Rechters genomineerd voor Nobelprijs voor de Vrede: 'Op veel plekken staat de rechtstaat onder druk'
- Nieuws
- Rechters genomineerd voor Nobelprijs voor de Vrede: 'Op veel plekken staat de rechtstaat onder druk'
Wie er genomineerd zijn voor de Nobelprijs voor de Vrede is over het algemeen een goed bewaard geheim. Maar soms lekt er iets uit... Afgelopen weekend werd een van de genomineerden bekend: rechters. Iets preciezer: de International Association of Judges. Oud-rechter Tijn van Osch zit namens Nederland in de organisatie. "Het recht zit op een glijdende schaal naar beneden, dus het is goed dat we een duwtje omhoog krijgen", zegt hij in Dit is de Dag.
Video niet beschikbaar
Sommige winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede krijgen hem omdat het goed gaat, maar anderen krijgen hem juist als een soort hart onder de riem. Mochten de rechters hem winnen, vallen ze volgens Van Osch ook in deze categorie: "We zitten niet in een tijd dat alles heel soepel loopt. Zowel nationaal als internationaal staat de rechtstaat onder druk. Dat kun je in allerlei landen zien. Dat gaat soms heel ver: bedreiging van rechters, ontslag van rechters, disciplinaire maatregelen. Het kan ook subtieler gaan, maar het betekent sowieso dat rechters niet meer de rechtvaardige beslissingen kunnen nemen."
Van Osch wijst op een groot aantal landen waar de rechtspraak onder druk staat, bijvoorbeeld Niger en Turkije, maar ook Polen, waar tuchtprocedures tegen rechters werden ingesteld. "In staten waar de rechtstaat geen warm hart wordt toegedragen, wordt bijvoorbeeld gezegd dat ze zich niet hoeven te houden aan de beslissingen van niet-gekozen rechters. Daar denken ze dat democratie betekent dat de meerderheid beslist, maar de meerderheid kan alleen beslissen als de zwakkeren beschermd worden", zegt de oud-rechter.
In Nederland is het vertrouwen in de rechtstaat best groot, zegt Van Osch. "In alle onderzoeken blijken we heel hoog te scoren, dus dat is mooi", zegt hij. Toch vindt hij uitspraken als 'D66-rechters' door Geert Wilders niet fijn: "Het erodeert het vertrouwen, terwijl mensen vertrouwen moeten hebben in de rechter en het instituut. Rechtstaat is uiteindelijk gebaseerd op vertrouwen. Als dat er niet is, worden onze uitspraken betekenisloos."
Samen met de International Association of Judges is overigens het Internationaal Strafhof in Den Haag genomineerd voor de Nobelprijs. In oktober wordt de prijs uitgerekend.
