Een euthanasieverklaring blijkt niet altijd een garantie te zijn voor euthanasie

In mei 2025 bleek dat de moeder van Janssen kanker had, waarna zij snel erg ziek werd. "De artsen zijn toen het gesprek met haar aangegaan hoe ze haar einde voor zich zag" , legt Janssen uit. Uiteindelijk gaf haar moeder aan dat ze graag euthanasie wilde: "Nadat er ook een SCEN-arts bij mijn moeder was geweest is er toestemming verleend", vertelt Janssen. Het vaststellen van een datum voor de euthanasie bleef echter uit. "Mijn moeder kon die datum niet vaststellen omdat ze ook nog goede momenten beleefde, hierdoor schoof ze het maar voor zich uit'" vertelt ze. Uiteindelijk ging het een stuk slechter met de moeder van Janssen waardoor ze in een palliatieve sedatie belandde. Er werd geen euthanasie meer toegediend, het duurde uiteindelijk vijf dagen totdat haar moeder stierf. "Soms waren er in die dagen nog bewegingen in haar lijf, dat was voor ons als familie erg zwaar", vertelt Janssen

Aanpassingen

Nadat haar moeder overleed vroeg Janssen zich af of het niet anders kon: "Mijn moeder had een euthanasieverklaring maar kon geen datum vaststellen. Toch weet ik dat ze anders had willen gaan dan hoe ze nu is overleden." Janssen vroeg zich af of de regels in dit soort situaties niet aangepast moesten worden. "Voor mijn gevoel was dit een schemergebied waarin het niet goed geregeld is", vertelt ze. Daarom deed ze een oproep aan mensen die hetzelfde hadden meegemaakt om hun verhaal te delen. "We kregen onwijs veel reacties, niet alleen via platformen als Facebook, maar ook via ons Max-ombudsman spreekuur", vertelt Janssen.

Reactie van een arts

Één van die reacties kwam van huis- en SCEN-arts Annet Lievense, zij beoordeelt euthanasieverzoeken en voert deze vervolgens ook uit. "Ik hoorde de emotie in het verhaal van Janssen, de allerlaatste fase van een leven is een hele intense fase. Als daar dingen anders gaan dan gehoopt, dan kan dat de rouw verstoren", vertelt Lievense. Zelf heeft zij ook een soortgelijke kwestie meegemaakt, waar anders werd gehandeld dan vooraf was gepland. "Dat was bij een patiënt met uitgezaaide alvleesklierkanker, bij dat ziektebeeld verslechtert de patiënt meestal snel. De patiënt gaf daarom aan dat ze graag euthanasie wilde", vertelt Lievense. Bij de patiënt was al een datum voor de euthanasie gepland, zij ging echter plots snel achteruit. "Op de ochtend van de euthanasie kreeg de patiënt plotseling zoveel pijn dat we uiteindelijk zijn gestart met palliatieve sedatie en aansluitend nog de euthanatica hebben toegediend", legt Lievense uit.

Zwaar traject

Janssen vraagt zich af of het niet mogelijk moet zijn of de regels aangepast moeten worden, waardoor er vaker afgeweken mag worden van het vooraf geplande traject. "Het is een grijs gebied waar je als arts in moet handelen. Kan het niet een mooie middenweg zijn om bij patiënten zoals mijn moeder toch nog euthanasie toe te dienen", vraagt Janssen zich af. Toch geeft Lievense aan dat het voor een arts niet altijd makkelijk is om na een sedatie nog euthanasie toe te dienen: "Hoewel het volgens de regels mag, is het voor een arts soms erg zwaar om bij een gesedeerde patiënt euthanasie toe te dienen." Ze geeft aan dat je daarbij als arts grenzen kan voelen.

Janssen is opzoek naar nog meer mensen die hun ervaringen willen delen. Daarbij is ze ook benieuwd naar ervaringen van artsen en SCEN-artsen. Mensen die dit willen delen kunnen terecht bij het spreekuur van MAX Ombudsman, elke werkdag bereikbaar tussen 10:00 en 12:00 uur op 035-6775511.