NS-baas Wouter Koolmees: 'Goedkopere treinkaartjes is een grote wens'

De Nederlandse Spoorwegen boekte afgelopen jaar voor het eerst in lange tijd winst. Het gaat om elf miljoen. Dit komt deels door het verhogen van de tarieven. Koolmees: "We hebben meer opbrengsten door de prijsverhoging, maar ook omdat we 2,9 procent meer reizigers hebben vervoerd. Ook hebben we een kostenbesparingsprogramma doorgevoerd. Met name op het hoofdkantoor, bij de inhuur van externen. Dat heeft zestig miljoen opgeleverd. Ondertussen zijn de energiekosten, loonkosten en dat soort zaken gestegen. Per saldo zijn de kosten minder hard gestegen dan de opbrengsten en daardoor hebben we een beter resultaat."

'We staan er nog niet gezond voor'

Wat gaat de reiziger merken van 'de zwarte' jaarcijfers? "Het is goed dat we minimale positieve resultaten hebben, maar we staan er nog niet gezond voor", benadrukt Koolmees. "We moeten echt nog stappen zetten om gezonder te worden. In de coronajaren hebben we een forse schuld opgebouwd: tot 1,2 miljard euro. Voor een deel is dat operationeel verlies van de afgelopen jaren, maar ook de investering in nieuwe treinen, onderhoudslocaties en treinwachtinstallaties."

De NS blijft snijden in het personeelsbestand. Op het hoofdkantoor gaan 500 tot 700 banen verloren. Dit moet in 2027 tot een besparing van 200 miljoen euro komen. "We gaan vacatures niet vervullen. We doen het via natuurlijk verloop. Dus geen gedwongen ontslagen."

'Relatief duur'

Koolmees hoopt dat de trein uiteindelijk goedkoper wordt. "In Nederland zit er weinig subsidie op de prijs van een treinkaartje. Ook in vergelijking met bijvoorbeeld België. Dat betekent dat treinkaartjes relatief duur zijn en je minder makkelijk kunt concurreren met de auto. Het zou een grote wens zijn als het betaalbaarder zou kunnen."

De topman ziet het liefst dat de prijs omlaag gaat. "We zijn ermee bezig." Er zijn genoeg manieren waarop de reiziger nu al niet de volle mep hoeft te betalen, stelt hij. "In het dal hebben we nog altijd heel veel lege stoelen. Buiten de spits. Afgelopen jaar zijn we gaan experimenteren met grotere kortingspercentages. De Prijstijddeals bij NS. Je kunt een dag van tevoren met zestig procent korting een treinkaartje kopen. Veel mensen weten niet dat kinderen tussen de nul en twaalf jaar gratis met de trein mogen als je daar een abonnement voor aanvraagt. Dat is gratis. Jongeren tussen de twaalf en achttien jaar kunnen een gratis kortingskaart voor de daluren krijgen."

Leeuwarden en Groningen

Vervoerder Arriva hoopte de sprinterdiensten op de spoorlijnen van Zwolle naar Leeuwarden en Groningen over te nemen. Staatssecretaris Annet Bertram maakte gisteren bekend dat NS deze treinritten mag blijven verzorgen, omdat Arriva niet genoeg treinen heeft. Koolmees: "Ze wilden treinen en personeel van ons overnemen. Daar ben ik boos over geworden, want het betekent veel onrust in Leeuwarden en Groningen. Veel mensen wilden dit helemaal niet."

Defensie

Defensie wil oude treinen van NS overnemen, maar voorrang geven mag niet zomaar volgens Europese regels. "We willen graag meewerken, zeker omdat het ministerie van Defensie die wens heeft en wij de treinen over hebben en kunnen ombouwen tot hospitaaltreinen. Ondertussen zijn we met onze handen op de rug gebonden. Het is een Brusselse belemmering."