'Kikker van 8 miljoen' zorgt voor verbazing bij ProRail-topvrouw: 'We moeten niet doorslaan'

ProRail kampt met een fors aantal storingen op het spoor. Dit jaar wordt de afgesproken grens van 520 grote storingen opnieuw overschreden en ook voor 2027 verwacht de spoorbeheerder dat de norm niet wordt gehaald. Volgens Van Velthuizen zijn technische storingen een belangrijke oorzaak. Ook regels rond beschermde dieren kunnen het werk ingewikkelder en duurder maken.

"Dan vonden we één kikker", vertelt Van Velthuizen. "En toen hebben we maatregelen moeten nemen voor acht miljoen om dat op tijd op te lossen." Het ging om een beschermde kikker die werd aangetroffen tijdens werkzaamheden.

"Een kikker van 8 miljoen", vraagt presentator Sven Kockelmann verbaasd. "Zeker", antwoordt Van Velthuizen resoluut. "Eén kikker." Volgens de topvrouw komt een dergelijke situatie vaker voor. "Het is natuurlijk niet altijd een kikker. Soms is het een das en soms is het iets anders. Maar opgeteld is dit veel geld. Geld wat wij liever zouden besteden aan betere infrastructuur."

'Niet doorslaan'

Van Velthuizen benadrukt dat het beschermen van dieren belangrijk is. Tegelijkertijd vindt ze dat de regelgeving soms te ver doorschiet. "Het is ook goed dat daar naar gekeken wordt. Maar die regelgeving is af en toe zo strak en zo precies geworden dat je doorslaat. Dus dat je een trein stil moet leggen omdat er één dier zit."

Volgens de topvrouw moet er daarom meer ruimte komen voor proportionaliteit. "Het zou bijzonder fijn zijn als we daar meer redelijkheid in zouden krijgen." Ze doet daarbij een beroep op staatssecretaris van Infrastructuur Annet Bertram. "Help ons om met redelijkheid goed voor deze dieren te zorgen. En niet door te slaan."

Opnieuw te veel storingen

De discussie over de kikker komt op een moment dat ProRail juist dringend extra geld nodig zegt te hebben voor het spoor. Vorig jaar waren er 586 grote storingen, ruim boven de afgesproken grens van 520. Dit jaar verwacht ProRail tussen de 508 en 573 storingen. Alleen als alles meezit, kan de grens worden gehaald. "Maar we moeten eerlijk zijn aan Nederland", zegt Van Velthuizen. "Dus het beloven dat het allemaal wel goed komt en elk jaar uitleggen dat het toch weer niet goed is gekomen, vind ik niet eerlijk."

Ook in 2027 verwacht ze dat de problemen nog niet zijn opgelost. "Ja, omdat het een ingewikkeld probleem is waar we tot nu toe niet de maatregelen hebben om dit echt te keren." Twee derde van de storingen heeft volgens Van Velthuizen een technische oorzaak. Het gaat bijvoorbeeld om problemen met de elektriciteitsvoorziening, rails en bielzen. Daarnaast zijn er storingen door spoorlopers, suïcides en dieren die zich rond het spoor bevinden.

Miljarden nodig

Volgens Van Velthuizen zijn forse investeringen noodzakelijk om het spoor op langere termijn op peil te houden. "Als er tot 2034 3 miljard bij komt, kunnen wij dat garanderen", zegt ze over het zogenoemde basis kwaliteitsniveau van het spoor. Zonder dat extra geld zal ProRail volgens haar onder dat niveau zakken.

Daarnaast is er volgens de topvrouw veel meer geld nodig voor achterstallig onderhoud en de modernisering van het spoor. Tot 2040 zou volgens haar in totaal ongeveer 80 miljard euro nodig zijn om de infrastructuur toekomstbestendig te maken.

Van Velthuizen benadrukt dat die investeringen uiteindelijk geld kunnen opleveren. Volgens haar is goede infrastructuur essentieel voor de Nederlandse economie. "Je moet Nederland in beweging houden. Dat geldt niet alleen voor het spoor, maar ook voor luchtvaart, voor waterweg, voor wegen."

De ProRail-topvrouw vindt bovendien dat niet alleen naar extra geld moet worden gekeken, maar ook naar de manier waarop het spoor wordt onderhouden. "Op onderdelen moeten we wel goed zelf snappen hoe het zit." Volgens haar is ProRail op sommige punten te afhankelijk geworden van marktpartijen voor onderhoud.

Toch blijft ze optimistisch over wat er mogelijk is. "Met de goede effort krijgen we die hinder omlaag en die weerbaarheid omhoog, maar dan moet Nederland daarvoor kiezen. Dan moet je investeren. En als je niet wil investeren, moet je ook de consequenties accepteren die erbij horen."