Hoe ga je als leerkracht het gesprek aan over rouwen in de klas?

Roelfsema schreef het stuk omdat veel leerlingen na hun vakantie vaak de vraag krijgen of ze een leuke vakantie hebben gehad. Maar sommige jongeren maken tijdens hun vakantie wat heftigs mee. "Er komt dan vaak meteen hulp voor de jongeren, maar na een tijd vergeten mensen vaak te vragen hoe het dan met ze gaat", zegt Roelfsema. Voor haar komt dit onderwerp erg dichtbij. In 2017 kwam haar 21-jarige zoon om bij een verkeersongeluk. Ze schreef een boek en hoorde tijdens het schrijven hoeveel impact het overlijden had op zijn vrienden, die destijds studeerden aan de universiteit. Roelfsema zegt: "Ik sprak met een van zijn vrienden en die gaf aan dat hij slecht sliep en zich niet goed kon concentreren. Toen hij bij de universiteit aanklopte om uitstel te krijgen, bleek dat het overlijden van een vriend geen formele reden was voor een aanpassing". Ze geeft aan dat het probleem is dat er van leerlingen snel wordt verwacht dat ze na het overlijden van een naaste uiteindelijk weer door moeten met hun leven.

Contact is belangrijk

Therapeut Annette de Boo ziet ook dat de vraag "Hoe is je vakantie?" snel gesteld is. Ze geeft leraren trainingen om rouw bespreekbaar te maken in de klas. "Kinderen zullen niet heel snel vertellen over iets wat ze pijnlijk, ingewikkeld of vervelend vinden. Daarom adviseer ik dat gezinnen en leerkrachten contact hebben met elkaar voordat de lessen weer beginnen. En dat de leerkracht ook in gesprek is gegaan over hoe het verhaal aan de klas kan worden verteld", zegt ze. Volgens De Boo brengen de meeste ouders de leerkrachten wel op de hoogte. Maar op een gegeven moment is 'het nieuws' niet meer nieuws. "Na een aantal jaar is het een beetje uit de gedachten van de leerkrachten verdwenen. Zeker als kinderen van de ene naar de andere groep gaan. Maar er is altijd een verjaardag of een sterfdag van een ouder, of een moeder- of vaderdag, wat hele ingewikkelde dagen kunnen zijn voor een kind". Daarom is het volgens haar goed als leerkrachten op de hoogte zijn van wat er speelt, en heeft gespeeld in een gezin. 

Kinderen rouwen anders dan volwassenen

Jonge kinderen hebben nog geen begrip over de dood en stellen vaak praktische vragen om te snappen wat de dood precies is, vertelt De Boo: "Eten de wormen je op als je in de kist ligt? Heb je het koud voordat je de oven in gaat? Eten de wormen ook je kleren op? Dat kan voor leerkrachten best ingewikkeld zijn". Voor dit soort vragen zijn er handige tools zoals gesprekskaartjes. 

Meer openheid

Er is meer openheid over de dood in de klas volgens De Boo. Maar nog steeds vinden leerkrachten het een moeilijk onderwerp. Dat ziet Roelfsema ook: "Een docent hoeft van mij geen rouwcoach te worden. Maar gewoon de vraag stellen durven stellen of iemand ook een minder leuk weekend heeft gehad, dat vinden ze lastig. Als andere kinderen dat horen, komt er herkenning en erkenning en durven ze er misschien op een bepaald moment wel wat over te zeggen".