De gevaren van Roblox: 'Online speeltuin voor vieze mannen'

Roblox

Kinderen spelen tegenwoordig veel online spelletjes, waaronder het populaire Roblox. Roblox is een gigantisch platform met miljoenen verschillende spelletjes. Voor deze uitzending is Het Misdaadbureau zelf ook eens in de game gedoken. Noa van Oostrom vertelt dat ze in het spel heel veel prikkels ervaarde: "Je komt op een scherm terecht met heel veel spellen. Van burgers bakken, super onschuldig, tot schietspellen en zelfs een spel dat 'Beat Your Wife' heet." Ook zijn veel spellen al vanaf een jonge leeftijd te spelen, vertelt Maaike Timmerman: "Dat viel mij wel op, want bijvoorbeeld bij die schietspellen stond al: vanaf vijf jaar."

Bovendien kun je in Roblox ook chatten met andere gebruikers en zelfs je microfoon aanzetten om met andere spelers te praten. "Wij hebben ook even onze microfoon aangezet en gepraat, en dan krijg je dus ook reactie terug", vertelt Van Oostrom. Socialmedia-expert Joey Scheufler legt uit dat deze chatfunctie niet voor iedereen beschikbaar is. "Je gezicht wordt gescand om te bepalen of je kunt chatten; zo wordt je leeftijd ingeschat." EenVandaag-journalist Marlou Poncin is kritisch over deze gezichtsherkenning: "En in principe hebben ze nu inderdaad met zo'n leeftijdsverificatie erbij, maar we hebben zodra dat ingevoerd werd al reportage gemaakt waar ook in een schoolklas allerlei kinderen zaten van twaalf. Die zeiden: 'Ja, volgens Roblox ben ik nu achttien.'"

Verslavend en voor iedereen anders

Volgens Scheufler werkt dit systeem redelijk, maar is het geen sluitende oplossing. "Roblox is gemaakt voor kinderen. Het vervelende is dat het niet één spel is. Het zijn inderdaad miljoenen spellen en mensen kunnen zelf spellen maken. Het is eigenlijk een wereld die niet goed te begrijpen is, omdat die voor iedereen anders is."

Daarnaast is het spel ook nog eens enorm verslavend, legt EenVandaag-journalist Marlou Poncin uit. "Zeker voor kinderen, want je hebt heel veel kleuren en je aandacht wordt continu getrokken." Er is bovendien nog een andere valkuil: "Er zijn allerlei zaken waar je geld aan kunt uitgeven. En je merkt dat als je dat langer doet, je ook een soort aanzien krijgt binnen zo’n spelletje."

Contact met vreemden

Voor kinderen lopen de online en offline wereld soms naadloos in elkaar over. "Wij zien best wel vaak gebeuren dat volwassenen, maar ook jongvolwassenen of andere kinderen, kinderen gaan zoeken, ronselen en groomen op plekken waar veel kinderen zijn", vertelt officier van justitie Linda van den Oever. "Roblox is inderdaad zo’n plek waar heel veel kinderen te vinden zijn. Wij vergelijken het ook wel eens met vieze mannen die op zoek gaan naar een speeltuin. En dat is nu eigenlijk wat je online ziet gebeuren op plekken waar veel kinderen bij elkaar zijn. Dat is echt een honeypot voor mensen met kwade bedoelingen."

Van den Oever ziet dit vaak terug in sextortionzaken: "Daarbij zijn soms tientallen, zelfs honderden kinderen afgeperst door één dader. Die zijn eerst op een leuke manier in contact gekomen, via een gewoon gesprek online, hebben vertrouwen gewonnen en zijn vervolgens steeds verder meegetrokken in misbruik." "Want we zien dus niet alleen kinderen die worden gegroomd voor seksueel misbruik of financiële afpersing", vertelt Van den Oever. "We zien ook dat kinderen worden geronseld om strafbare feiten te plegen of zelfs om aanslagen te plegen."

Wat kun je als ouder doen?

Met al die gevaren op de loer kun je als ouder denken dat de beste oplossing is om het spel helemaal te verbieden. "Kinderen zeggen ook vaak: 'Ja, de hele klas mag het, behalve ik'", vertelt cyberjuf Annuska van den Eijnden. "Als ze dat zeggen, is het vaak zo dat dertig procent het wel mag en de rest niet." Van den Eijnden adviseert ouders om vast te houden aan hun eigen normen en waarden. "Jij bent verantwoordelijk voor jouw kind. Tot voor kort mochten mijn kinderen ook niet op Roblox."

"Ik vond daar ook wat van, vooral vanuit mijn rol als privacy-expert." Tegenwoordig mogen de kinderen van Van den Eijnden wel op Roblox: "Ik zie dat Roblox het veiliger aan het maken is." Zo heeft Van den Eijnden de chatfunctie uitgezet en kan zij meekijken met wat haar kinderen doen. Scheufler stelt dat verbieden niet de oplossing is: "Dan kunnen we op een gegeven moment alles wel gaan verbieden, want alles is gevaarlijk. Fietsen verbieden we ook niet, dan leren we kinderen gewoon veilig fietsen."

Daarnaast benadrukt Van den Eijnden dat het belangrijk is om je kind goed in de gaten te houden. Zijn er signalen dat er mogelijk iets misgaat, ga dan het gesprek aan. "Waar je op kunt letten: hoe is de mentale gezondheid? Wordt je kind rustiger, trekt het zich meer terug? Gaat het niet meer in de woonkamer gamen, maar op de slaapkamer? Of juist weg van jou? Of gaat het heel geheimzinnig doen, bijvoorbeeld snel een spel afsluiten? Dat zijn signalen."

Benieuwd naar het hele verhaal over Roblox met cyberjuf Annuska van den Eijnden en socialmedia-expert Joey Scheufler? Of wil je meer horen over de zaken die officier van justitie Linda van den Oever is tegengekomen? Beluister dan de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau, onder andere via de NPO Luister-app.