Dit is waarom 'weigergemeenten' geen asielzoekers willen opvangen

De gemeente Westland (Zuid-Holland) is zeker een 'weigergemeente', zo vindt raadslid John Witkamp van de lokale partij LPF. "We hebben eerder al aangegeven dat we behoorlijk vol zitten. We vangen op dit moment al ruim 2.000 Oekraïners op. We zitten met behoorlijk veel arbeidsmigranten. We kunnen onze jeugd niet huisvesten", vertelt hij. "Vervolgens doet het ministerie daar doodleuk nog even 630 asielzoekers bij. Wij hebben gezegd: kom op, dat kan niet serieus zijn. Wij gaan er niet aan meewerken. Niet alleen de gemeenteraad is in dikke meerderheid tegen een AZC, dat is ook de Westlandse bevolking."

Witkamp vindt dat zijn gemeente niet hoeft mee te werken aan de spreidingswet, omdat er geen werk wordt gemaakt van het omlaag brengen van de asielinstroom. "De minister gaat de verkeerde volgorde aan. Eerst moet hij werk maken om de instroom te stoppen, daarna kan hij kijken wat hij nog moet verdelen. Het hangt allemaal aan elkaar vast", vindt hij.

Uitvoering is lastig

Er zijn ook gemeenten die niet aan de spreidingswet voldoen, maar volgens zichzelf geen weigergemeente zijn. Aalten (Gelderland) bijvoorbeeld. John Wikkerink, wethouder van Aalten, is niet blij met de brief van het ministerie. "We hadden niet verwacht om zo snel een brief te krijgen nadat we al een ambtelijk overleg hebben gehad met het ministerie. We hebben heel goed uitgelegd waar wij allemaal mee bezig zijn in de gemeente. Nu staan we in het 'verkeerde' rijtje van weigergemeenten en daar volgde commotie op. Dat vond ik heel erg vervelend, want wij willen voluit meewerken aan de spreidingswet", vertelt hij.

Volgens Wikkerink is de wil er wel, maar is de uitvoering lastig. "Volgens de spreidingswet moeten we 200 asielzoekers opvangen. Dat is op zich geen probleem: we hebben tot 2012 een asielzoekerscentrum met 400 plekken gehad, maar dat is afgebroken. Nu moeten we nieuwe plekken zoeken. Vorig jaar hebben we een prachtig plan gepresenteerd aan de bevolking en gemeenteraad voor 300 opvangplekken. Maar de bevolking was er op zijn zachtst gezegd niet blij mee."

De gemeenteraad besloot dwars te liggen, waardoor er veel tijd verloren ging. Wikkerink hoopt dat hij wat tijd krijgt van de minister. Aalten is niet de enige gemeente die een uitvoeringsprobleem heeft. Neem Achtkarspelen, in Friesland, waar ook een brief van minister Van den Brink op de mat viel. Fractievoorzitter IJmen van Kammen van de lokale afdeling van de Fryske Nasjonale Partij was onaangenaam verrast. "Je moet ook kijken naar de mogelijkheden die je hebt om de spreidingswet uit te voeren", stelt hij. "We hebben elf kernen, waarvan twee iets groter en de rest is klein. Er is al geen openbaar vervoer, al die voorzieningen zijn er niet. Het valt niet mee als je geen woning of gebouw vrij hebt."