Rechtbankverslaggevers in dubio bij zedenzaken als van Mels van B. 'Wees terughoudend met details'

Mels van B. wordt ervan verdacht dat hij 31 meisjes seksueel heeft misbruikt. Een aantal van hen werd fysiek misbruikt en van een aantal maakte hij beelden. Hij gebruikte medicatie om ze te drogeren, zo werd duidelijk tijdens de rechtszaak die afgelopen maandag begon.

Terughoudendheid

Onderzoeker Evers vindt dat journalisten terughoudend moeten zijn. Details over zaken kunnen schadelijk zijn voor de slachtoffers. Het is logisch dat in de rechtbank zulke details naar buiten komen, maar het grote publiek is wat anders, vindt hij. "Bij het grote publiek horen ook klasgenootjes en kinderen in de buurt bij, dus dan kun je je afvragen of je alles moet meedelen", zegt hij. Juridisch commentator van NRC, Folkert Jensma, is het daarmee eens: de slachtoffers zijn belangrijk. "Je moet slachtoffers en nabestaanden niet beschadigen. Sterker nog, je moet ze beschermen. In het bijzonder als het om minderjarigen gaat. Die worden vaak buiten beeld gehouden."

Toch is er wel heel veel aandacht voor zo'n zaak als die van Mels van B. Rechtbankverslaggever Saskia Belleman van De Telegraaf deed de hele dag live verslag op X van de rechtbank. Zij kan rekenen op veel geïnteresseerde lezers. Toch deelt zij ook heel veel details niet, zegt haar collega Marieke de Witte: "Ze zet nog niet de helft van de dingen die gezegd worden op X. Toch zijn die dingen wel gebeurd. Tuurlijk zijn sommige feiten heftig om te lezen, maar ze zijn wel gebeurd. Het criterium is: wat is relevant en wat is niet relevant?" 

Ook bij liveverslagen moet je zorgvuldigheid betrachten, vindt De Witte: "Je hoeft niet alles tot zeven nullen achter de komma te benoemen. Sommige mensen noemen dit ‘zelfcensuur’, maar ook bij voetbal vertel je niet alles, je vertelt alleen de highlights. Natuurlijk is een voetbalverslag niet hetzelfde als een rechtbankverslag, maar je maakt altijd keuzes."

Kliks niet relevant voor journalisten

Jensma en De Witte zijn ervan bewust dat verhalen over misdaad vaak heel populair zijn onder lezers. Ook op de website van NPO Radio 1 doen verhalen in deze categorie het vaak goed. Toch zou dat niet uit hoeven maken in hoe je verslag doet, vindt Jensma: "We zijn profesionele journalisten. We zijn gebonden aan ethische richtlijnen en die zijn op dit vlak buitengewoon helder. We moeten details alleen noemen om het motief duidelijk te maken, anders hoeft het niet." De Witte wijst erop dat deze verhalen niet bedoeld zijn ter vermaak, maar ter informatie. "Ze worden goed gelezen omdat het belangrijk nieuws is", zegt zij.