De jongensdroom van Rudi Bakker ging in vlammen op

De ramp is Bakker altijd blijven achtervolgen. Journalist Lucien Baard beschrijft hoe Bakker dit zelf verwoordde: "13 mei 2000 is mijn verleden", zei hij dan, "het is mijn heden. En het is ook mijn toekomst. Dus eigenlijk raakte ik op die dag mijn toekomst al kwijt." Bakker kwam zelf uit Roombeek, de wijk die door de ramp werd vernietigd. "Zijn ouderlijk huis stond daar. Hij is daar naar school gegaan, en kende elke straat en elke steen." Na de ramp was het leven in Enschede voor hem nooit meer hetzelfde. "Iedereen zag hem als schuldige. Hij werd tot op het laatst uitgescholden. Hij werd lastiggevallen, en voor moordenaar uitgemaakt", vertelt Baard.

De schuldvraag

Baard beschrijft hoe 26 jaar na dato de impact van de enorme vuurwerkramp nog altijd wordt gevoeld in Enschede. "Er is nog heel veel verdriet in de stad. Los daarvan houdt het de mensen nog steeds bezig, omdat de oorzaak van de ramp nooit is opgehelderd." Al is de oorzaak nooit gevonden, de mannen achter het bedrijf zijn wel veroordeeld voor hun verantwoordelijkheid. Bakker zelf heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn. Hij legt de schuld juist bij de overheid, en ook deels bij de brandweer. Baard ziet inderdaad dat het antwoord op de schuldvraag in ieder geval deels bij de overheid ligt: "de overheid heeft verschrikkelijk veel fouten gemaakt, in de wetgeving, controle en naleving van allerlei regels," beschrijft hij. "Bakker heeft de brand inderdaad niet veroorzaakt, en hij heeft hem niet aangestoken."

Strijd voor eerherstel

Bakker is na de ramp nooit meer aan het werk gegaan. In plaats daarvan heeft hij de rest van zijn leven gestreden voor eerherstel. Hij heeft "ontzettend veel procedures tegen de overheid gevoerd om alle documenten die nog niet vrijgegeven waren te krijgen. Hij heeft ook een herzieningsverzoek ingediend om zijn zaak te heroverwegen. Helaas zal hij niet meer meemaken hoe dat afloopt," vertelt Baard. In deze strijd vond Bakker wel bondgenoten, zag Baard. Agent Jan Paalman, bijvoorbeeld. Paalman heeft Bakker meermaals ondervraagd, en is altijd in Bakker’s onschuld blijven geloven. "Hij begon hem steeds meer te zien als een eerlijk persoon die eigenlijk door de overheid is opgeofferd. Het bedrijf is de zondebok, en de overheid komt er mee weg, zo zag hij dat. En er zijn wel meer mensen die dat zo voelden."

Bakker’s herzieningsverzoek loopt nog bij de Hoge Raad. Baard is "niet heel optimistisch, maar dat heeft meer te maken met ervaringen en Bakker’s eigen overtuiging dat de overheid eigenlijk hoe dan ook aan het langste eind trekt." In ieder geval is "Bakker’s jongensdroom uitgelopen op een nachtmerrie, die hij zijn hele leven bij hem heeft moeten dragen", aldus Baard. De zoons van Bakker willen hun vaders strijd voor gerechtigheid na zijn dood blijven voortzetten.