ICT-systemen van politie en OM schieten tekort

De Nationale Politie en het Openbaar Ministerie hebben te maken met verouderde en kwetsbare ICT-systemen. "Dat zie je aan het feit dat ze gehackt worden en daar heel spastisch op reageren", zegt cybersecurity expert Bert Hubert. "Het zijn systemen die dertig jaar geleden zijn gemaakt, nu aangekoekt zijn en een onderhoudsbeurt nodig hebben."

Prioriteit

Beleidsadviseur bij Bits of Freedom Rejo Zenger omschrijft het als twee problemen. "Aan de ene kant hebben we te maken met slechte beveiliging van informatiesystemen", zegt hij. "Aan de andere kant gaat het om gebrek aan kennis over digitale systemen van bijvoorbeeld opsporingsambtenaren of rechercheurs." Het OM heeft in maart van dit jaar voor het eerst iemand aangesteld met ICT-verantwoordelijkheid. "Dat had daarvoor nog geen prioriteit", vertelt Hubert. "Het wordt tijd om mensen binnen de politie ook structureel op te gaan leiden."

Politiek

Hoe komt het dan dat er tot nu toe weinig aandacht was voor de informatiesystemen? Volgens Zenger komt dat voor een deel omdat de politie de afgelopen decennia vaak is afgerekend door de politiek. "De focus lag op het behalen van goede resultaten, zoals criminaliteitscijfers, en alle andere belangrijke punten zijn op een tweede plek geschoven." Daarom moeten we afstappen van het kortetermijndenken van de politiek, vindt hij. "Het is fijn als we de criminaliteitscijfers omlaag krijgen, maar als je de systemen niet goed beveiligd hebt, heb je daar op langere termijn last van."

Nu zijn computers en ICT iets wat men erbij doet, stelt Hubert. "We moeten erkennen dat de politie en het OM enorme informatiefabrieken zijn die staan of vallen met goede beveiliging", zegt hij. "Het moet worden gezien als absolute hoofdzaak. Als je de boel maar net overeind weet te houden, kom je niet toe aan verbetering of innovatie." Daarnaast kunnen de politie en het OM alleen functioneren bij gratie van vertrouwen uit de samenleving. "Dat vertrouwen sijpelt nu langzaam weg", zegt Zenger.

Gehackt

Het Openbaar Ministerie is in de zomer nog gehackt, maar daar is snel op gehandeld. "Ze hebben alles afgesloten, wat één manier is om ervoor te zorgen dat er geen informatie lekt", vertelt Hubert. "Maar dat is ook de manier die je gebruikt als je niet weet wat er precies gaande is. Zo zorg je er namelijk voor dat het OM zijn werk niet meer kan doen, wat de maatschappij ook pijn doet."

In rapporten van de politie blijkt dat 36 high-risk applicaties, de systemen die voor de politie het allerbelangrijkst zijn, allemaal niet voldoen aan de normen. "Ik vind het schokkend dat de politie zich daar nu pas over uitspreekt", geeft Zenger aan. Dat deden de politie en het OM gisteren in de Volkskrant. Wat Hubert daaraan opviel, is dat het alleen maar over geld gaat. "Als je dingen beter wil maken, heb je naast geld ook een culturele verandering nodig", zegt hij.