: de hele wereld kijkt naar de genocide die het land pleegt, maar dat lijkt tijdens de verkiezingen helemaal niet zo'n rol te spelen. 

'Ze staan achter de oorlog' 

"De oppositie zegt wel dat ze een onafhankelijk onderzoek willen doen naar 7 oktober", vertelt ze. "Maar het grote verhaal van: wat moeten we met deze situatie van heel veel geweld en oorlog die Israël zelf voert, daar komen ze niet met een ander verhaal. Ze weten dat ze anders geen stemmen krijgen." Want er is wel veel steun voor de acties van Israël. "Tussen de partijen is er weinig verschil op het gebied van oorlogen", legt ze uit. "De grote partijen die nu aan kop lopen, staan er bijna net zo in als Netanyahu. Dat wil zeggen: ze maken zich daar nu absoluut niet druk om." Er is wel wat kritiek op de snelheid van het sluiten van deals, maar daar blijft het veelal bij. "Ze staan zeker achter de oorlog."