Wie hadden deze week de touwtjes in handen?

Het uiten van macht was nóg meer dan normaal een rode draad in de afgelopen week. Wereldleiders, CEO's, topbankiers en andere mensen met macht en invloed ontmoetten elkaar in het Zwitserse bergdorp Davos. Daar vond namelijk het World Economic Forum (WEF) plaats. Op deze grote netwerkbijeenkomst probeert menig mens diens stempel te drukken op politieke, economische en technologische ontwikkeling. 

Toch waren de ogen de afgelopen tijd met name gericht op de Amerikaanse president Donald Trump. Al weken zegt hij Groenland in te willen nemen. Logischerwijs was het WEF het moment waarop wereldleiders stelling innamen over deze kwestie. Hoe is het gesteld met de internationale verhoudingen en wiens uitspraken of acties hebben daar het meeste invloed op? 

8. Gidi Markuszower

Maar op het Nederlandse politieke toneel blijft het ondertussen niet stil. Het zal niemand ontgaan zijn: dinsdag stapten zeven Kamerleden uit de PVV. Een discussie met Geert Wilders was volgens Gidi Markuszower niet mogelijk. Ze gaan verder als de Nederlandse Vrijheids Alliantie (NVA) en willen wél graag in gesprek met D66, CDA en VVD. Onder die naam mogen ze officieel nog niet verder in het parlement, omdat de NVA geen zetels heeft gekregen bij de verkiezingen. Voor nu heten ze dus Groep Markuszower. Zij nemen hierdoor in één klap zeven zetels mee.

7. Friedrich Merz

Dan terug naar Davos, daar zei Duitse bondskanselier Merz tijdens zijn speech dat 'de wereldorde in hoog tempo uit elkaar valt'. Hij spreekt van verschuivingen van de internationale verhoudingen, waarvan de gevolgen pas achteraf voelbaar zijn. Volgens Merz was de internationale orde altijd al 'imperfect', maar is nu aan het wankelen gebracht. Ook benadrukt hij dat een wereld waarin alleen macht telt, een gevaarlijke plek is en lijkt op de tijd van de Wereldoorlogen.

6. Mette Frederiksen

Amerikaanse president Donald Trump beweert al langer dat de VS Groenland nodig hebben voor de nationale veiligheid. De Deense premier Mette Frederiksen kwam met een stevige reactie: "We onderhandelen niet over soevereiniteit." Toen meerdere Europese landen militairen stuurden naar Groenland voor een verkenningsmissie, reageerde Trump daarop met importheffingen. Die zijn mede door een gesprek met Mark Rutte inmiddels weer van tafel.

5. Mark Carney

Canadese premier Mark Carney deed een opvallende uitspraak over Trump in Davos: "Elke dag worden we eraan herinnerd dat we leven in een tijdperk van rivaliteit tussen grootmachten, dat de op regels gebaseerde orde aan het vervagen is, dat de sterken hun eigen gang gaan en dat de zwakken dat moeten ondergaan." Zijn woorden werden beloond met een staande ovatie.

4. Ursula von der Leyen

Dat de importheffingen van Donald Trump nu van tafel zijn, heeft volgens deskundigen onder andere te maken met de stevige houding van Europa. Volgens Von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, moet de Europese Unie deze 'geopolitieke schokken' aangrijpen als kans om Europese onafhankelijkheid na te streven. "We moeten niet gaan treuzelen in de hoop dat alles weer normaal wordt."

3. Emmanuel Macron

Ook Franse president Macron gaf een speech in Davos. Hij noemt de importheffingen van Donald Trump ‘onacceptabel’ en dreigde met de ‘handelsbazooka’, wat eigenlijk een antidwanginstrument is. Hiermee zet de EU handel in als politiek drukmiddel. De EU kan dan bijvoorbeeld hogere invoertarieven opleggen aan de VS of hun toegang tot de Europese markt beperken.

2. Donald Trump

Deze man is al veel aan bod gekomen, maar Amerikaanse president Donald Trump krijgt zelf de tweede plek toegewezen. De importheffingen zijn dan wel van de baan, maar Groenland staat nog steeds op zijn verlanglijstje. Daarnaast presenteerde hij de Vredesraad in Davos. Hij nodigde daar een hoop landen voor uit, om vervolgens de uitnodiging voor Canada weer in te trekken.

1. Mark Rutte

De een vindt hem een slijmbal, de ander een groot strateeg. Maar volgens deskundigen heeft hij een diplomatiek meesterwerk neergezet. Na zijn gesprek met Trump trok de Amerikaanse president de importheffingen in. Ook dreigde hij niet langer met militair geweld om Groenland in te nemen. De twee mannen hebben een raamwerk opgetuigd voor een ‘toekomstige deal over Groenland’.

De details van het akkoord zijn echter nog niet duidelijk, omdat er tot dusver alleen mondelinge afspraken zijn gemaakt. Trump noemt het 'een goede deal, voor iedereen'. Volgens Rutte zullen de NAVO-landen gezamenlijk Groenland en het Noordpoolgebied verdedigen. Amerikaanse media melden dat Rutte en Trump hebben afgesproken dat China en Rusland geen investeringen mogen doen op Groenland. Volgens NAVO-watcher en journalist Hans Nijenhuis kan Rutte goed tegenstellingen overbruggen. "Hij weet Trump ervan te overtuigen dat hij een deal heeft, maar eigenlijk stelt het niet zoveel voor."